Ημείς άδομεν

ΠΕΡΙΜΕΝΑ ΣΤΟ ΠΡΩΤΟ ΚΥΜΑ ΤΗΣ
ΚΡΙΣΗΣ, ΟΤΑΝ ΤΑ ΝΕΑ ΑΠΟ ΑΜΕΡΙΚΗ
ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΗ ΗΤΑΝ ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ
ΑΠΕΛΠΙΣΤΙΚΑ. ΕΙΔΑ ΤΟΝ ΚΥΡΙΟ
ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗ ΝΑ ΥΨΩΝΕΙ
ΤΟ ΑΝΑΣΤΗΜΑ ΤΟΥ ΩΣ ΑΛΛΟΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ
ΣΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΙΚΕΣ ΘΕΡΜΟΠΥΛΕΣ,
ΓΕΓΟΝΟΣ ΠΟΥ ΜΕ
ΑΝΗΣΥΧΗΣΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΚΙ ΑΠΟ
ΤΟΝ ΚΑΤΑΙΓΙΣΜΟ ΤΩΝ ΜΑΥΡΩΝ
ΕΙΔΗΣΕΩΝ. ΟΜΩΣ ΕΚΕΙΝΟΥΣ ΔΕΝ
ΤΟΥΣ ΑΚΟΥΣΑ
Περίμενα υπομονετικά στο δεύτερο κύμα της κρίσης, όταν ο κύριος Σαρκοζί συγκέντρωνε την αφρόκρεμα της φαιάς ουσίας που διαθέτει η πολιτική Ευρώπη, μηδέ του Μπερλουσκόνι εξαιρουμένου, για να καταλήξουν στο συλλογικό συμπέρασμα πως για όλα φταίνε τα επιτόκια. Έπεσαν τα επιτόκια κι εκείνους πάλι δεν τους άκουσα.

Και ύστερα άρχισε να έρχεται το τρίτο κύμα. Αυτό ήταν πιο αργό, βασανιστικό, υπόκωφο, έτοιμο να τα παρασύρει όλα στο πέρασμά του, να μην αφήσει 4×4 στους δρόμους, όρθια μεζονέτα, σκάφος, υπόσκαφο στη Σαντορίνη, να ισοπεδώσει όλα τα οχυρά που είχε καταφέρει να χτίσει, χωρίς ιδιαίτερο κόπο αλλά με πολύ χρήμα, ο πολιτισμός της ευμάρειας όλα αυτά τα χρόνια.

Ήταν οι απειλές της ύφεσης που έρχεται καταιγιστική και αμείλικτη

Το υψηλό προοδευτικό φρόνημα του λαού παρέμεινε σε μαχητική εγρήγορση χάρη στην ετήσια επανάληψη συναυλιών ανά την επικράτεια κάθε καλοκαίρι

να καταδικάσει αθώους και ενόχους στην ίδια δυστυχία. Κι όμως και πάλι δεν τους άκουσα. Και τότε άρχισα να ανησυχώ. Τότε πράγματι άρχισα να σκέφτομαι πως το πρόβλημα είναι πολύ βαθύτερο από ό,τι εκ πρώτης όψεως φαίνεται.

Διότι αν ο πνευματικός κόσμος της χώρας δεν είναι σε θέση να δώσει έστω και μία συναυλία για την αντιμετώπιση της πιστωτικής κρίσης, αν όλες αυτές οι δυνάμεις δεν συγκεντρωθούν ακόμη μία φορά στην Ιστορία για να υψώσουν τη φωνή τους και το ανάστημά τους τότε πού πάμε; Κανένα επιτόκιο δεν μπορεί να μας σώσει αν εμείς οι ίδιοι, με ό,τι καλύτερο διαθέτουμε, τις πνευματικές δυνάμεις μας, δεν αντιδράσουμε απέναντι σ΄ αυτό που μας συμβαίνει.

Στον τόπο μας, τις τελευταίες δεκαετίες, έχει δημιουργηθεί μια υπέροχη παράδοση πνευματικής παρέμβασης στα πράγματα. Όποτε ο τόπος, ή η εν γένει οικουμένη, αντιμετωπίζει κάποιο πρόβλημα οι δημοφιλείς τραγουδοποιοί, τραγουδιστές και μουσικοί συγκεντρώνονται για να το αντιμετωπίσουν από κοινού.

