Μια εικόνα χίλιες λέξεις

Μπορεί η παραγωγή τους να είναι ελαφρώς μειωμένη ένεκα οικονομικής κρίσης, όμως τα φετινά λευκώματα διακρίνονται για την ποιότητά τους και διότι κρύβουν θησαυρούς τόσο για τους μυημένους όσο και για τους αμύητους.
Ευκαιρία να ανακαλύψετε λοιπόν την ιστορία
μιας πολής που εξαφανίστηκε στη Μικρασιατική Καταστροφή μέσα από το βλέμμα ενός αρχαιολόγου που έζησε τα γεγονότα, να μάθετε τη μυστική γλώσσα των μαστόρων και να κάνετε ένα οδοιπορικό στη Βόρεια Ήπειρο μέσα από τα πέτρινα γεφύρια της κ.ο.κ. Σαν ταξίδι που δεν ξέρεις τον προορισμό…

Γιάννης Λώλος ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ
Εισαγ. Β. Παναγιωτόπουλος, Ολκός. σελ. 208, 57 ευρώ Απλώθηκε σε 1.100 χιλιόμετρα από τις ακτές της Αδριατικής προς την Κωνσταντινούπολη και πάνω της άφησαν τα χνάρια τους Ρωμαίοι, Βυζαντινοί και Τούρκοι, ταπεινοί ταξιδιώτες, ταλαιπωρημένοι στρατιώτες και λαμπροί αυτοκράτορες. Γεννήθηκε με πρωτοβουλία του Ρωμαίου ανθύπατου της Μακεδονίας Γνάεους Εγνάτιους για την εξυπηρέτηση στρατιωτικών σκοπών και των ταχυδρομείων μεταξύ Ρώμης και Κωνσταντινούπολης. Και αν ο δρόμος είχε τη δική του ιστορία, η διάσημη Εγνατία Οδός, η πρώτη «εθνική οδός» της περιοχής των Βαλκανίων από την οποία «ζουν» μόλις 26 μίλια, έχει πολύ πλούσιο… βιογραφικό. Περιπέτειες που ερευνήθηκαν από τον Γιάννη Λώλο (εισαγωγικό κείμενο του ιστορικού Βασίλη Παναγιωτόπουλου) και καταγράφηκαν από τον φωτογραφικό φακό του Γιώργη Γερόλυμπου στην έκδοση- αφιέρωμα στην οδό με το ένδοξο παρελθόν, που συμπεριλαμβάνει παλιές απεικονίσεις, μνημεία, αλλά και την «ανάστασή» της ως ένα σύγχρονο και απαιτητικό τεχνικό έργο.

ΜΕΣΣΗΝΙΑ, ΤΟΠΟΣΧΡΟΝΟΣ- ΑΝΘΡΩΠΟΙ
Εκδ. Μίλητος, σελ. 740,

180 ευρώ Ενδιαφέρον και πρωτότυπο το οδοιπορικό στην πατρίδα του ομηρικού βασιλιά Νέστορα και στη γη που διατηρεί την καλύτερα σωζόμενη ελληνιστική πόλη στην Ελλάδα- την αρχαία Μεσσήνηαποτελεί η δίτομη έκδοση για τη Μεσσηνία. Χώρος στις σελίδες της δεν υπάρχει μόνο για τις κλασικές ιστορικές πληροφορίες και τα αρχαιολογικά ευρήματα που μαρτυρούν το 8.000 ετών παρελθόν της μεσσηνιακής γης, τα οποία παρουσιάζονται από πλειάδα επιστημόνων και πολλές (αερο)φωτογραφίες. Έμφαση δίνεται στις ιδιαιτερότητες κάθε επαρχίας, σε πρόσωπα, ήθη και έθιμα που επιτρέπουν στον αναγνώστη να εντρυφήσει στα μυστικά της Μεσσηνίας και να ανακαλύψει ενδιαφέρουσες πτυχές της, όπως για παράδειγμα την αλήθεια για τα Σαράντα Παλικάρια, την ετυμολογία του ονόματος της Καλαμάτας και την πανάρχαια γιορτή του Αρουσαλιού για τους νεκρούς.

