Για τις Εθνικές Σχολές Δημόσιας Διοίκησης και Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Οι “Προσλήψεις στο Δημόσιο”, σε συνεργασία με το ΙnterΤraining Studies (ΙΤS), θα προετοιμάζουν όσους ενδιαφέρονται για τον διαγωνισμό που θα διεξαχθεί στις 20 και στις 21 Ιουνίου για την εισαγωγή συνολικά 170 σπουδαστών στις Εθνικές Σχολές Δημόσιας Διοίκησης και Τοπικής Αυτοδιοίκησης, δημοσιεύοντας κάθε εβδομάδα- και μέχρι τη διεξαγωγή του- ενδεικτικά θέματα.
ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Πώς διαμορφώνεται το πεδίο των διεθνών οικονομικών σχέσεων και σε ποιο βαθμό υπάρχει αλληλεξάρτηση μεταξύ των μεγάλων οικονομιών. Η μεταφορά της κρίσης στο εσωτερικό των οικονομιών δημιουργεί την ανάγκη για συνοχή και σύγκλιση. Ποιος είναι κατά τη γνώμη σας ο ρόλος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης προς την κατεύθυνση της σύγκλισης και ποιες ανάγκες οδήγησαν τελικά στην αναθεώρησή του;

ΠΡΟΛΟΓΟΣ Όλες οι χώρες έχουν εισαγωγές και εξαγωγές ● Αγαθών και υπηρεσιών ● Εισροές και εκροές χρηματικού κεφαλαίου ● Μεταβιβαστικές πληρωμές (π.χ. οικονομική βοήθεια σε άλλες χώρες)

Γενικότερα η διενέργεια οικονομικών συναλλαγών με άλλες χώρες δημιουργεί οφέλη τα οποία αφορούν κυρίως σε μακροχρόνιο διάστημα. Στις μέρες μας υπάρχει ολοένα και περισσότερο αύξηση αλλά και απελευθέρωση των διεθνών συναλλαγών, η οποία οφείλεται στη συνεργασία μεταξύ των κρατών και στην τάση για απελευθέρωση των φραγμών στις συναλλαγές. Πρόκειται για την επέκταση του μοντέλου της Ανοικτής Οικονομίας μέσα από ένα διεθνοποιημένο και κοινά αποδεκτό σύστημα κανόνων δημιουργίας οικονομικών σχέσεων.

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ Η απελευθέρωση του εμπορίου δημιουργεί αλληλεξάρτηση των οικονομιών. Για παράδειγμα: ● Αν παρουσιασθεί ύφεση στην οικονομία των ΗΠΑ, με το εγχώριο εισόδημα να μειώνεται, θα μειωθούν οι εισαγωγές αγαθών και υπηρεσιών από την Ευρώπη (και από άλλες χώρες). Έτσι η μείωση της συνολικής δαπάνης για προϊόντα που εξάγονται από την Ευρώπη θα οδηγήσει σταδιακά σε μείωση της παραγωγικής δραστηριότητας και των εισοδημάτων στην Ευρώπη, δηλαδή η ύφεση θα μεταφερθεί στην Ευρώπη. ● Έστω ότι υπάρχει έντονος πληθωρισμός στις ΗΠΑ. Τα αμερικανικά προϊόντα θα εξάγονται ακριβότερα στην Ευρώπη. Η Ευρώπη θα αντικαταστήσει όσες εισαγωγές μπορεί με εγχώρια και με εισαγωγές από άλλες χώρες. Όμως θα αυξηθούν και οι τιμές των ευρωπαϊκών και των άλλων προϊόντων λόγω αυξημένης ζήτησης. Έτσι ως αποτέλεσμα θα έχουμε μεταφορά πληθωρισμού από μια οικονομία σε μια άλλη.

Γενικότερα η μεταφορά της ύφεσης γίνεται πιο εύκολα, ενώ οι αλλαγές των τιμών είναι μακροχρόνιες.

