«Μάθημα χορού όπως λέμε μάθημα επιβίωσης»

Η Ρένη Πιττακή, κυρίαρχη μορφή στη θεατρική σκηνή επί 40 χρόνια, πρωταγωνιστεί στην πρωτοπαρουσιαζόμε νη δραματική κομεντί «Έξι μαθήματα σε έξι εβδομάδες»
Με πόσους τραγικούς, πόσους Μπέκετ, Πίντερ, Ζενέ θα πρέπει να εμπλακεί ένας ηθοποιός, για να παίξει στην ωριμότητά του μια γλυκόπικρη κωμωδία χορεύοντας; Είναι τελικά ανάποδη μια τέτοια πορεία, για το μέγεθος και την ποιότητα της εμπειρίας της Ρένης Πιττακή;

«Πάντα το ζητούμενο είναι τα σπουδαία κείμενα, τα κλασικά, τα σύγχρονα, τα ελληνικά. Αλλά υπάρχουν και κάποιες επιθυμίες. Επειδή και σαν άτομο είμαι του βάθους και του βυθού, υπάρχει η ανάγκη να διασκεδάσω τα πράγματα, να πάρω την ανάσα του αφρού της επιφάνειας για να συνεχίσω. Αλλά έχει να κάνει και με τις συγκυρίες, τι σου προτείνεται κάθε φορά, όπως και με τη διάθεσή σου. Αν είσαι έτοιμος να προχωρήσεις σε κάτι, να βγεις. Άλλες φορές επιλέγω να μείνω σπίτι, άλλες να μπω στον χορό και να χορέψω…».

Φέτος, κυριολεκτικά μπαίνει στον χορό. Σε όλους τους χορούς. Από σουίνγκ, φλαμένκο και τσατσά έως ταγκό, βαλς και ροκ ΄ν΄ ρολ. Γνωστή και δεινή χορευταρού. Και, επειδή είναι καλλιτέχνης η οποία διακαώς επιθυμεί να αγγίζει τη ζωντανή πηγή που θα την τροφοδοτήσει με νόημα, αυτό το άγνωστό μας έργο του Αμερικανού συγγραφέα Ρίτσαρντ Αλφιέρι – γραμμένο το 2002- έχει μια αναμονή ενδιαφέροντος.

«Είναι μια δραματική κομεντί, που περνάει ελαφρά, “βαριά” θέματα: τη μοναξιά, την αρρώστια, την απώλεια, την οικονομική δυσκολία, τον θάνατο. Δύο πρόσωπα, δύο ξένοι, άνθρωποι από διαφορετικούς κόσμους, διαφορετικές γενιές. Μια αστή κυρία κι ένας περιθωριακός νέος.

ΙΝFΟ

«Έξι μαθήματα χορού σε έξι εβδομάδες», από την Κυριακή, σε σκηνοθεσία Πέτρου Ζούλια, με τη Ρένη Πιττακή και τον Κώστα Κάππα, στο Θέατρο «ΙλίσιαΒολανάκης» (Παπαδιαμαντοπούλου 4 και Βασιλίσσης Σοφίας, τηλ.
210-7210.045).

Μόνο που και αυτή αισθάνεται περιθωριακή, λόγω ηλικίας. Μια γυναίκα μεγάλη είναι μια γυναίκα ανύπαρκτη. Μπαίνει σ΄ ένα περιθώριο υποαπασχόλησης. Όπως λέει, “ψάχνουμε να βρούμε κάτι, για την κάθε ημέρα. Επισκέψεις σε μουσεία, κομμωτήρια, βόλτες”. Αλλά το παλεύει. Αυτά τα δύο πρόσωπα θα συναντηθούν και θα επικοινωνήσουν μέσα από τα μαθήματα χορού που παίρνει κατ΄ οίκον η συνταξιούχος δασκάλα από τον γκέι, άνεργο νέο. Ο συγγραφέας ξέρει να παίζει με τις ανατροπές, δημιουργώντας σασπένς. Στην αρχή όλα είναι κόντρα. Και οι δυο τους παρουσιάζουν διάφορες αυτοάμυνες και ασπίδες προστασίας, οι οποίες μέσα από συγκρούσεις και συμφιλιώσεις αποβάλλονται και οδηγούν σε μια σχέση φιλική, συντροφική, ανθρώπινη. Τα μαθήματα χορού είναι μαθήματα επιβίωσης, μαθήματα ζωής. Η τελευταία σκηνή είναι ένα μάθημα-δώρο του ενός προς τον άλλο. Ένα δώρο ζωής. Της συντροφικότητας, της παρουσίας, της έγνοιας, του δοσίματος του ενός προς τον άλλον. Υπάρχει η πραγματικότητα, η πίεση, ο θάνατος. “Δεν ξέρω πόσος χρόνος μας μένει. Γιατί να τον σπαταλάμε σε τσακωμούς και πίκρες;”, λέει η ηρωίδα. Συμμερίζομαι αυτή την προσπάθεια να βλέπει το ποτήρι μισογεμάτο».

