Το τέταρτο κουδούνι

Απορώ που δουλεύουν τα θέατρα τις μέρες αυτές, παραμονές ευρωεκλογών, με τους πολιτικούς μαςάντρες και γυναίκες- να δίνουν δωρεάν τόσες, μα τόσες παραστάσεις στις μικρές οθόνες- ντιμπέιτ, κ.λπ., κ. λπ…- και στις πλατείες, και σε «προσεκτικά» επιλεγμένους «κοινωνικούς» χώρους για να προωθήσουν τα «προσεκτικά» συγκροτημένα, τούτι φρούτι, ευρωψηφοδέλτιά τους.

Ίσως επειδή όλες αυτές οι|«παραστάσεις» τους είναι τόσο, μα τόσο βαρετές και προβλεπόμενες, με ευρήματα χρησιμοποιημένα απ΄ τις δεκαετίες του ΄60, του ΄70, του ΄80…- όλα τα ΄χουμε ξαναδεί και ξανακούσει. Κι έχουμε βαρεθείειει… Όλος ο κόσμος, μια σκηνή… Το πολύ ιδιαίτερο πρώτο μυθιστόρημα «Μαράν αθά ή Ιερά και ανόσια» του Θωμά Ψύρρα (Εκδόσεις Κέδρος, 2004), καθηγητή φιλόλογου, γεννημένου στον Τίρναβο, που ζει στη Λάρισα, προσάρμοσε ο Δήμος Αβδελιώδης (στη φωτογραφία) για το θέατρο σε μονόλογο που θα ερμηνεύσει σε σκηνοθεσία του, το χειμώνα, στο «Μεταξουργείο», η Γιασεμί Κηλαηδόνη- παραγωγή της Άννας Βαγενά. Η οποία το χειμώνα θα συνεχίσει την περιοδεία της, που την ξεκίνησε με επιτυχία φέτος, με «Το γάλα» του Βασίλη Κατσικονούρη.

Το μυθιστόρημα, γραμμένο σε μια πολύ ιδιότυπη γλώσσα δομημένη από στοιχεία της θεσσαλικής ντοπιολαλιάς και της εκκλησιαστικής καθαρεύουσας με αποτέλεσμα έναν ρυθμικό γλυκό και εύηχο λόγο, είναι η δραματική εξομολόγηση ενός ενενηντάχρονου μοναχού λίγο πριν πεθάνει. Και ξεκινάει απ΄ τα τέλη του 19ου αιώνα όταν ορφάνεψε και τον πήρε υπό τη προστασία του ένας επίσκοπος στην περιοχή των Τεμπών, που τον μεγάλωσε και τον έστειλε στην Αθωνιάδα Σχολή με σκοπό να ακολουθήσει τον ιερατικό βίο.

Όταν γυρίζει, στα δεκαοχτώ του, ο επίσκοπος τον στέλνει σε χωριό της περιοχής της Αγυιάς να ερευνήσει αν ισχύουν οι πληροφορίες πως στην περιοχή γίνονται μαγείες που θα πρέπει να θεωρηθούν αιρετικές πράξεις. Εκεί θα ερωτευτεί για πρώτη φορά στη ζωή του ένα κορίτσι. Ο τίτλος «Μαράν αθά» είναι κατάρα χαλδαϊκής προέλευσης- η χαλδαϊκή γλώσσα που, εκμοντερνισμένη, μιλιέται ακόμα σε κάποιες περιοχές της Συρίας, ταυτίζεται με την αραμαϊκή των Ευαγγελίων-, την αναφέρει ο Απόστολος Παύλος στην Α΄ προς Κορινθίους Επιστολή του και σημαίνει «Ο Κύριος είναι κοντά (για να τιμωρήσει)».

Το σκηνικό και τα κοστούμια της παράστασης έχει αναλάβει η Μαρία Πασσαλή και τημουσικήοΒαγγέλης Γιαννάκης, Η πρεμιέρα είναι προγραμματισμένη για τις 12 Οκτωβρίου.

Ο Μιχάλης Μητρούσης (φωτογραφία) επιστρέφει- μετά είκοσι έτη, κατά τον τίτλο του μυθιστορήματος του Δουμά- στο «Αμφι-Θέατρο» του Σπύρου Α. Ευαγγελάτου με το οποίο έχει συνδέσει πολλά απ΄ τα πρώτα χρόνια της καριέρας του- ο Φειδιππίδης στις «Νεφέλες» του Αριστοφάνη το καλοκαίρι του ΄89 ήταν ο τελευταίος του ρόλος με το θίασο.

Θα ΄ναι ο Αγροικογιάννης στη μονόπρακτη κωμωδία του Αλεξάνδρου Ρίζου Ραγκαβή «Γάμος άνευ νύμφης» που θ΄ ανεβάσει το καλοκαίρι ο Σπύρος Ευαγγελάτος με πρεμιέρα τον Ιούλιο στο θέατρο «Δώρας Στράτου».

Τα σκηνικά και τα κοστούμια θα ΄ναι του Γιώργου Πάτσα. Στον θίασο, επίσης, Νικόλας Παπαγιάννης, Σωτήρης Τσακομίδης, Λευτέρης Πολυχρόνης.

Το έργο έχει γραφτεί το 1832 αλλά εκδόθηκε και πρωτοανέβηκε το 1843. Έκτοτε γνώρισε διάφορες επανεκδόσεις με διαφορετικούς τίτλους. Με τον τίτλο «Ο μνηστήρ της Αρχοντούλας» παρουσιάστηκε το καλοκαίρι του 2006- το πιο πρόσφατο ανέβασμά του- απ΄ το θίασο «Τέσσερις Εποχές» του Γιάννη Μόρτζου σε σκηνοθεσία δική του.