Η θέση κάθε κράτους στην παγκόσμια οικονομία στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στη διεθνή οικονομική του δραστηριότητα και στην εξωστρέφεια, δηλαδή στην αύξηση των εξαγωγών. Για τον λόγο αυτό κύριος στόχος των κρατών είναι να δημιουργούν προϋποθέσεις τέτοιες όπου θα υπάρχει ισόρροπη ανάπτυξη, ενίσχυση της οικονομίας και κοινή πολιτική προς την κατεύθυνση της σύγκλισης και συνοχής. Κυρίως ο ανταγωνισμός σε αυτές τις προτεραιότητες όσον αφορά την Ευρωπαϊκή Ένωση προέρχεται από τις ΗΠΑ που με την καθιέρωση διεθνών Ζωνών Ελεύθερων Συναλλαγών και Εμπορίου (ΝΑFΤΑ) προσπαθούν να ανακτήσουν τα σκήπτρα του παγκόσμιου εμπορίου. Επιπλέον στο διεθνές προσκήνιο εμφανίστηκε ήδη και η Κίνα με τους αλματώδεις ρυθμούς ανάπτυξης, που την καθιστούν μια αρκετά υπολογίσιμη οικονομική δύναμη.

Ειδικότερα η Ευρωπαϊκή Ένωση δίνει ιδιαίτερο βάρος στην κοινή ανάπτυξη όλων των κρατών και στην προσπάθεια εφαρμογής κανόνων τέτοιων που μαζί με τα οφέλη της νομισματικής ένωσης θα οδηγήσουν σε ισχυροποίηση της θέσης της στο διεθνές περιβάλλον.

Οι οικονομικές συναλλαγές μιας χώρας με άλλες απεικονίζονται στο ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ Ή ΤΡΕΧΟΥΣΩΝ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ Επειδή η αντιμετώπιση του ελλείμματος στο ισοζύγιο εξωτερικών συναλλαγών όταν αντιμετωπίζεται είτε με εκροή συναλλάγματος από τα συναλλαγματικά διαθέσιμα είτε με εξωτερικό δανεισμό επιφέρει δυσβάσταχτες συνέπειες για τη χώρα, παραπέρα μέτρα μπορούν να ληφθούν, όπως:

1. Μείωση του κόστους παραγωγής και των τιμών ώστε να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα (δύσκολο βραχυχρόνια).

2. Μείωση της εγχώριας ζήτησης με περιοριστική δημοσιονομική και νομισματική πολιτική ώστε να περιοριστούν και οι εισαγωγές.

3. Ελεύθερη διαμόρφωση της ισοτιμίας στις αγορές συναλλάγματος ώστε μέσα από τη μείωση της τιμής του εγχώριου νομίσματος να αυξηθούν οι εξαγωγές.

4. Υποτίμηση του εγχώριου νομίσματος προκειμένου να ακριβύνουν τα εισαγόμενα προϊόντα και να μειωθεί η ζήτησή τους.

Ποσοτικοί περιορισμοί στις εισαγωγές και εξαγωγές κεφαλαίων.

Η δημιουργία της ΟΝΕ ωστόσο δεν έφερε και ενιαία δημοσιονομική πολιτική. Βέβαια, παρά την έλλειψη κοινής δημοσιονομικής πολιτικής, το 1996 υπογράφτηκε στο Άμστερνταμ τοΣΥΜΦΩΝΟ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ,το οποίο προέβλεπε:

1. Χώρα με έλλειμμα μεγαλύτερο του 3% ως ποσοστό του ΑΕΠ υποχρεώνεται να κάνει μη τοκοφόρο κατάθεση για λογαριασμό της Ε.Ε. το 0,2% του ΑΕΠ και επιπλέον 0,1% για κάθε ποσοστιαία μονάδα υπέρβασης μέχρι του 0,5% του ΑΕΠ.

2. Για χώρα σε μη δημοσιονομική εναρμόνιση που αδυνατεί εντός διετίας να επαναφέρει το έλλειμμα στο 3% του ΑΕΠ θα εξετάζεται το ενδεχόμενο της διανομής του ποσοστού της ποινής στα υπόλοιπα κράτη της ΟΝΕ.

