«Ακόμα κι αν μ΄ έθαψαν, δεν σημαίνει ότι πέθανα»

ΕΝΑΣ ΠΙΓΚΟΥΙΝΟΣ ΧΑΝΕΤΑΙ. ΕΝΑΣ
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ ΦΤΑΝΕΙ ΜΕΧΡΙ
ΤΗΝ ΤΣΕΤΣΕΝΙΑ, ΓΙΑ ΝΑ ΤΟΝ ΒΡΕΙ. ΟΥΚΡΑΝΙΚΕΣ
ΕΚΛΟΓΕΣ. ΒΟΣΝΙΟΙ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΕΣ
ΠΟΛΕΜΟΥ. ΠΑΡΑΓΚΕΣ-ΚΡΕΜΑΤΟΡΙΑ.
ΕΝΑ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ ΓΙΑ
ΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΕΤΑΣΟΒΙΕΤΙΚΗ ΟΥΚΡΑΝΙΑ,
ΓΡΑΜΜΕΝΟ ΜΕ ΓΚΡΟΤΕΣΚΟ
ΧΙΟΥΜΟΡ. ΚΑΙ ΑΝΑΤΡΙΧΙΑΣΤΙΚΕΣ
ΟΜΟΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΠΟΥ
ΖΟΥΜΕ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ.
Η ρωσική λογοτεχνία του 19ου αιώνα φέρει βαριά παράσημα. Τολστόι, Ντοστογιέφσκι, Γκόγκολ, Πούσκιν. Ποια είναι όμως η λογοτεχνία που γράφεται στη σύγχρονη μετασοβιετική Ρωσία;

Από τη δεκαετία του 1980 και μετά, μαζί με τον Γκορμπατσόφ και την γκλάσνοστ, η Ρωσία άρχισε να εξάγει μια λογοτεχνία που αποτύπωνε το σύγχρονο πολιτικοκοινωνικό τοπίο της χώρας, όχι με καταγγελτικό τρόπο, αλλά με γκροτέσκο χιούμορ, αφηγηματική ακολασία, μυθοπλαστική φόρα. Ορισμένα ονόματα άρχισαν να ακούγονται συχνότερα: Μακάνιν, Πελέβιν, Ουλίτσκαγια, Κουρκόφ. Δεν έχουν κοινές συγγραφικές εμμονές, όμως προέρχονται από μια κοινή αναγνωστική παράδοση, με την οποία συνομιλούν άλλοτε υπογείως και άλλοτε πιο έκτυπα. Επίσης, παρά τη διαφορετική συγγραφική όραση, τη διαφορετική συγγραφική ιδιοσυγκρασία και τη διαφορετική σχέση τους με τη γλώσσα, ζουν στην ίδια χώρα, αντικρύζουν τον ίδιο κρατικό παραλογισμό, βαρύνονται με το ίδιο παρελθόν.

