Να λέγονται οι αλήθειες που πονούν;

ΕΚΛΕΚΤΟ ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΕΛΙΤ ΤΗΣ ΣΤΟΚΧΟΛΜΗΣ, Ο 55ΧΡΟΝΟΣ
ΓΚΕΟΡΓΚ, ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΟΥ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ,
ΠΑΝΤΡΕΜΕΝΟΣ ΕΔΩ ΚΑΙ 30ΧΡΟΝΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΜΟΡΦΗ ΜΑΡΓΙΑ, ΜΕΝΕΙ ΞΑΦΝΙΚΑ
ΜΟΝΟΣ ΓΙΑΤΙ Η ΜΑΡΓΙΑ ΠΕΘΑΙΝΕΙ. «ΗΤΑΝ ΔΙΚΗ ΤΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗ», ΤΟΥ ΛΕΝΕ
ΟΙ ΓΙΑΤΡΟΙ. «ΗΘΕΛΕ ΝΑ ΠΕΘΑΝΕΙ». ΤΟ ΕΙΠΕ Η ΙΔΙΑ ΑΝΟΙΧΤΑ, ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ,
ΕΝΑ ΒΡΑΔΥ ΠΟΥ ΕΚΕΙΝΟΣ ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΕΚΕΙ ΓΙΑ ΝΑ ΤΗΣ ΚΡΑΤΑΕΙ ΤΟ
ΤΟΣΟ ΔΥΣΤΥΧΙΣΜΕΝΗ ΗΤΑΝ ΜΑΖΙ ΤΟΥ;
ΧΕΡΙ. ΠΟΣΟ ΑΚΑΤΑΝΟΗΤΗ, ΠΟΣΟ ΣΚΛΗΡΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΕΤΑΙ ΕΤΟΥΤΗ Η ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ.
Aυτή είναι η αφετηρία του νέου μυθιστορήματος του Θοδωρή Καλλιφατίδη, Φίλοι και Εραστές που (όπως και τα προηγούμενα) έχει το ενδιαφέρον ενός καλά δουλεμένου καμβά, όπου το προσωπικό, βαθύτερο κομμάτι των ηρώων του, μπλέκεται με τη σύγχρονη πραγματικότητα μιας πολυπολιτισμικής Σουηδίας που έχει τα γνωστά προβλήματα της δυτικής κοινωνίας. Κομβικό σημείο (και σ΄ αυτό το βιβλίο)

είναι ότι οι ήρωές τουεκτός από τον Γκέοργκ- είναι μετανάστες. Άνθρωποι που μέσα από την καθημερινότητα (τις μνήμες τους, τις συζητήσεις τους, τα κενά τους, τους φόβους τους)

βγάζουν ανάγλυφα τη διττή τους ταυτότητα. Το ένα πόδι πατάει γερά στη νέα πατρίδα (Σουηδία), το άλλο έχει μείνει στις αναμνήσεις μιας ταλαιπωρημένης παιδικής ηλικίας, στα τραύματα που προκάλεσε το ρώσικο τανκ όταν διέσχιζε την κεντρική πλατεία της Πράγας, στο διαμέρισμα μιας μάνας που ζει μόνη της στο Βουκουρέστι.

Ευκατάστατοι, καλλιεργημένοι, ήρεμοι φαινομενικά αστοί (ο συγγραφέας έχει βιώσει αυτήν την πραγματικότητα αφού εδώ και 30 χρόνια ζει μόνιμα εκεί) που σκαλώνουν- όπως όλοι μας- στο σταθερά αχαρτογράφητο κομμάτι του εαυτού και σε όλα αυτά που έρχονται ξαφνικά στο φως, όταν κάτι διαταράσσει την ήρεμη πορεία της ζωής τους.

Ο θάνατος της γυναίκας του Γκέοργκ γίνεται αφορμή για να… ξυπνήσει και να κοιτάξει καλύτερα εντός του. Την ήξερε άραγε πραγματικά αυτήν τη γυναίκα που, όπως ομολόγησε στον κολλητό του φίλο, Μίλαν (από την Τσεχία) ήταν η «μοναδική αγάπη της ζωής του»;

Η παρουσία του μοναχικού και ταλαιπωρημένου Μίλαν (που δεν μιλάει ποτέ για τις διώξεις και τα βασανιστήρια που είχε υποστεί κάποτε στην Πράγα) γίνεται κομμάτι της νέας του ζωής. Ο Μίλαν είναι μια υπόγεια πρόκληση. Καλλιεργημένος, πονεμένος και αποσυρμένος επί πολλά χρόνια στον κόσμο μιας προσωπικής εξορίας, έχει τη σωστή δόση σκεπτικισμού για να υποδαυλίζει τις βεβαιότητες του «βολεμένου» Σουηδού. Τι θα πει άραγε «καλός γάμος». Ηρεμία, θαλπωρή, οικειότητα, εμπιστοσύνη είναι αρκετά για να δώσουν νόημα στη ζωή του ζευγαριού; Κι αν κάποια στιγμή ανακάλυπτε ότι η Μάργια είχε εραστή; Πρέπει να λέγονται οι αλήθειες που πονούν σε μια σχέση; Πώς ξεπερνάει κανείς την προδοσία; Τι σημαίνει τελικά να αγαπάς κάποιον; Υπάρχει όριο σ΄ αυτό; Κι αν όντως συμβεί και δεθείς με έναν άνθρωπο μ΄ αυτήν τη δύσκολη λέξη («αγάπη») σημαίνει άραγε ότι δεν γίνεται να ερωτευτείς και να δεθείς (ταυτόχρονα) και με έναν άλλο;

Ο Γκέοργκ θα ανακαλύψει πολλά μετά τον θάνατο της γυναίκας του και ύστερα από ένα εύλογο διάστημα εσωτερικών διαδρομών (θυμού, απογοήτευσης, κενού, συγχώρεσης) θα γνωρίσει την κατά 20 χρόνια νεώτερή του Φάμπια. Αλλά μπορεί τα βαρίδια μιας προηγούμενης ζωής να εξαφανιστούν με την έλευση ενός νέου έρωτα; Είναι σε θέση, στα 55 του, να πάρει το ρίσκο μιας νέας περιπέτειας; Μπορεί να αγαπήσει;

Θοδωρής Καλλιφατίδης

ΦΙΛΟΙΚΑΙ ΕΡΑΣΤΕΣ

ΕΚΔ. ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ, 2009 ΣΕΛ. 311, ΤΙΜΗ: 24 ΕΥΡΩ