Γεωργία Χατζή ΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΟΛΥΜΠΙΑΣ
Εκδ. Κοινωφελές Ίδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση Εurobank ΕFG, σελ. 370.

Διαθέσιμο από το Διαδίκτυο στην ιστοσελίδα: http://www. latsis-foundation.org Ολυμπία δεν σημαίνει μόνο Ολυμπιακοί Αγώνες και η ιστορία της δεν αρχίζει από το 776 π.Χ., χρονιά της πρώτης διοργάνωσης. Αυτό έρχεται να αναδείξει η φετινή πολυτελής έκδοση του Ιδρύματος Λάτση, που είναι αφιερωμένη στους θησαυρούς που έχουν έρθει στο φως σε 130 χρόνια ανασκαφών και να αποκαλύψει αθέατες πλευρές της κοιτίδας των Ολυμπιακών Αγώνων που «πληγώθηκε» βαριά από τις περυσινές πυρκαγιές. Με ιστορία που ξεκινά στη νεολιθική εποχή, λατρεία που έχει τις αρχές της περί το 2700 π.Χ.- όπως δείχνει το αρχαιότερο μνημείο, το Πελόπιον- αλλά και διάσημα αναθήματα την περίοδο της ακμής (από το κράνος του νικητή στη Μάχη του Μαραθώνα Αθηναίου στρατηγού Μιλτιάδη ώς τον διάσημο Ερμή Πραξιτέλη)- η Ολυμπία αποκαλύπτεται μέσα από ένα εμπεριστατωμένο και επιστημονικά τεκμηριωμένο κείμενο, αλλά και τις εντυπωσιακές φωτογραφίες των Σωκράτη Μαυρομμάτη και Γιώργου Φαφαλή.

Σπύρος Ι. Μαντάς ΠΕΤΡΙΝΑ ΓΕΦΥΡΙΑ ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΗΠΕΙΡΟ
Εκδ. Αρχείο Γεφυριών Ηπειρώτικων, σελ. 419,

60 ευρώ Μπορεί ο πυρήνας του βιβλίου να είναι τα 139 γεφύρια της Βορείου Ηπείρου που κατάφερε ο έμπειρος σε ανάλογα θέματα συγγραφέας να καταγράψει, δεν είναι όμως και εκείνα που κάνουν το συγκεκριμένο πόνημα να ξεχωρίζει. Οι διαφορές του από ανάλογα αφιερώματα είναι δύο:

πρώτον στο ότι εστιάζει σε έναν τόπο ξακουστό για τους κτίστες του, που άφησαν το στίγμα τους από την Πόλη ώς την Πελοπόννησο. Και δεύτερον ότι μεγάλο μέρος της μελέτης είναι αφιερωμένο στους μαστόρους, στη ζωή και το ιδιαίτερο λεξιλόγιό τους, στα δημοτικά τραγούδια που ιστορούν τον κόπο τους, συνθέτοντας μια πλήρη εικόνα για τους ανθρώπους που βρίσκονται πίσω από το γεφύρωμα δύο όχθεων. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν όμως και τα «ημερολόγια» με τα εννιά ταξίδια του συγγραφέα στην Αλβανία του σήμερα ώστε να καταγράψει το υλικό του, αλλά και να διαπιστώσει πως ένα μεγάλο ποσοστό τους καταστράφηκε πριν καν εκδοθεί το βιβλίο.

ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΘΗΣΑΥΡΟΙ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ-ΣΠΗΛΑΙΑ
Κείμενα Μ. Αδαμοπούλου, «ΤΑ ΝΕΑ», σελ. 146,

7,90 ευρώ Σπήλαια. Σκοτεινά γεννήματα του νερού και των ασβεστολιθικών πετρωμάτων, γεμάτα γιγάντια πέτρινα κοσμήματα καμωμένα αργόσυρτα, ένα εκατοστό ανά αιώνα, από τις σταγόνες της βροχής, όταν γλιστρούν στις ρωγμές του εδάφους. Εντυπωσιακές φωτογραφίες, ενημερωτικές λεζάντες και κείμενα που επιχειρούν να χαρτογραφήσουν τα αξιοποιημένα σπήλαια της Ελλάδας, καλύπτοντας ένα βιβλιογραφικό κενό. Από την ίδια σειρά κυκλοφορούν εκδόσεις αφιερωμένες στα ηφαίστεια, τα ναυάγια, τις καστροπολιτείες, τα αρχαία θέατρα και πολλά ακόμη πρωτότυπα θέματα, που συνθέτουν μια ενδιαφέρουσα σειρά η οποία αναδεικνύει τις αγνωστες ομορφιές της Ελλάδας. ΤΟ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΕΝΟΣ ΣΥΛΛΕΚΤΗΣΥΛΛΟΓΗ ΒΑΣΙΛΗ Δ. ΚΟΡΚΟΛΟΠΟΥΛΟΥ
Εκδ. Καπόν, σελ. 304, 65

ευρώ Μπορεί εν πρώτοις να μοιάζει απλώς με την επιστημονική καταγραφή και δημοσίευση μιας ιδιωτικής συλλογής. Όποιος όμως ξεφυλλίσει το συγκεκριμένο λεύκωμα θα ανακαλύψει έναν ολόκληρο θησαυρό: το οπλοστάσιο των αγωνιστών του ΄21, γνωστών και άγνωστων, που αποκαλύπτουν ένα σωρό μυστικά και αποτελούν υλική μαρτυρία της δράσης θρυλικών μορφών της ελληνικής ιστορίας. Γιαταγάνια και τουφέκια, παλάσκες και ρολόγια, όπλα με «παρατσούκλια» – όπως η Βασιλική του Καραϊσκάκη – και άλλα με χαραγμένους ψαλμούς του Δαβίδ, ξυλόγλυ- πτες κασέλες, ασημένια τάσια και πόρπες, κοσμήματα και φυλακτά, πολύτιμα θυμητάρια του παρελθόντος που συγκεντρώθηκαν από τα παζάρια της Ανατολής, παλαιοπώλες και δημοπρασίες μαζί με τις περιπέτειες του συλλέκτη σε μια έκδοση- κόσμημα με εισαγωγή του Άγγελου Δεληβορριά.

Ευγένιος Ματθιόπουλος
Η ΖΩΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΚΩΣΤΗ ΠΑΡΘΕΝΗ
Αδάμ, Σελ. 464,

70 ευρώ Φως στην πολυκύμαντη ζωή και την πολυσύνθετη καλλιτεχνική πο ρεία του πρωτοπόρου της ελληνικής εικαστικής σκηνής Κωστή Παρθένη ρίχνει η πρώτη μονογραφία που υπογράφει ο επίκουρος καθηγητής Ιστορίας της Τέχνης, Ευγένιος Ματθιόπουλος. Το ενδιαφέρον της παρούσας έκδοσης είναι πως δεν καταλογογραφεί απλώς το έργο του ζωγράφου, ο οποίος έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην ελληνική ιστορία της τέχνης. Αναδεικνύει ταυτόχρονα την προσωπικότητα του μορφωμένου και κοσμοπολίτη δημιουργού, αναδημοσιεύει άρθρα και συνεντεύξεις του, καθώς και ανέκδοτες φωτογραφίες από διαφορετικές φάσεις της ζωής του. Το αποτέλεσμα είναι μια προσεγμένη έκδοση, όχι μόνο εργαλείο για τους ειδικούς, αλλά και ευκαιρία για τους φιλότεχνους για μια σε βάθος γνωριμία με τον καλλιτέχνη που προσπάθησε να μορφοποιήσει το αίτημα της ελληνικότητας.

