Μια γυναίκα εξομολογείται

ΣΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ
ΤΟΥ ΒΡΕΤΑΝΟΥ ΓΚΡΑΧΑΜ ΣΟΥΙΦΤ ΑΦΗΓΗΤΗΣ ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΓΥΝΑΙΚΑ, ΜΗΤΕΡΑ ΔΥΟ ΠΑΙΔΙΩΝ, ΠΟΥ ΞΑΓΡΥΠΝΑ ΜΟΝΟΛΟΓΩΝΤΑΣ ΣΤΟ ΚΡΕΒΑΤΙ, ΓΙΑΤΙ ΤΗΝ ΕΠΟΜΕΝΗ ΜΕΡΑ ΘΑ ΣΥΜΒΕΙ ΚΑΤΙ ΠΟΥ ΘΑ ΑΝΑΤΡΕΨΕΙ ΚΥΡΙΟΛΕΚΤΙΚΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΓΑΛΗΝΗ ΤΟΥ ΣΠΙΤΙΟΥ ΤΗΣ
Ο μονόλογος της πενηντάρας Πώλας δεν απευθύνεται στον άντρα της, που ροχαλίζει αμέριμνα, «σαν άνθρωπος που βρίσκει το κουράγιο να κοιμηθεί την προηγουμένη της εκτέλεσής του», αλλά στα δύο παιδιά της, τον Νικ και την Κέιτ, για τα οποία αναρωτιέται πώς θα κοιμούνται από αύριο. Τα παιδιά της είναι κοντά στα δεκάξι και ζούνε όλοι μαζί στο Πάτνεϊ. Ο πατέρας, ο Μάικλ Χουκ, σπούδασε Βιολογία και είναι διευθυντής του περιοδικού «Ζωντανός Κόσμος». Η Πώλα ασχολείται με το εμπόριο τέχνης. Μια ευκατάστατη οικογένεια που έφτασε η στιγμή να αναμετρηθεί με μια κρυμμένη αλήθεια που τους βαραίνει χρόνια. «Εσείς θα κρίνετε αύριο» μονολογεί η Πώλα, ενώ η βροχή πέφτει ασταμάτητα, ένα μοτίβο που συνοδεύει την αγρύπνια και υποβοηθάει στο στήσιμο της κατάλληλης ατμόσφαιρας μέχρι το τέλος του βιβλίου, που συμπίπτει με το ξημέρωμα.

Όμως η ομολογία του μυστικού αναβάλλεται συνεχώς ή ανακόπτεται από τις αναμνήσεις της Πώλας. Έτσι βρίσκει την ευκαιρία να ανατρέξει στις προσωπικές της στιγμές, μα κυρίως στις συνθήκες κάτω από τις οποίες γνωρίστηκε με τον Μάικλ, τριάντα χρόνια πριν, αν υπολογίσουμε ότι το μυθιστορηματικό παρόν ανάγεται στο 1995. Γνωρίστηκαν στο Μπράιτον, εκείνη σπούδαζε Αγγλική Φιλολογία και Ιστορία της Τέχνης, και βρισκόταν σε διακοπές με δύο φίλες της. Ο Μάικλ θα ερωτοτροπήσει και με τις τρεις φίλες επιλέγοντας την τελευταία, την Πώλα. Τα ήρεμα φοιτητικά χρόνια διαδέχονται μια σχετικά ήσυχη οικογενειακή ζωή, με γιορτές, γάμους, γεννητούρια. Ο πατέρας της Πώλας ήταν δικαστής και προφανώς από εκείνον κληρονόμησε μια τάση απονομής ευθυνών και δικαιοσύνης. Μόνο μια φορά απάτησε τον Μάικλ με έναν οικογενειακό φίλο.

Φτάνουμε στη μέση του βιβλίου και η Πώλα συνεχίζει να απευθύνεται στα παιδιά της που κοιμούνται: «Αλλά μήπως κι εσείς οι ίδιοι, που σας αφορά προσωπικά το ζήτημα, θα γράφατε αλλιώς την ιστορία;». Εννοεί την οικογενειακή ιστορία, αυτήν που φέρει κάθε άνθρωπος και που- παράξενο ή όχι- είναι αναγκασμένος να κάθεται σε κάποιο κλαδί οικογενειακού δέντρου. Μερικές φορές συμβαίνει κάποιο κλαδί να είναι κουτσουρεμένο και άλλοτε έτοιμο να σπάσει, όπως στην περίπτωση της οικογένειας Χουκ. Όμως δεν πρέπει να φανερώσουμε το μυστικό που αποκαλύπτεται ήδη στα μισά του βιβλίου και το μαντεύαμε από τις νύξεις της Πώλας. Θα υιοθετήσουμε την τακτική του συγγραφέα, που παίζει σαν τη γάτα με το ποντίκι, και θα το παρακάμψουμε.

Είναι τρεις το πρωί, πλησιάζει η ώρα». Θα υπάρξει όμως η αποκάλυψη; Ή μήπως η Πώλα, λογοτεχνική σκιά της Μόλη Μπλουμ, θέλησε να εκτονωθεί σε μια νύχτα αγρύπνιας; Αυτή ακριβώς η αβεβαιότητα προσθέτει ένα στοιχείο αγωνίας στο βιβλίο, σαν να ήταν πέρα από τις προθέσεις της ηρωίδας και του συγγραφέα.

Graham Swift

ΑΥΡΙΟ

ΜΤΦ. ΘΩΜΑΣ ΣΚΑΣΣΗΣ ΕΚΔ. ΤΗΣ ΕΣΤΙΑΣ 2009 ΤΙΜΗ 24 ΕΥΡΩ