Αυτή η παράδοση έχει αναμφιβόλως πολλά θετικά. Το πρώτο είναι πως γίνεται μεγάλη φασαρία. Αν η συναυλία γίνει στο Σύνταγμα για παράδειγμα κλείνουν οι δρόμοι, διακόπτεται για ώρες η κυκλοφορία και ανεξαρτήτως προσέλευσης κοινού θεωρείται πως υπήρξε κοσμοσυρροή αφού χρειάστηκε η πλατεία Συντάγματος και οι πέριξ δρόμοι για να χωρέσουν τον κόσμο.

Το δεύτερο είναι πως το ίδιο το κοινό συμμετέχει στα όσα σοφά λέγονται από σκηνής. Επειδή συνήθως οι σοφίες εξαπολύονται υπό μορφήν τραγουδιών, και δη επιτυχιών, το κοινό σιγομουρμουρίζει ή φωνάζει, ανάλογα με τις ορέξεις του, επαναλαμβάνοντας συνθήματα και θέσεις, αποδεικνύοντας κατ΄ αυτόν τον τρόπο σε όποιον ενδιαφέρεται πως ο Έλληνας πολίτης ήταν, είναι και θα παραμείνει «ενεργός πολίτης», «άνθρωπος», «αγωνιστής». Το τρίτο είναι πως δεν χρειάζεται πολύς κόπος για να εξηγήσεις τι πιστεύεις για τα ζητήματα που σε απασχολούν, ποιος φταίει για τις κακοδαιμονίες του τόπου και της οικουμένης και ποιες λύσεις μπορούν να δοθούν. Σε αντίθεση με την ανάγνωση η οποία αποδεδειγμένα δη μιουργεί καταθλιπτικούς χαρακτήρες, η συναυλία δημιουργεί μια ευφορία η οποία μπορεί να αποβεί πολύ χρήσιμη κοινωνικά. Αυτό είναι το τέταρτο θετικό, ενώ το πέμπτο είναι μάλλον προφανές: έστω για λίγο το κοινό μπορεί να αισθανθεί «υπέροχο» και «δυνατό», έτσι τουλάχιστον το διαβεβαιώνουν οι πνευματικοί άνθρωποι από σκηνής.

Ιστορικά η μέθοδος έχει αποδειχθεί απολύτως αποτελεσματική. Χάρη σε κάτι τέτοιες συναυλίες αποκαταστάθηκε η δημοκρατία στην Ελλάδα το 1974, ενώ η επιμονή ορισμένων τραγουδιστών, οι «κατά συρροήν» παρεμβάσεις τους επέτρεψαν την ανοδική πορεία του Κυπριακού ζητήματος προς τη λύση του- όπου να ΄ναι φτάσαμε.

Δεν χρειάζεται εδώ να προσθέσω πως το υψηλό προοδευτικό φρόνημα του λαού παρέμεινε σε μαχητική εγρήγορση όλα αυτά τα χρόνια χάρη στην ετήσια επανάληψη συναυλιών ανά την επικράτεια κάθε καλοκαίρι, από γήπεδο σε γήπεδο, από πλατεία σε πλατεία. Προσπαθώ να ανασύρω από τη μνήμη μου τα πιο πρόσφατα.

Θυμάμαι, για παράδειγμα, εκείνη την υπέροχη συναυλία στο Σύνταγμα για τους βομβαρδισμούς στη Γιουγκοσλαβία. Ήταν πράγματι μια μεγάλη στιγμή αφού, μπορεί να μη σταμάτησαν να πέφτουν βόμβες, όμως εμείς τραγουδήσαμε και βγάλαμε το άχτι μας. Εκτός αυτού είχε και την επιπλέον ατραξιόν της δίκης του κυρίου Κλίντον ο οποίος συνέχισε μεν να είναι πρόεδρος, είχε όμως καταδικασθεί στις συνειδήσεις όλων μας, κι αυτό είναι το ουσιαστικό.

Μήπως μπορώ να ξεχάσω τη συναυλία που δόθηκε για τον Αμπντουλάχ Οτζαλάν, κατά τη διάρκεια της οποίας ο Κούρδος ηγέτης ανακηρύχθηκε σε ήρωα όλων των Ελλήνων; Τι να πρωτοθυμηθεί κανείς; Έχεις την εντύπωση πως στον τόπο αυτόν, τα τελευταία τριάντα χρόνια μόνο συναυλίες γίνονταν.