Αχιλλέας Χαρίτος – Τάσος Βρεττός
ΜΑΚΕ UΡ: Η ΤΕΧΝΗ ΣΤΟ ΜΑΚΙΓΙΑΖ
Εκδ.

Καστανιώτης, σελ. 200,

60 ευρώ Πολλές γυναίκες δηλώνουν έμπειρες και σε άλλες μοιάζει με άλυτο σταυρόλεξο. Σε όποια κατηγορία κι αν ανήκετε, το λεύκωμα του μετρ του μακιγιάζ Αχιλλέα Χαρίτου έχει κάτι να σας πει.

Μέσα από απλές πρακτικές συμβουλές λειτουργεί ως αλφαβητάρι για όσες κάνουν τα πρώτα τους βήματα στον κόσμο της μεταμόρφωσης, καθώς η έκδοση δεν αρκείται σε γραπτές οδηγίες, αλλά συνοδεύεται από αντίστοιχα επεξηγηματικά σκίτσα. Τα tips και έξυπνα κόλπα θα ενθουσιάσουν και το πιο απαιτητικό κοινό. Και αν ακόμη η ιδέα ενός πλήρους εγχειριδίου περί μακιγιάζ θεωρείτε πως δεν σας αφορά, οι εντυπωσιακές φωτογραφίες που δείχνουν το αποτέλεσμα των προτάσεων, αλλά και οι μεταμορφωμένοι σελέμπριτις στο τέλος του βιβλίου σίγουρα αξίζουν τον κόπο, καθώς μας δείχνουν πως το μακιγιάζ μπορεί να αναδειχθεί από καθημερινή συνήθεια σε τέχνη.

Το χρονικό ενός δράματος

Φελίξ Σαρτιό ΦΩΚΑΙΑ 1913-1920
Εκδ. Ριζάρειο Ίδρυμα, σελ. 320, 49,50 ευρώ Ανατροπή στα δεδομένα φέρνει τούτη η δίγλωσση έκδοση (ελληνικά – γαλλικά), καθώς φέρνει στο φως την ιστορία της Φώκαιας που έσβησε από τον χάρτη μέσα σε ελάχιστο χρόνο μαζί με την 2.700 ετών ιστορία της. Ιστορία που λογιζόταν ώς χθες ως μη καταγεγραμμένη και κατά συνέπεια καταδικασμένη στη λήθη σώθηκε χάρη στη μοιραία συνάντηση του ιστορικού Χρήστου Γιακουμή με τις άγνωστες φωτογραφίες του Γάλλου αρχαιολόγου και μηχανικού Φελίξ Σαρτιό- του πρώτου που έκανε οργανωμένες ανασκαφές στην αρχαία Φώκαια της Μικράς Ασίας. Τα ασπρόμαυρα καρέ και οι γραπτές αναμνήσεις του Σαρτιό ανασυνθέτουν το χρονικό ενός δράματος και αποκαλύπτουν την εικόνα της αρχοντικής Φώκαιας- της μητρόπολης που απλώθηκε από τη γαλλική Μασσαλία έως το ισπανικό Εμπόριο και την κορσικανή Ελέα- τόσο πριν από την καταστροφή (την εποχή που έκανε ο Σαρτιό τις ανασκαφές) όσο και μετά τον μεγάλο διωγμό (1914).

Ιερά τέρατα

Κλοντ Λεβί- Στρος ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΒΡΑΖΙΛΙΑ
Μτφ. Ι. Δελιβάνη, Εκδ. Κέδρος, σελ.

