Ημερολόγιο Συνόρων Η Αγία νοσταλγία της Πρωτοχρονιάς

ΤΩΡΑ ΠΟΥ φεύγει ο παλιός χρόνος ξεφυλλίζω το Ημερολόγιό μου. Πρόσωπα που είδα, που συνάντησα, που μου έμειναν στο μυαλό, που τα ξέχασα ήδη. Πρόσωπα για τα οποία έγραψα και άλλα για τα οποία δεν έχω προλάβει να γράψω ακόμα. Τοπία, πόλεις, ξενοδοχεία, σβησμένες λέξεις, γραφή δυσανάγνωστη, γραμμένη πάνω στο άγχος, διευθύνσεις, τηλέφωνα, ημερομηνίες… Την πιο κρύα ημέρα αυτού του χρόνου την έζησα στην Πρίστινα. Τον Φεβρουάριο, ημέρα της μονομερούς ανακήρυξης ανεξαρτησίας του Κοσόβου. Τα πάντα καλυμμένα από χιόνι, κρύος άνεμος που περόνιαζε τα κόκαλα, παγωνιά, λες και ήταν προέκταση των σχέσεων ανάμεσα στους Αλβανούς και στους Σέρβους. Οι Αλβανοί πανηγύριζαν, οι Σέρβοι πενθούσαν. Οι δημοσιογράφοι περίμεναν να πιάσουν κάτι ασυνήθιστο, τουρτουρίζοντας από το κρύο. Οι στρατιώτες της ΚFΟR σε επιφυλακή. Τελικά δεν συνέβη τίποτε το ιδιαίτερο. Εκεί, μέσα στην παγωνιά, καταλάβαινες το αδιέξοδο των Δυτικών Βαλκανίων. Το εθνοτικό μίσος, τους ανοιχτούς λογαριασμούς, τη φτώχεια, την εξάντληση: οι άνθρωποι, ειδικά οι νέοι, δεν ονειρεύονται πια επικές, ένδοξες μάχες. Ονειρεύονται μια άλλη ζωή, μια ομαλή ζωή, σε έναν άλλο κόσμο, έναν ομαλό κόσμο, αλλά δεν ξέρουν πώς… ΣΕ ΕΚΕΙΝΗ την παγωμένη αναμπουμπούλα της Πρίστινας συνάντησα ένα ζευγάρι. Τον Βεγκίμ και τη Μιργιάνα. Κάθονταν, λίγο παράμερα, σε μια καφετέρια στο κέντρο της πόλης. Εκείνος Αλβανός, εκείνη Σέρβα. Μια παραφωνία μέσα σε εκείνο το τοπίο. Ένας αιρετικός έρωτας, από αυτούς που δεν χωράνε σε μύθους, βιβλία Ιστορίας, πολεμικές παρελάσεις, εθνικές σημαίες. Ένας αιρετικός έρωτας, από αυτούς που συναντάς σπάνια σήμερα στα Δυτικά Βαλκάνια. Στα Βαλκάνια όπου όλοι έχουν ανακατευτεί με όλους επί αιώνες και τους τελευταίους δύο αιώνες πολεμούν, μισιούνται, δεν μιλιούνται εν ονόματι της «καθαρότητας του αίματος και του έθνους». Κάθε φορά, σκέφτομαι ότι οι εθνικισταράδες των Βαλκανίων είναι, προπαντός, αξιολύπητοι…

ΤΗΝ ΠΙΟ ΠΑΡΑΞΕΝΗ
και δύσκολη συνέντευξη στη ζωή μου την έκανα φέτος στη Νάπολι. Με τον συγγραφέα του βιβλίου «Γόμορρα», τον Ρομπέρτο Σαβιάνο. Είκοσι εννέα χρόνων ο Σαβιάνο σήμερα, έχει ζήσει πολλά: παγκόσμια φήμη, απειλές κατά της ζωής του, σωματοφύλακες. Η Μαφία της Νάπολι, η Καμόρα έχει ορκιστεί να τον εξαφανίσει από προσώπου Γης. Τόλμησε να τα βάλει μαζί της, να ρίξει πάνω της τα φώτα της δημοσιότητας. Εδώ και δύο χρόνια ζει υπό αστυνομική προστασία, από κρησφύγετο σε κρησφύγετο. Συναντηθήκαμε στον στρατώνα των καραμπινιέρων, στο κέντρο της Νάπολι. Μιλήσαμε σε έναν διάδρομο, σαν συνωμότες που αντήλλασσαν μηνύματα, υπό το άγρυπνο βλέμμα των σωματοφυλάκων του. Μου έχει μείνει στον νου το πάθος του, όταν μου περιέγραφε τις αληθινές ιστορίες του βιβλίου του. Θυμάμαι τη θλίψη στο βλέμμα του όταν μιλούσε για τη σημερινή ζωή του. «Πόσο άλλαξες ύστερα από όλα αυτά;» ήταν η τελευταία ερώτησή μου. «Νιώθω ότι είμαι αυτός που ήμουν πάντα. Συνεχίζω να πηγαίνω στο γυμναστήριο για να νιώθω λιγότερη μοναξιά και έχω πάντα την εμμονή να γράψω, να περιγράψω τα σπλάγχνα αυτού του κόσμου» απάντησε και χάθηκε στον διάδρομο…

