Όταν ξεσπά το κύμα της οργής

Ο ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟΣ ΙΣΩΣ ΕΝ ΖΩΗ ΜΑΡΞΙΣΤΗΣ
ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΠΡΑΓΜΑΤΕΥΕΤΑΙ ΣΕ
ΑΥΤΗΝ ΤΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΑΠΟ ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ
ΤΙΣ ΕΞΕΓΕΡΣΕΙΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΕΙΣ,
ΤΗ ΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΟΥ
ΚΙΝΗΜΑΤΟΣ, ΤΗΝ ΑΝΤΙΠΑΛΟΤΗΤΑ ΑΝΑΜΕΣΑ
ΣΤΟΝ ΑΝΑΡΧΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ. ΚΑΙ
ΘΕΤΕΙ ΕΝΑ ΕΡΩΤΗΜΑ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΞΑΝΑΓΙΝΕΙ
ΕΠΕΙΣΟΔΙΑΚΑ ΕΠΙΚΑΙΡΟ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΜΑΣ:
ΜΠΟΡΟΥΝ ΑΡΑΓΕ ΟΙ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΝΑ ΓΙΝΟΥΝ Ο
ΦΟΡΕΑΣ ΡΙΖΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΑΛΛΑΓΩΝ;
Πολλά από τα πιο δραματικά γεγονότα στην παγκόσμια πολιτική πολλές φορές είναι τόσο απρόβλεπτα και απροσδόκητα που σε πρώτη ματιά μοιάζουν απίστευτα. Όταν η λογική ανάλυση κάνει να ξεστρατίσουν τόσοι πολλοί – ακόμη και πολλοί μαρξιστές- τότε η παράλογη πεποίθηση πως τα πάντα είναι δυνατά, παντού και ανά πάσα στιγμή, ίσως να έχει ορισμένα πλεονεκτήματα. Ποιος περίμενε, ας πούμε, τον γαλλικό Μάη; Τότε δεν ήταν μόνο οι επίσημοι κομμουνιστές ενάντια στο στήσιμο οδοφραγμάτων αλλά και πολλοί μαοϊκοί και τροτσκιστές φοιτητές, για τον απλούστατο λόγο πως, αν οι αστυνομικοί θα έπαιρναν διαταγές να πυροβολήσουν, το αποτέλεσμα θα ήταν μια μεγάλη σφαγή. Όμως, όπως γράφει ο Έρικ Χόμπσμπαουμ στο βιβλίο του «Επαναστάτες», η ιστορική εμμονή των εξεγερμένων στον αυθορμητισμό έχει πολλά να μας διδάξει. «Η μεγάλη αδυναμία των επαναστατών που διαπαιδαγωγούνται σε κάποια από τις εκδοχές που πηγάζουν από τον κλασικό μαρξισμό, είναι πως έχουν την τάση να νομίζουν ότι οι επαναστάσεις προκύπτουν σε συνθήκες που είναι δυνατό να προκαθοριστούν, να προβλεφθούν, να σχεδιαστούν και να οργανωθούν. Στην πράξη δεν είναι έτσι». Οι περισσότερες μεγάλες επαναστάσεις που πέτυχαν, λέει ο μαρξιστής ιστορικός, ξεκίνησαν μάλλον σαν «χάπενινγκ» παρά σαν σχεδιασμένα γεγονότα. Άλλες φορές ξεπήδησαν ταχύτατα και απροσδόκητα από φαινομενικά συνηθισμένες μαζικές διαδηλώσεις κι άλλες από αντίσταση σε ενέργειες του εχθρού. Γι΄ αυτό οι μεγάλοι επαναστάτες κρίνονταν πάντα από το πόσο ήταν ικανοί να «διαβάσουν» την κατάσταση, να ανακαλύψουν τα νέα και επαναστατικά χαρακτηριστικά της και να προσαρμόσουν τις τακτικές τους σε αυτά. «Σαν τον σέρφερ», γράφει ο Χόμπσμπαουμ, «ο επαναστάτης δεν προκαλεί τα κύματα που πάνω τους γλιστράει, αλλά ισορροπεί πάνω τους. Όμως, αντίθετα με τον σέρφερ- κι εδώ η σοβαρή επαναστατική θεωρία αποκλίνει από την αναρχική πρακτική- αργά ή γρήγορα σταματάει να πηγαίνει με το κύμα, επειδή πρέπει να ελέγξει την κατεύθυνσή του και την κίνησή του».

Εric Ηobsbawm

EΠΑΝΑΣΤΑΤΕΣ

ΜΤΦ. ΠΑΡΙΣ ΜΠΟΥΡΛΑΚΗΣ ΕΚΔ. ΘΕΜΕΛΙΟ, 2008 ΣΕΛ. 300, ΤΙΜΗ: 20 #