Επιφυλλίδα

Τα αστυνομικά όπλα
Του Κωστή Παπαϊωάννου

Τα όργανα της τάξης μπορούν να χρησιμοποιούν βία μόνο όταν αυτό είναι απολύτως απαραίτητο και στον βαθμό που απαιτείται για την εκτέλεση του καθήκοντός τους. Η χρήση όπλων θεωρείται ακραίο μέτρο και πρέπει να γίνεται κάθε προσπάθεια για να αποκλείεται η χρήση τους, ιδιαίτερα κατά των παιδιών. Όπλα πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο όταν ο εγκληματίας αντιστέκεται ενόπλως ή θέτει σε κίνδυνο τις ζωές άλλων ανθρώπων και εφόσον λιγότερο ακραία μέτρα δεν επαρκούν για τον περιορισμό ή τη σύλληψή του. Τα όργανα της τάξης δεν πρέπει να χρησιμοποιούν όπλα κατά προσώπων παρά μόνο σε περιπτώσεις αυτοάμυνας, άμυνας άλλων ανθρώπων κατά επαπειλούμενου θανάτου ή σοβαρής βλάβης, για την πρόληψη ενός ιδιαίτερα σοβαρού εγκλήματος που συνιστά σοβαρή απειλή κατά ζωής, για τη σύλληψη ατόμου που συνιστά τέτοιο κίνδυνο και προβάλλει αντίσταση στις Αρχές, για την αποτροπή της απόδρασής του. Σε κάθε περίπτωση, η από πρόθεση θανατηφόρος χρήση όπλων μπορεί να λάβει χώρα μόνον όταν αυτή είναι αναπόφευκτη για την προστασία ζωής.

Στις πιο πάνω περιπτώσεις, τα όργανα της τάξης πρέπει να καταστήσουν σαφές ότι προτίθενται να χρησιμοποιήσουν όπλα δίνοντας επαρκή χρόνο ανταπόκρισης, εκτός εάν αυτό θα έθετε τα στελέχη σε αδικαιολόγητο κίνδυνο ή θα έθετε σε κίνδυνο θανάτου ή σοβαρής βλάβης άλλους ανθρώπους, ή θα ήταν σαφώς ακατάλληλο ή μάταιο υπό τις συγκεκριμένες συνθήκες. Οι σχετικοί κανονισμοί χρήσης όπλων πρέπει να περιέχουν οδηγίες που καθορίζουν τις συνθήκες υπό τις οποίες τα στελέχη νομιμοποιούνται να φέρουν όπλα και τα είδη των όπλων και πυρομαχικών που επιτρέπονται. Να διασφαλίζουν ότι όπλα χρησιμοποιούνται μόνο όταν πρέπει και με τρόπο που μειώνει τον κίνδυνο μη αναγκαίας

Πολλά τεκμηριωμένα περιστατικά αυθαίρετης αστυνομικής βίας και βαναυσότητας στη χώρα μας καλύπτονται από σχεδόν καθολική ατιμωρησία

σωματικής βλάβης. Να απαγορεύουν τη χρήση όπλων και πυρομαχικών που επιφέρουν αδικαιολόγητη βλάβη ή συνιστούν αδικαιολόγητο κίνδυνο. ( Κώδικας και Βασικές Αρχές του ΟΗΕ για τη Συμπεριφορά των στελεχών που είναι επιφορτισμένα με το καθήκον επιβολής του νόμου και για τη χρήση βίας και όπλων, 1979 και 1990 )

.

Ελάχιστο υστερόγραφο: διάχυτη, παγιωμένη, δικαιολογημένη και αναντίρρητη η πεποίθηση ότι είναι πολλά τα τεκμηριωμένα περιστατικά αυθαίρετης αστυνομικής βίας και βαναυσότητας στη χώρα μας που καλύπτονται από σχεδόν καθολική ατιμωρησία. Όποιος παραγνωρίζει την ένταση που πυροδοτεί αυτή η πεποίθηση μόλις συναντά τον θυμό των γενεών της απόγνωσης, κινδυνεύει να θερίσει θύελλες.

Ο Κωστής Παπαϊωάννου είναι πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου.