Φαινόμενα

Τηλε-ομφαλοσκόπηση
Της Πόπης Διαμαντάκου diaman@dolnet.gr ,

Συζητάμε εδώ και 20 χρόνια για την τηλεόραση με τα ίδια επιχειρήματα και τα ίδια ερωτήματα, απόδειξη ότι η τηλεοπτική μας δημοκρατία παραμένει ανώριμη
Το γεγονός ότι εξακολουθεί η τηλεόραση να συζητά για την τηλεόραση και μάλιστα με τα ίδια πάντα επιχειρήματα, που τραμπαλίζονται από την ακραία καταδίκη της στην πλήρη αθώωσή της, δεν αποτελεί παρά απόδειξη της ναρκισσιστικής της καθήλωσης και του χαλύβδινου συντηρητισμού της. Στο συμπέρασμα καταλήξαμε παρακολουθώντας το αφιέρωμα του «Αθέατου κόσμου» (Αlter) όπου αναμασήθηκαν οι προ 20ετίας προβληματισμοί, με τους επαγγελματίες της τηλεόρασης φυσικά να υποστηρίζουν τη μοναδική τηλεόραση που γνωρίζουν και στην οποία μπορούν να ανταποκριθούν. Για πολλοστή φορά ακούσαμε το εύκολο επιχείρημα υπεράσπισης των τηλεσκουπιδιών ότι «κάνουν τηλεθέαση», όταν είναι γνωστό ότι πρόκειται απλώς για τον πιο φτηνό τρόπο να σοκαριστεί το φιλοθέαμον και είναι προφανές ότι αυτό προσφέρει ποσοτική τηλεθέαση. Όσο για το δείγμα του κοινού, επιλέγεται από τις εταιρείες μέτρησης με βάση τις ανάγκες της αγοράς και όχι τις πραγματικές ανάγκες για ενημέρωση και ψυχαγωγία του κόσμου.

Είναι γνωστό επίσης ότι η εγχώρια αγορά είναι πολύ μικρή με πολλά κανάλια, γεγονός που έχει επιφέρει στρεβλώσεις ακόμη και στον τρόπο «ανάγνωσης» των μετρήσεων τηλεθέασης. Είναι γεγονός ότι τα «σκουπίδια» χαζεύονται με ευκολία, αλλά και κάνουν τον κόσμο να πλήττει πολύ πιο γρήγορα. Όσο για τα ποσοστά τηλεθέασης, παγκοσμίως δεν αποτελούν απόδειξη για το τι προτιμά και ευχαριστεί το κοινό, αλλά απλή ένδειξη των τάσεων τη συγκεκριμένη στιγμή.

Απλώς, στη χώρα μας δίνουμε μεγαλύτερη σημασία στην τηλεόραση απ΄ όση θα έπρεπε. Η συζήτηση στο πλατό του «Αθέατου κόσμου» κράτησε ώρες, εμείς όμως κρατήσαμε την ευχάριστη έκπληξη από τον συγκροτημένο λόγο της Βάνας Μπάρμπα και τα απλά και εύστοχα παραδείγματά της: «Η 6χρονη κόρη μου ήρθε προχθές από το σχολείο με δυο συμμαθήτριές της να παίξουν και το παιχνίδι τους ήταν να κάνουν την “Πετρούλα”. Δεν είναι ευθύνη της τηλεόρασης τα πρότυπα που περνάει στα παιδιά;».

Κρατήσαμε και το σπαρταριστό ερώτημα-επιχείρημα της ωραιότατης Βάσιας Λόη: «Μα, πώς κάποιος που δεν έχει κάνει τηλεόραση κάνει κριτική σε κάποιον που κάνει τηλεόραση;». Τι τα θέλετε, κ. Λόη! Μήπως και οι άλλοι, εκείνοι που σπεύδουν να κάνουν τηλεόραση χωρίς να ξέρουν τηλεόραση, καλύτεροι είναι; Όχι ότι η φωτογένεια και το βαθύ ντεκολτέ εμπόδισαν κανέναν από το να την μάθει. Αλλά, όπως είναι φυσικό, περιορίστηκαν στην πτυχή της που δεν χρειάζεται άλλα προσόντα.


Οι αληθινοί εφιάλτες της δημοκρατίας

Επιλέξαμε όμως από την «άλλη τηλεόραση» μια εκπομπή που μας θύμισε ότι είμαστε πολίτες του κόσμου και ότι αυτός είναι πολύ ευρύτερος από τον κλειστοφοβικό κλοιό του κουτσομπολίστικου σύμπαντος. Οι «Ανταποκριτές» της ΝΕΤ (Κώστας Αργυρός, Οντίν Λιναρδάτου, Φίλιος Στάγκος) παρουσίασαν την ακανθώδη- όπως αποδεικνύεται- υπόθεση του κλεισίματος του Γκουαντάναμο. Το πρώτο στρατόπεδο συγκέντρωσης που δημιουργήθηκε σε συνθήκες δημοκρατίας. Η πρώτη δέσμευση του νέου προέδρου των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα, να το κλείσει για πάντα μέσα σε έναν χρόνο από την ανάληψη των καθηκόντων του.

Προς το παρόν παραμένει ανοιχτό.

Μια βαριά σκιά στην παράδοση της δημοκρατίας που συμπυκνώνει τους μεγαλύτερους εφιάλτες της.

Μια συνέντευξη του Λάμπη Τσιριγωτάκη με πρώην κρατούμενο του Γκουαντάναμο, Βρετανό πολίτη πακιστανικής καταγωγής, αποκαλύπτει το μέγεθος της φρίκης. Αν και ουδεμία η σχέση του με τρομοκρατικές ενέργειες, πλήρωσε την καταγωγή του και χρειάστηκαν δύο ολόκληρα χρόνια παραμονής στο στρατόπεδο των βασανιστηρίων- όπου μοναδική επαφή με ανθρώπους ήταν αυτή με τους ανακριτές του- για να αφεθεί ελεύθερος.

«Οι φυλακές είναι θεσμός του κράτους δικαίου, τα στρατόπεδα συγκέντρωσης είναι θεσμός εκτός δικαιοσύνης», λέει ο Γερμανός ιστορικός Βόλφγκανγκ Μπενς, στην έρευνα που έχει κάνει για λογαριασμό της εκπομπής ο ανταποκριτής Νίκος Χειλάς. «Στα στρατόπεδα συγκέντρωσης ο άνθρωπος μένει γυμνός (κυριολεκτικώς και μεταφορικώς), εξαθλιώνεται, εκμηδενίζεται».

Παραμένει το Γκουαντάναμο η «σκοτεινή τρύπα» της σύγχρονης δημοκρατίας, όχι μόνο για τη ναζιστική του καταγωγή, αλλά γιατί αποτελεί σύμβολο μιας επικίνδυνης στρέβλωσής της, της νομιμοποίησης των βασανιστηρίων στο όνομα- υποτίθεται – της προφύλαξής της.