Ο Αντρέι Κουρκόφ γεννήθηκε στο Λένινγκραντ. Έζησε από μικρός στο Κίεβο. Μιλά άνετα έντεκα γλώσσες, που θα πει πως διαβάζει λογοτεχνία σε έντεκα γλώσσες. Έχει γράψει πέντε μυθιστορήματα και μία συλλογή διηγημάτων. Τα βιβλία του έχουν μεταφραστεί σε είκοσι μία γλώσσες. Το μυθιστόρημα Οι πιγκουίνοι δεν πεθαίνουν απ΄ το κρύο δημοσιεύτηκε το 2002. Είναι ένα μυθιστόρημα πυκνής, σχεδόν καταιγιστικής, πλοκής. Η ιστορία έχει ως εξής: ένας πρώην δημοσιογράφος, ο Βίκτορ Ζαλαταριόφ, και νυν ερευνητής πολικών περιοχών συνομιλεί με έναν πάμπλουτο Ρώσο τραπεζίτη, τον Μπρανικόφσκι. Ο τραπεζίτης τού εγγυάται ασφαλή επάνοδο στη χώρα, αν ο Βίκτορ δεχτεί να παραδώσει μια επιστολή στη γυναίκα του Μπρανικόφσκι, στη Μόσχα. Ο Βίκτορ δέχεται και έτσι βρίσκεται ασφαλής στο Κίεβο. Γρήγορα καταλαβαίνει ότι τον θεωρούν νεκρό. Αυτό τον προφυλάσσει από κακοτοπιές. Ο Βίκτορ έχει αναλάβει την κηδεμονία και την προστασία της εξάχρονης κόρης ενός φίλου του, που έχει εξαφανιστεί. Όμως αυτό που κινεί τη δράση του είναι η επιθυμία του να βρει τον αναθρεφτό του, έναν πιγκουίνο της Ανταρκτικής, ονόματι Μίσα. Ο Μίσα έχει εξαφανιστεί. Ο Βίκτορ αναζητεί τα ίχνη του παντού. Για χάρη του φτάνει ώς την εμπόλεμη Τσετσενία. Εκεί εργάζεται σαν «σκλάβος» σε μια παράγκα-κρεματόριο. Σε έναν φούρνο που καίνε νεκρούς πολέμου. Ύστερα από αλλεπάλληλες περιπέτειες στην Τσετσενία, την Ουκρανία, τη Ρωσία, οι οποίες περιλαμβάνουν ερωτικές συνευρέσεις σε παιδικούς σταθμούς, απρόοπτα κέρδη σε καζίνο, συμμετοχή και συμβουλευτι

Αndrey Κurkov

OΙ ΠΙΓΚΟΥΙΝΟΙ ΔΕΝ ΠΕΘΑΙΝΟΥΝ ΑΠ΄ ΤΟ ΚΡΥΟ

ΜΤΦ. ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΥ, ΕΚΔ. ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ, 2009, ΣΕΛ.
478, ΤΙΜΗ: 19 ΕΥΡΩ

κή δράση στην κωμωδία των ουκρανικών εκλογών, πάρε δώσε με Συλλόγους Διεθνιστών Πολεμιστών με ακρωτηριασμένα πόδια, συναλλαγές με ίματζ μέικερ, ξενύχτια και βότκα μέχρις αποκτηνώσεως, ξύλο και καψώνια, άγριο σεξ με Σοβιετικές Κορεάτισσες χήρες, εμπλοκές με το Υπουργείο Έκτακτων Καταστάσεων της Τσετσενίας και συναλλαγές με τον Πράσινο Σταυρό της χώρας, ο Βίκτορ επιστρέφει στο Κίεβο και καταφέρνει να φέρει στο σπίτι του τον πιγκουίνο.

Η παλαβή συγκατοίκηση ενός πιγκουίνου, μιας μοχθηρής γάτας, μιας πανέξυπνης εξάχρονης, μιας θερμής νταντάς που ψάχνει απεγνωσμένα άντρα, ενός ακρωτηριασμένου παλαίμαχου και του Βίκτορ λήγει έπειτα από μια καλοσχεδιασμένη επιχείρηση του ήρωα. Στόχος: να επιστραφεί ο αναθρεφτός του πιγκουίνος στην Ανταρκτική. Ο ταραχώδης βίος και οι κίνδυνοι δεν σταματούν ώς το τέλος. Ο Κουρκόφ χτίζει την πλοκή του με διαρκείς ανατροπές, πυκνά παράλληλα νήματα, ανελέητο γκροτέσκο χιούμορ, που αξιοποιεί κάθε αφηγηματική και μυθοπλαστική λεπτομέρεια. Η σύγχρονη μετασοβιετική Ουκρανία σατιρίζεται χωρίς φρένο, αιδώ ή έλεος. Η πολιτική φιλανθρωπία παραμερίζει το κοινωνικό προσωπείο της, η δημοσιογραφία δεν κρύβει τις εντολές που λαμβάνει, η πολιτική μπροσούρα αποκαλύπτει τα ψαγμένα ψέματα που τη χτίζουν, η πολεμική σφαγή επιδεικνύει τον παραλογισμό της.