Η εισβολή στη Γάζα ως ορισμός ενός άδικου πολέμου

Η ΑΓΡΙΑ ΕΠΙΘΕΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΕΜΙΚΗΣ
ΜΗΧΑΝΗΣ ΤΟΥ ΙΣΡΑΗΛ ΣΤΗ ΛΩΡΙΔΑ
ΤΗΣ ΓΑΖΑΣ (ΟΠΩΣ ΚΑΙ Η ΑΝΕΠΙΦΥΛΑΚΤΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΗΠΑ, ΑΛΛΑ ΚΑΙ Η ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ ΕΥΜΕΝΗΣ ΑΔΡΑΝΕΙΑ ΤΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΘΕΣΜΩΝ) ΕΠΑΝΕΦΕΡΕ ΣΤΗΝ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΜΕ ΤΡΟΠΟ ΔΡΑΜΑΤΙΚΟ ΤΗΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ «ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ» ΥΠΕΝΘΥΜΙΖΟΝΤΑΣ ΤΙΣ (ΑΝΥΠΕΡΒΛΗΤΕΣ;) ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ
ΤΟΥ ΖΕΥΓΜΑΤΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ- ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΣΤΟΝ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΚΟΣΜΟ.
«Αντικείμενο του βιβλίου είναι οι προϋποθέσεις και τα όρια της άσκησης βίας στο διεθνές επίπεδο, ή, με μία κάπως στενότερη διατύπωση, το ζήτημα της ηθικοπολιτικής νομιμότητας του πολέμου». Αυτό δηλώνει στην Εισαγωγή του (σ.

16) ο Κ. Παπαγεωργίου, καθηγητής της Φιλοσοφίας του Δικαίου, ισορροπώντας στην τομή της Φιλοσοφίας του Δικαίου, του Διεθνούς Δικαίου και των Διεθνών Σχέσεων, του δογματικού Ποινικού Δικαίου. Τα θεμελιώδη ερωτήματα που τίθενται, αφορούν την καταρχήν νομιμότητα του πολέμου (jus ad bellum) αλλά και τις νόμιμες συνθήκες διεξαγωγής του (jus in bello). Επιχειρεί, κατά συνέπεια, να ορίσει με κανονιστικό τρόπο τις «σταθμίσεις» που νομιμοποιούν την κήρυξη ενός πολέμου αλλά και τους όρους της διεξαγωγής του, ώστε να είναι τουλάχιστον θεμιτός, αν όχι δίκαιος. Επικαλούμενος διανοητές από την εποχή του Θωμά Ακινάτη μέχρι τον σύγχρονο Walzer, υποστηρίζει ότι το δόγμα του δίκαιου πολέμου προϋποθέτει «δίκαιη αιτία» και αναλογικότητα του επιδιωκόμενου στόχου και των συνεπειών του έναντι των επιπτώσεων της μη διεξαγωγής του πολέμου. Ιδιαίτερη έμφαση αποδίδει στη συμβολή των Ι. Κant, John Stuart Μill και John Rawls, καθώς θεωρεί ότι και οι τρεις συγκλίνουν τελικά στην πρόθεση να διατυπώσουν τις θεμελιωτικές ιδέες για τη συγκρότηση της διεθνούς κοινωνίας και τις βασικές κανονιστικές αρχές που θα τη διέπουν.

Ο συγγραφέας αναφέρεται αναλυτικά στην περίπτωση της εισβολής στο Ιράκ ως πεδίο εφαρμογής των κριτηρίων ενός ηθικοπολιτικά «δίκαιου πολέμου». Νοείται ως νόμιμη άμυνα, υπό την έννοια λόγου άρσης του αδίκου, ένας προληπτικός πόλεμος για την εξουδετέρωση μιας μελλοντικής απειλής; Πού μπορεί να φτάσει η επέκταση αυτής της αντίληψης για την αυτοάμυνα; Πρόκειται για το κλασικό «δίλημμα του Ηρώδη», ο οποίος εξόντωσε τα παιδιά για να αποτρέψει μια μελλοντική απειλή εναντίον του και εναντίον των δυναστικών φιλοδοξιών του. Ο συγγραφέας υιοθετεί τελικά τη «φιλελεύθερη» αντίληψη του κλασικού ποινικού δικαίου ότι «δεν είναι δυνατόν τελείως υποθετικά σενάρια για το μέλλον να αποτελέσουν τη βάση για την εξολόθρευση της ανθρώπινης ζωής και των βασικών πόρων σε μία χώρα» (σ. 294) και καταλήγει ότι όπως μια φιλελεύθερη εσωτερική πολιτική δεν μπορεί να υιοθετήσει νομοθετικά μέτρα με αποκλειστικό γνώμονα την αίσθηση ασφάλειας μιας κοινωνίας, έτσι και μια φιλελεύθερη εξωτερική πολιτική δεν επιτρέπεται να υπονομεύσει τους κανόνες του δίκαιου πολέμου χάριν της κατασκευής ενός τεχνητού αισθήματος ασφάλειας για τους στρατιώτες της. Το ίδιο ισχύει και για την περίπτωση της τρομοκρατίας. Αναφέρει ο συγγραφέας: « Ο “πόλεμος κατά της τρομοκρατίας”, με το να στοχεύει σε μία τόσο ασαφή πηγή απειλών, δεν προσφέρει θεραπεία, δεν γιατρεύει τα τραύματα, αλλά, αντίθετα, μπορεί να ερμηνευτεί ως κάτι επικίνδυνα οικείο προς ένα είδος δυτικής τζιχάντ» (σ.

299).