Η μελαγχολία της Δευτέρας

ΤΗΝ ΕΠΟΜΕΝΗ ΤΩΝ ΟΛΥΜΠΙΑΚΩΝ ΑΓΩΝΩΝ
ΤΟΥ 2004 Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑ ΕΙΧΕ ΜΕΤΑΤΡΑΠΕΙ ΣΕ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ ΑΙΣΙΟΔΟΞΙΑΣ. ΤΑ ΤΑΜΠΛΟ ΒΙΒΑΝ ΤΟΥ ΑΙΩΝΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΤΕΛΕΤΗΣ ΕΝΑΡΞΗΣ, ΤΑ ΜΕΤΑΛΛΙΑ, ΚΥΡΙΩΣ ΟΜΩΣ Η ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΜΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΟΛΥ ΜΕΓΑΛΗΣ ΓΙΑ ΤΑ «ΔΙΚΑ» ΜΑΣ ΜΕΤΡΑ ΕΙΧΑΝ ΕΡΘΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΤΕΘΟΥΝ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΤΟΥ ΕURΟ
«ΗΕλλάδα γύρισε σελίδα!» διακήρυσσαν στεντορεία τη φωνή οι συνήθεις ύποπτοι της πνευματικής μας ανάτασης κοιτάζοντας με μισό μάτι όσους τολμούσαν να αναρωτηθούν αν είμαστε τόσο απελπισμένοι ώστε να μας φτάνουν τα συγχαρητήρια της ΔΟΕ και οι ευλογίες του μακαρίτη Χριστόδουλου για να αισθανθούμε ότι στεκόμαστε όρθιοι στα πόδια μας.

Όταν όμως κορνάρουν οι ψυχές κανείς δεν έχει διάθεση να επιτρέψει σε μερικές αμφιβολίες να γκριζάρουν τη διάθεσή του. Όλα ωχριούσαν μπροστά στον θρίαμβο που είχαμε καταγάγει κατά των αλλοφύλων και των απανταχού ανθελλήνων, που μας θεωρούσαν ανάξιους να στήσουμε ένα γήπεδο τάε κβον ντο της προκοπής, θρίαμβο και κατά των εαυτών μας, που μας θεωρούσαμε ανίκανους να πειθαρχήσουμε στους στοιχειώδεις κανόνες της οδικής κυκλοφορίας. Ήταν επιτέλους θέμα DΝΑ, κι όποιος δεν το καταλάβαινε απλώς δεν είχε τη διάθεση να το καταλάβει.

Τέσσερα μόλις χρόνια μετά τα γήπεδα και οι λοιπές εγκαταστάσεις, χορταριασμένα, σε αχρηστία, απολαμβάνουν το καθεστώς της πρόωρης συνταξιοδότησης που ονειρεύεται ο κάθε δημόσιος υπάλληλος, το DΝΑ έχει επανειλημμένως συλληφθεί ντοπαρισμένο και η διάθεσή μας θυμίζει ερειπιώνα. Μένουν βέβαια τα κορναρίσματα, που κι αυτά πια ακούγονται σαν την έκφραση μιας βίας που είναι ανά πάσα στιγμή πρόθυμη να ξεσπάσει στην καθημερινότητά μας και κανείς δεν δείχνει να έχει τη διάθεση, ούτε και τη δύναμη για να την αντιμετωπίσει. Από τον αστυνομικό ο οποίος πυροβολεί εναντίον ενός δεκαεξάχρονου παιδιού εννιά η ώρα το βράδυ του Σαββάτου ώς τον γιατρό που ζητάει το φακελάκι για να σώσει τη ζωή του πατέρα σου και τον μοτοσυκλετιστή που ανενδοίαστα ανεβαίνει στο πεζοδρόμιο αδιαφορώντας για το ποιον θα πάρει ο Χάρος, η απόσταση, εκ πρώτης όψεως, μπορεί να μοιάζει μεγάλη. Όμως δεν είναι και τόσο μεγάλη αν συλλογισθεί κανείς την ταχύτητα με την οποία διακινούνται τα υλικά της βίας μέσα από τους τριχοειδείς μιας κοινωνίας φοβικής γιατί αισθάνεται απροστάτευτη, εντέλει καταθλιπτικής γιατί έχει χάσει τον μπούσουλα.

Οι ταραχές του περασμένου Δεκεμβρίου, όπως και όσα ακολούθησαν, δείχνουν, αν μη τι άλλο, πως η ελληνική κοινωνία δεν απέχει πολύ από την κατάσταση του πολέμου «όλων εναντίον όλων». Και μπροστά στο φάντασμα του κοινωνικού κραχ, της ακύρωσης κάθε αντανακλαστικού κοινωνικής αλληλεγγύης, η οικονομική κρίση δεν είναι παρά μια τεχνική λεπτομέρεια.

Φταίει ο κυνισμός μιας πολιτικής τάξης η οποία δεν μπαίνει καν στον κόπο να κρύψει τη βουλιμία της; Φταίει η πορνογραφική αυταρέσκεια της λεγόμενης Μαζικής Επικοινωνίας, η οποία εργάζεται νυχθημερόν για να απωθήσει την πραγματικότητα; Φταίμε όλοι εμείς που πέφτουμε στις λακκούβες χωρίς να απαιτούμε να τις βουλώσουν διότι κάπου έχουμε αφήσει κι εμείς μερικές δικές μας; Πότε και πώς άρχισε να περιφέρεται ανάμεσά μας η συνενοχή στην ανομία; Μήπως θα πρέπει να αρχίσουμε να αναρωτιόμαστε γιατί στην ελληνική κοινωνία, ασχέτως οικονομικής επιφάνειας του καθενός, τον τόνο της συμπεριφοράς τον δίνει η λογική του μικρέμπορου που θέλει «να τη βγάλει σήμερα» αδιαφορώντας για οτιδήποτε άλλο; Μήπως θα πρέπει να αναρωτηθούμε γιατί είμαστε ανίκανοι να οργανώσουμε ένα σύστημα παιδείας που, αντί να παράγει ελλείμματα γνώσης και καλλιέργειας θα μπορούσε να διασφαλίσει τις προϋποθέσεις για μια εκπαίδευση η οποία, αν μη τι άλλο, πλάθει κάποια κοινωνική συνείδηση;

Η ελληνική κοινωνία δεν απέχει πολύ από την κατάσταση του πολέμου «όλων εναντίον όλων»