Θεατρική έκρηξη κόντρα στην κρίση

Στο… άνυδρο θεατρικό τοπίο της Θεσσαλονίκης ανθούν εκτός από το ΚΘΒΕ και την Πειραματική Σκηνή της Τέχνης 34 θεατρικές ομάδες, που κόβουν κάθε χρόνο 5.000 εισιτήρια
«Ακτίς Αελίου», «Άλμα Κάλμα», «Φλέμινγκ», «Παράθλαση», «Νέμεση», Θέατρο Ανδρέα Βουτσινά, Πέμυς Ζούνη, «Εκτός των τειχών», «Κέντρο Θεατρικής Έρευνας Θεσσαλονίκης», «Μέρι Άμμων», «Αρκαδία», «Μαύρος Γάντζος», «Πανδαιμόνιο 7», «Άνευ προηγουμένου» είναι μερικά από τα ονόματα των 34 θεατρικών ομάδων που λειτουργούν στη Θεσσαλονίκη του ενός εκατομμυρίου και πλέον κατοίκων. Μικρά υπόγεια, πρώην πάρκινγκ, αίθουσες παλαιών βιοτεχνιών, μεγάλα διαμερίσματα στα στενά του κέντρου, στην Άνω Πόλη και εσχάτως πέριξ της Πλατείας Εμπορίου μετατρέπονται σε θεατρικές σκηνές.

Η πρώτη «έκρηξη» σημειώθηκε στα τέλη του ΄80 με την ίδρυση (λίγα συνεχίζουν μέχρι σήμερα) νέων θιάσων. Το θέατρο μέχρι τότε εκπροσωπούνταν στην πόλη από το ΚΘΒΕ και την Πειραματική Σκηνή της «Τέχνης». Ακολούθησε η ίδρυση το 1996 των «Νέων Μορφών» που έκλεισαν οκτώ χρόνια αργότερα με το σκεπτικό πως «για να εξακολουθούμε να υπάρχουμε είμαστε σχεδόν υποχρεωμένοι να μεταλλαχθούμε σε “θίασο” και το θεατρικό τοπίο της Θεσσαλονίκης βρίσκεται σε σύγχυση όσον αφορά το στίγμα τού κάθε θεατρικού χώρου και λόγου»…

Η αμηχανία έδωσε εσχάτως τη σειρά της σε νέο ενθουσιασμό και την ίδρυση 34 ομάδων από νέους στην πλειονότητά τους καλλιτέχνες (αποφοίτους και τελειοφοίτους του Τμήματος Θεάτρου του ΑΠΘ, της Δραματικής Σχολής του ΚΘΒΕ και ορισμένων ιδιωτικών σχολών κ.α).

Από το Τμήμα Θεάτρου του ΑΠΘ αποφοιτούν κάθε χρόνο περί τους 15. Στην παραγωγή βγαίνουν και προστίθενται άλλοι τόσοι- απόφοιτοι της Δραματικής Σχολής του ΚΘΒΕ και ιδιωτικών σχολών. Απ΄ αυτούς, το 30% κατηφορίζει στην Αθήνα αναζητώντας στέγη στις καλλιτεχνικές του ανησυχίες αλλά και… δουλειά. Οι υπόλοιποι στήνουν θέατρα και σκηνικά.

Είναι η ανάγκη καλλιτεχνικής ύπαρξης, είναι τα οικονομικά προβλήματα, είναι το κοινό που άλλαξε;

«Τα τελευταία χρόνια, τα πεδία δράσης και έκφρασης πολιτικών και καλλιτεχνικών ζητημάτων έχουν συρρικνωθεί. Στη Θεσσαλονίκη, που έχει μακρά παράδοση στην ανάπτυξη καλλιτεχνικών πυρήνων, φαίνεται να δημιουργούνται και πάλι προϋποθέσεις καλλιτεχνικών παρεμβάσεων. Ζητούμενο, βέβαια, είναι να επιβιώσουν», υποστηρίζει η θεατρολόγος Αμαλία Κοντογιάννη που σκηνοθέτησε φέτος στην παραγωγή της ομάδας θεάτρου «Οculus Caecus».

«Το γεγονός μοιάζει ελπιδοφόρο, κατά κανόνα όμως περιθάλπει εύκολες και ανυποψίαστες ανάγκες προσωπικής έκφρασης. Ο πολιτισμός είναι πολύ σοβαρή υπόθεση (όπως η υγεία, η παιδεία και η άμυνα) για να εγκαταλείπεται στην ελεύθερη αγορά ή στις διάφορες ΔΕΚΟ του πολιτισμού» δηλώνει ο εκ των ιδρυτών του «Κέντρου Θεατρικής Έρευνας Θεσσαλονίκης», σκηνοθέτης Πέτρος Ζηβανός .

«Το θέατρο ήταν βαρύ όργανο. Σαν το πιάνο. Υπάρχει όμως και η κιθάρα που είναι εύκολο να μεταφέρεται. Οι νέοι και αυτές οι προσπάθειες καθιστούν το θέατρο πιο ευέλικτο. Το κοινό τους δεν είναι αυτό του ΚΘΒΕ. Είναι άνθρωποι νέοι- αλλά και μεγαλύτεροι- που βλέπουν ίσως για πρώτη φορά στη ζωή τους θέατρο», δηλώνει ο Δημήτρης Σακατζής της ομάδας «Ούγκα Κλάρα» που έπειτα από δεκαετή λειτουργία διαθέτει δικό της χώρο, όπου πραγματοποίησε και τη 2η Συνάντηση νέων θεατρικών σχημάτων. «Αν θέλεις να υπάρξεις πρέπει να βρεις έναν τρόπο που να τον αντέχει η τσέπη σου. Όσο για την αποδόμηση του θεάτρου, είναι παγκόσμια τάση», παρατηρεί η ηθοποιός- σκηνοθέτιςΤ ίνα Στεφανοπούλου από τη «Νέμεση».

«Η Θεσσαλονίκη υποφέρει, λένε όλοι, από τον αθηνοκεντρισμό. Πρωτίστως υποφέρει από ξεπεσμένες μεγάλες προσδοκίες» λεει η Μαρία Μπελιβάνη γιατρός αλλά και ηθοποιός και συγγραφέας, που μαζί με τον φυσικό Δημήτρη Κατσαντώνη, συν-έγραψε το θεατρικό «Μίλαν-Κούντερα:

1-0» για τη νεοσύστατη ομάδα «Άνευ προηγου- μένου».


Σε αριθμούς

34 είναι οι θεατρικές ομάδες στη Θεσσαλονίκη (4 επιχορηγούμενες)

35-40 ετησίως είναι οι απόφοιτοι των Θεατρικών Σχολών 300 ήταν οι παραστάσεις την περίοδο 2008-2009 5.000

εισιτήρια των 10-15 ευρώ κόπηκαν (εκτός ΚΘΒΕ και «Τέχνης»)

70.000

ευρώ ήταν, συνολικά, τα έσοδα 3.000

θέσεις έχουν οι τέσσερις σκηνές του ΚΘΒΕ