Α μ΄ που του στήσανε του Άλλου το βήμα μες στη μέση της Εγνατίας την οποία κάθε μήνα εγκαινιάζουνε- δωδέκατα εγκαίνια ήταν; Δέκατα τρίτα; Θα σας γελάσω…-, πάνω στα βουνά, για να μιλήσει κατόπιν με την προοπτική της λεωφόρου του μέλλοντος που του ανοίγεται στο βάθος; Και το ΄δειχνε τρεις μέρες η Ν (εοδημοκρατική) Ε (λληνική) Τ (ηλεόραση);

Κι ύστερα; Που περπατάγανε στο ίδιο πάλι κομμάτι της Εγνατίας, λίγο παρακάτω, πάλι μες στη μέση του δρόμου- πλάνο από Μπουνιουέλ κλεμμένο- με την κάμερα χαμηλά να τους δίνει το ύψος του μεγαλείου της νίκης που ΄ρχεται;

Τους μάγκες, όμως, ως γνωστόν, στους πάτησε το τρένο…. Για να μη σας πω η νταλίκα, έτσι μες στη μέση της Εγνατίας που πάνε…

Άσε το άλλο… Που μέχρι την Αλβανία – «στην Βόρειο Ήπειρο» έλεγε πάλι η Ν (εοδημοκρατική) Ε (κ.λπ.) Τ (κ.λπ.)- έφτασε ο Κασσίμης κι εγκαινίαζε δρόμους.

Έλα Παναγία μου. Εδώ, με τη μηχανή, απ΄ τη μια λακκούβα βγαίνω, στην άλλη πέφτω μες στο κέντρο της Αθήνας όπου το οδικό δίκτυο έχει καταντήσει όπως στην εποχή π. Κ.- προ Θείου Καραμανλή που εκείνος είναι, λέει, που μας έφτιαξε δρόμους απ΄ ό,τι μαθαίνω ακούγοντας πάντα Ν (εοδημοκρατική) Ε (κ.λπ.) Τ (κ.λπ.) για να τους αφήσει να ξεχαρβαλωθούν ο Ανιψιός- κι εμείς την Αλβανία ασφαλτοστρώνουμε; Όλα πρέπει ο άνθρωπος να τα περιμένει, αλλά πόσο πια να ταξιδέψει το μυαλό…- εμβρόντητος έμεινα.

«Ε μ΄ είναι που ψηφίζουν οι Βορειοηπειρώτες» μου εξήγησε η Λιουλιέτα.

«Βάζουν πούλμαν και τους φέρνουνε».

Οπότε φωτίστηκα.

Ε, ναι! Όλος ο κόσμος, μια σκηνή… Άξιος γιος, άξιος γονιών – του ποιητή και βαθιά διεισδυτικού κριτικού δοκιμιογράφου Βύρωνα Λεοντάρη και της επίσης ποιήτριας Ζέφης Δαράκη- αλλά και από ευρύτερη οικογένεια διανοουμένων, ο Γιάννης Λεοντάρης, με γερή φιλολογική αρματωσιά- Φιλοσοφική του Αριστοτελείου και διδακτορικό στο Ρaris Χ/ Νanterre -, με πείρα διδακτική- σήμερα είναι λέκτορας στο Τμήμα Θεάτρου της Σχολής Καλών Τεχνών στην Θεσσαλονίκη- ξεκίνησε απ΄ τον κινηματογράφο- ταινίες μικρού μήκους, το μεγάλου μήκους ντοκιμαντέρ «Εγκώμιο βραδύτητας», διακρίσεις, κρατικά βραβεία…- για ν΄ αράξει (;) στο θέατρο απ΄ το 2006.

Ιδρυτικό μέλος της ομάδας «Κανιγκούντα» ο Γιάννης Λεοντάρης (φωτογραφία)

έχει ανεβάσει μέχρι τώρα τέσσερις παραστάσεις: «Ηλέκτρα» του Χόφμανσταλ, «Βοσκοπούλα», «Οι έμποροι» του Ζοέλ Πομερά στην Πειραματική Σκηνή της «Τέχνης» στην Θεσσαλονίκη και, πιο πρόσφατα, «Γένεσις Νο 2» του Βιριπάεφ. Και οι τέσσερις εξαιρετικές δουλειές ενός πολύ προσεκτικού, οργανωμένου, με χιούμορ και ευαίσθητες χορδές, ουσιαστικού σκηνοθέτη. Ακόμα και το δύστροπο και δύσπεπτο έργο του Ρώσου Βιριπάεφ βρήκε τρόπους να το κάνει ενδιαφέρον.

«Οι έμποροι» (στη βασική φωτογραφία Έφη Σταμούλη και Νανά Παπαγαβριήλ), όμως, είναι από μόνο του ένα ιδιότυπο, αφηγηματικό, αλλά πολύ, μα πολύ ενδιαφέρον έργο, ΑΠΟΛΥΤΩΣ στην αιχμή της επικαιρότητας- οικονομική κρίση και συνέπειες. Κι η παράσταση- την είδα το χειμώνα στην Θεσσαλονίκη και έγραψα ήδη και στο «Τέταρτο Κουδούνι» και στον «Ταχυδρόμο»- μια συγκλονιστική στην πολύπλοκη λιτότητά της δουλειά. Θα ΄χετε τη δυνατότητα να τη δείτε στο «Σχολείον» στις 11, 12 και 13 Ιουνίου. Την φέρνει, καλεσμένη απ΄ το Φεστιβάλ Αθηνών, η Πειραματική Σκηνή της «Τέχνης», που ΄χει δεκατρία χρόνια (!) να κατεβεί Αθήνααπ΄ το ΄96. Μην τη χάσετε!