228, 29 ευρώ Εκ πρώτης όψεως μοιάζει με φωτογραφικό λεύκωμα κάποιας εξωτικής περιοχής του κόσμου. Οι φωτογραφίες αυτές όμως σηματοδοτούν μία από τις μεγάλες επαναστάσεις της σκέψης που γνώρισε ο 20ός αιώνας. Πρόκειται για την επανάσταση της Ανθρωπολογίας που έφερε ο Γάλλος Κλοντ Λεβί- Στρος, για την αντίληψη μιας ανθρωπότητας η οποία μοιάζει να αντιστέκεται στις ιεραρχήσεις που ο πολιτισμός της έχει επιβάλει. Οι ασπρόμαυρες φωτογραφίες τραβήχτηκαν με μια Λάικα το 1935 στην ενδοχώρα της Βραζιλίας. Έκτοτε ο κόσμος μας έχει αλλάξει ριζικά, αυτές όμως οι σκηνές εξακολουθούν να γοητεύουν, όπως τα παρασκήνια μιας ζωής που αντιστέκεται στην καθαγιασμένη από τη Δύση αντίληψη της προόδου.

Συλλογικό ΘΟΔΩΡΟΣ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ – Η ΣΚΟΝΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ
Εκδ. Μίλητος, σελ. 248, 60

ευρώ Ένα οδοιπορικό στο δεύτερο μέρος της τριλογίας του Θόδωρου Αγγελόπουλου «Η σκόνη του χρόνου» μέσα από την ανθολόγηση χαρακτηριστικών στιγμών των γυρισμάτων της ουτοπικής και συνάμα τραγικής ιστορίας με κείμενα που υπογράφουν οι Ισίδωρος Ιωάννης Λεοντής, Πέτρος Μάρκαρης, Γιώργος Μεντής, Μary Linda ΜcΝeely και Μαρία Μπιρμπίλη. Μια ερωτική σχέση ανάμεσα σε μια γυναίκα και δυο άντρες. Σκηνές δραματικές, λυτρωτικές, εξομολογητικές, κινηματογραφικά καρέ που «πάγωσαν» από τον φωτογραφικό φακό και έχουν ως φόντο τη Ρωσία, το Καζαχστάν, την Ιταλία, τη Γερμανία και την Ελλάδα. Μια διαδρομή που επιτρέπει στον αναγνώστη να ανακαλύψει όχι μόνον τη μυθοπλαστική διάσταση του δράματος, αλλά και τη διάσταση της κινηματογραφικής πραγματικότητας, τον προβληματισμό και τη φιλοσοφία της.

Σπάνια ζώα της Ελλάδας

Στέλλα Αδαμαντοπούλου, Πάνος Δενδρινός ΖΩΗ ΣΕ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ
Εκδ. Ρolaris, σελ. 324, 65 ευρώ Ο κορμοράνος της Κερκίνης συναντά το ρινοδέλφινο του Αμβρακικού και το ελάφι της Πάρνηθας, την κουκουναριά της Στροφυλιάς και τη σημύδα της Ροδόπης, το νερόφιδο του Σχινιά, τον βασιλαετό της Δαδιάς και τον νεροβούβαλο της Κερκίνης στις σελίδες του εντυπωσιακού λευκώματος που καταγράφει 30 περιοχές ιδιαίτερης οικολογικής αξίας.

Μοναδικά τοπία και σημαντικά οικοσυστήματα που κινδυνεύουν να εξαφανιστούν αποτυπώνονται μέσα από τον φακό μιας πλειάδας σημαντικών φωτογράφων, ενώ η περιδιάβαση στα εθνικά πάρκα περιλαμβάνει και γεωγραφικά και ιστορικά στοιχεία. Μια έκδοσηοδηγός που δεν στέκεται μόνο σε αξιοθέατα, χρηστικές πληροφορίες και ενημερωτικές ι στοσελίδες, αλλά θίγει και πολλά από τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι ιδιαιτέρου κάλλους και οικολογικής αξίας περιοχές.