Ήρωες μελαγχολικοί και πολυπράγμονες
Η κεντροευρωπαϊκή ατμόσφαιρα κυριαρχεί στο μυθιστόρημα «Βάλντενμπεργκ» που συμπυκνώνει το ιδεολογικό πλαίσιο από το οποίο εκπορεύονται οι μεγάλες συγκρούσεις του 20ού αιώνα. Κεντρικοί ήρωες είναι ο Γερμανός συγγραφέας και η αγαπημένη του Αμερικανίδα αοιδός και διπλή κατάσκοπος. Εδώ σκηνή από τους «Καταραμένους» του Βισκόντι με τους παρηκμασμένους αριστοκράτες
Το πανόραμα αυτό του 20ού αιώνα χρησιμοποιεί ποικίλες τεχνικές επιχειρώντας προγραμματικά να κατασκευάσει το λεγόμενο «ολιστικό μυθιστόρημα». Οι ήρωές του είναι μελαγχολικοί και πολυπράγμονες, υπερφορτωμένοι με σύμβολα, με γλώσσα επιτηδευμένη. Μεγάλες παράγραφοι, πολυσέλιδοι μονόλογοι, διαρκείς αλλαγές οπτικής γωνίας, πηγαινέλα στις ιστορικές χρονικότητες, ασυνταξία του προφορικού λόγου εναλλασσόμενη με πομπώδη πολιτικό ή ψύχραιμα δοκιμιακό λόγο κάνουν το ακατάτακτο αυτό μυθιστόρημα δύσπεπτο. Άλλωστε ο ίδιος ο Καντούρ πιθανότατα αυτοσαρκάζεται όταν (σελ.
485) ο Χανς και ο Μαξ διαλεγόμενοι για ένα εν τη γενέσει μυθιστόρημα αναφέρονται σε «φράσεις σαρανταποδαρούσες, με χίλια δυο παρακλάδια, παρενθέσεις,… παλινδρομήσεις, λεπτομέρειες, είκοσι γραμμές μαρτύριο πριν από την τελεία». Όλα αυτά μπορεί να ισχύουν εν προκειμένω, αλλά ο συγγραφέας κερδίζει εντέλει το δικαίωμα να είναι θρασύς, καταφέρνοντας να τοποθετήσει τον κόσμο μέσα στο μυθιστόρημα του εικοστού αιώνα. Κι αυτό δεν είναι λίγο. Γιατί πάνω απ΄ όλα το Βάλτενμπεργκ δεν είναι παρά ο τόπος όπου ο Χανς ερωτεύτηκε τη Λένα, στα 1913, πριν από την απαρχή του βιβλίου.
Πολύ καλή η μετάφραση και επιμελημένες οι ογκώδεις- πλην απαραίτητες- σημειώσεις της Μήνας Πατεράκη-Γαρέφη.