ΠΕΦΤΩ ΠΑΝΩ στην ιστορία του Μιχάλη. Όχι, αυτή είναι περσινή. Και όμως, είναι σαν να μην πέρασε ούτε μία ημέρα. Ο Μιχάλης είναι παιδί μεταναστών που γεννήθηκε στην Ελλάδα. Ένα από τα 170.000 παιδιά μεταναστών που έχουν γεννηθεί στην Ελλάδα. Όταν συμπλήρωσε τα 18 του νόμιζε, αφελώς, ότι θα του έδιναν ελληνική ταυτότητα… Πέρασε μερικές ημέρες στο Αστυνομικό Τμήμα ως «παράνομος αλλοδαπός για απέλαση». Με χίλια ζόρια οι γονείς και οι δικηγόροι τον έβγαλαν έξω. Από εκείνη την ημέρα, ο Μιχάλης που θεωρούσε τον εαυτό του Έλληνα, εμπέδωσε δύο λέξεις: «αλλοδαπός» και «χαρτιά». Καταγράφω κάποια από τα λόγια του: «Σκέψου τι κατάπτωση. Να είσαι είκοσι χρόνων και να μην μπορείς να κάνεις σχέδια για το μέλλον. Φθείρεσαι ανεπαίσθητα, γίνεσαι μικρός, κλείνεσαι στον εαυτό σου. Πρέπει να προσέχεις πολύ για να μη γίνεις ανθρωπάκι. Για να μη δεις όλους τους γύρω σου ως εν δυνάμει εχθρούς. Ύστερα έρχονται άλλες ερωτήσεις. Τι είσαι; Γεννήθηκες εδώ, τραγουδάς τον εθνικό ύμνο της Ελλάδας, στο σχολείο είπες ποιήματα για την 25η Μαρτίου. Και όμως σε θεωρούν αλλοδαπό. Στη Νιγηρία εσύ δεν έχεις πάει ποτέ. Τα ελληνικά είναι η γλώσσα σου. Τι είσαι λοιπόν; Πρέπει να είσαι τρεις φορές τρελός για να μην τρελαθείς. Πρέπει να παλέψεις με νύχια και με δόντια για να μην αφήσεις την πραγματικότητα να σε ξεκάνει». (Ίσως, την επόμενη Πρωτοχρονιά, να τα καταγράψω ξανά. Όταν η πολιτική δεν αλλάζει, δεν μας μένει παρά να επαναλαμβάνουμε αυτές τις ιστορίες τακτικά, σαν τα ξυπνητήρια. Μήπως και κάποια στιγμή, κάποιος ξυπνήσει…).

Η ΠΙΟ ΑΞΕΧΑΣΤΗ νύχτα της χρονιάς ήταν στη Νέα Υόρκη, στη γειτονιά των μαύρων και των εξεγέρσεων, στο Χάρλεμ. Ο Ομπάμα νίκησε και το Χάρλεμ τρελάθηκε. Η πρώτη φορά στη ζωή μου που είχα την εντύπωση ότι χόρευαν και τα αυτοκίνητα. Μετά διάβασα και άκουσα, από φίλους και μη, σχόλια διάφορα του τύπου: «Μα ξέρεις, ρε παιδί μου» και «σιγά τα αυγά» και «μα τι μαύρος είναι αυτός, αυτός είναι του συστήματος» και άλλα πολλά και περισσότερα, «αριστερά» και «αντιεξουσιαστικά». Το μόνο που έχω να πω είναι ότι όποιος είχε την τύχη να αντικρύσει τα πρόσωπα των μαύρων και των λευκών τη στιγμή που ανακοινώθηκε η νίκη του Ομπάμα, θα συγκινείται για πολύ καιρό όταν ακούσει το σύνθημα που πλημμύρισε το Χάρλεμ: «Υes, we can! Υeah bro, we did!»…

LΙΝΚ:

www.gkapllani.com