Είναι γνωστό όμως ότι παρ΄ όλες τις ποινές η Ε.Ε. δείχνει ευελιξία και δίνει περιόδους προσαρμογής ιδιαίτερα όταν πρόκειται για στόχους όπως η απασχόληση, η ανάπτυξη και η σταθερότητα.

Θα πρέπει επίσης να αναφερθεί ότι το κανονιστικό πλαίσιο του Συμφώνου σταδιακά αλλάζει μετά τη σύνοδο του ΕCΟFΙΝ (22-23/03/05), όπου στόχος είναι να γίνει πιο ευέλικτο. Οι κυριότερες αποφάσεις που ελήφθησαν είναι:

1. Εισαγωγή του ΕΣΠΑ (Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς), το οποίο θα καλύπτει την αναπτυξιακή στρατηγική κάθε κράτους και θα αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης με την Επιτροπή. Για το ΕΣΠΑ προβλέπεται ετήσια αναθεώρηση.

2. Απλοποίηση των διαδικασιών χρηματοδότησης μέσα από τρία μόνο Ταμεία (ΕΚΤ, ΕΤΠΑ, Ταμείο Συνοχής) τα οποία δεν θεωρούνται διαρθρωτικά αλλά εντάσσονται στην Περιφερειακή Πολιτική της Ένωσης. Οι διαρθρωτικές δράσεις για τη γεωργία συνεχίζονται.

Στις προτάσεις για τη μεταρρύθμιση του Συμφώνου- Συμβούλιο Κορυφής- έγινε αποδεκτό ότι για να ενισχυθεί ο αυξητικός προσανατολισμός του Συμφώνου θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Αναγνωρίζεται, για παράδειγμα, ότι πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή σε μεταρρυθμίσεις των συνταξιοδοτικών συστημάτων, οι οποίες εισάγουν ένα σύστημα πολλαπλών πυλώνων. Μολονότι οι μεταρρυθμίσεις αυτές συνεπάγονται βραχυπρόθεσμη επιδείνωση των δημοσιονομικών, η παρέκκλιση είναι προσωρινή και μακροπρόθεσμα τα αποτελέσματα θα είναι καλύτερα.

Με δεδομένο βέβαια το Σύμφωνο Σταθερότητας και τους περιορισμούς που θέτει ως κανονιστικό πλαίσιο δημοσιονομικής πειθαρχίας, η επίτευξη ελλείμματος κάτω από 3% επιβάλλει στη διάρκεια των επόμενων χρόνων πολύ σφικτή και περιοριστική πολιτική για τις χώρες-μέλη. Για την Ελλάδα, η οποία στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στην καταπολέμηση των διαρθρωτικών αδυναμιών με τη βοήθεια του κράτους μέσα από το πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων, αυτό φαίνεται λίγο αντιφατικό. Είναι λογικό λαμβάνοντας υπ΄ όψιν το μέγεθος της αγοράς και τη δομή των επιχειρήσεων στη χώρα μας (στην πλειοψηφία τους Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις) να αναμένεται ότι το βάρος της ανάπτυξης και της πορείας προς τη σύγκλιση θα κατανεμηθεί στον δημόσιο τομέα σε μεγάλο βαθμό. Με αυτήν τη λογική θα πρέπει να εφαρμοσθεί μακροχρόνια πολιτική εξυγίανσης, αύξησης της παραγωγικότητας και της αποτελεσματικότητας με παράλληλα συρρίκνωση των εξόδων του δημόσιου τομέα. Προς αυτή την κατεύθυνση και με γνώμονα τις εγγενείς αδυναμίες κάθε χώραςμέλους, το Σύμφωνο Σταθερότητας βρίσκεται σε μια φάση αναθεώρηση και μετάλλαξης ιδιαίτερα μετά τη διεύρυνση, προκειμένου να προσφερθεί πιο ουσιαστική βοήθεια στις κυβερνήσεις των κρατών-μελών.