Πώς αντιστέκεται όμως σ΄ έναν χώρο και μια εποχή που η καθημερινότητα σε αποδυναμώνει και σε φτωχαίνει; Από πού αντλεί δύναμη; «Πότε από έναν “Ουρανό κατακόκκινο” (το έργο της Λούλας Αναγνωστάκη που έπαιξε το καλοκαίρι στο Φεστιβάλ Αθηνών), πότε από “Μαθήματα χορού”. Πάντα κάτι ρισκάρεις, κάτι παίρνεις, κάτι δίνεις. Δεν θεωρώ πως έχω κάτι στην τσέπη μου, που θα το βγάλω και θα γίνουν τα πράγματα όπως πρέπει. Η σχέση μου με το θέατρο εξετάζεται και επανεξετάζεται κάθε φορά. Τίποτα δεν είναι δεδομένο. Με βάζει σε μια κίνηση. Πώς ανταποκρίνεσαι κάθε φορά, στο μέτρο, στους ρυθμούς, στο χιούμορ, στη σύνθεση. Πλουτίζεις, δυναμώνεις. Αλλά η δύναμη που αποκτάς μπορεί και να σε αποδυναμώνει. Δεν είμαι σίγουρη για τίποτα. Τη δύναμη την αντλείς από αυτό που εσύ φέρεις και έχεις στα χέρια σου, με τους ανθρώπους που έχεις δίπλα σου. Είναι τόσο σύνθετο ζήτημα. Όλα παίζονται».


«Το Θέατρο Τέχνης τελείωσε»

Προικισμένη ηθοποιός, φορέας ήθους και αφοσίωσης, η «κόρη του Κουν» παραμένει εκτός Θεάτρου Τέχνης, έχοντας μάλιστα αποχωρήσει προ πενταετίας και από τη Δραματική Σχολή του. Για την κρίσιμη καμπή του ιστορικού θεάτρου, ζητάμε από την «αυτοεξόριστη» Πιττακή να εξηγήσει την απομάκρυνσή της και τις θέσεις της για το θέατρο που τη γέννησε και την έθρεψε.


«Κανείς μας δεν είναι Κουν»

«Άφησα τη Σχολή, που ήταν ένα κεφάλαιο, κομμάτι από τα σπλάγχνα του Θεάτρου Τέχνης, γιατί δύσκολα υπηρετείς κάτι όταν δεν πιστεύεις στο κέντρο» λέει η Ρένη Πιττακή. «Μετά τον θάνατο του Γιώργου Λαζάνη μπήκε τελεία. Ο κύκλος έκλεισε. Η ιστορία τελείωσε. Τώρα είναι η φάση να μπουν νέες βάσεις για ένα Θέατρο Τέχνης του μέλλοντος. Κανείς μας δεν είναι Κουν- ούτε καν ανθυπο-Κουν.

Αρκούν οι μάνατζερ, οι διαχειριστές, οι οργανωτές για να διαιωνίσουν ένα θέατρο που δεν δικαιολογεί τον τίτλο του. Ποιος ο λόγος; Και ποιος πιστεύει ότι αυτό που έγινε, έτσι όπως έγινε, είναι ένα Θέατρο Τέχνης; Ξέρουμε τι δεν κολλάει σ΄ αυτό τον χώρο, με αυτό τον τίτλο και αυτή την ιστορία. Ξέρουμε δηλαδή τι δεν θέλουμε: να μην υποταχθεί στους αγοραίους νόμους.

Τουλάχιστον να αποφύγουμε την ευτέλεια. Αλλιώς, εντάξει, ας δεχθούμε να σέρνεται έτσι όπως σέρνεται, όπως κάνει τόσο καιρό. Οι ισορροπίες και τα ζυγίσματα είναι δύσκολα. Αλλά αξίζει να αναζητήσουμε τον τρόπο με τον οποίο θα δημιουργηθεί ένας πόλος θεατρικής τέχνης, ένα κλίμα που να φέρει και να θρέψει “κάτι”. Δεν ξέρω τι είναι αυτό το “κάτι”. Ας το αναζητήσουμε. Αλλά, για να αναζητήσουμε, πρέπει να υπάρξουν οι προϋποθέσεις που να μην είναι κόντρα στην ουσία ενός Θεάτρου Τέχνης».