Το αυγό του φιδιού
«Το κύμα». Γερμανικό τσουνάμι κατακλυσμιαίο με υπότιτλο «Ο Χίτλερ είναι εδώ»
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
10 λεπτά Η οργάνωση και η μεθοδικότητα είναι προτερήματα των Γερμανών. Παράδειγμα; «Die Welle», «Το κύμα» του Ντένις Γκάνζελ, μόλις 35 ετών από το Αννόβερο, που χωρίς περιστροφές πιάνει χειρουργικό νυστέρι και τη σημερινή, αφασική κοινωνία τέμνει. Ο Χίτλερ κατοικεί εντός του καθενός. Ιστορία αληθινή, ανατριχιαστική, μόλις ένα βήμα πριν πιστοποιηθεί και το Σύμπαν ανατραπεί!
Αρχίζω από την πλοκή. Χωρίς αυτήν, η ταινία θα ήταν μια τρίχα και μισή. Νεαρός και γυμνασμένος καθηγητής Λυκείου οργανώνει σεμινάριο με θέμα την «ολιγαρχία». Οι μαθητές αντιδρούν με χαβαλέ και πλάκα. Στην αρχή. Η συνέχεια εντελώς διαφορετική. Οι λόγοι πολλοί. Ο πρώτος, η ιδεολογία. Θέλουν σε κάτι να πιστέψουν, σε κάτι να ακουμπήσουν. Ο δεύτερος, η ομάδα.
Όλοι να ανήκουν σ΄ ένα σύνολο, σε μια οργανωμένη κοινωνία. Να προσκυνούν ίδιο Θεό, να ακολουθούν την ίδια διαδικασία. Ο τρίτος, η εξομοίωση του πλούσιου με τον φτωχό, του μαύρου με τον λευκό. Να εξαφανιστούν οι διακρίσεις μονοκοντυλιά, όλοι να δεθούν με τον ίδιο συνδετικό κρίκο για έναν αγώνα κοινό. Ο τέταρτος λόγος είναι ο σκοπός. Το τεράστιο και δυσθεώρητο εσωτερικό κενό τους παρασύρει στην αφασία και την ανυπαρξία. Μ΄ έναν λόγο, η Ισχύς εν τη ενώσει. Όλοι για έναν και ένας για όλους . Λογικό.
Για να συγκροτηθεί η ομάδα πρέπει πρώτα να αναγνωριστεί και να υπηρετηθεί η διαδικασία. Δηλαδή να απευθύνονται στον καθηγητή όπως οι φαντάροι στον λοχαγό. Σεβασμός στον αρχηγό. Υποταγή στην πρώτη Αρχή. Έπειτα να ντύνονται με την ίδια στολή. Άσπρο πουκάμισο και μπλου τζιν. Ύστερα να βρουν όνομα και λογότυπο. Και, τέλος, ο χαιρετισμός. Όχι ο ναζιστικός, αλλά ο κυματοειδής. Κύμα είναι, με το σχήμα του κύματος θα χαιρετίζουν από εδώ και στο εξής. Κάθε μέλος της ομάδας είναι σύμμαχος και φίλος. Όλοι οι άλλοι εχθροί. Αυτή η συνταγή. Έτσι συγκροτείται- από ένα μάθημα μιας τάξης του Λυκείου- το πρώτο αυτοσχέδιο τάγμα εφόδου. Από εκεί και πέρα τον πρώτο λόγο έχει η ψυχολογία του κάθε μαθητή. Η ανάγκη συγκεκριμένη και υπαρκτή. Κατακερματισμένος ο κόσμος. Διαλυμένες
«Το κύμα»
Από ένα μαθητικό σεμινάριο για την
«ολιγαρχία» Στον φασισμό και τη βία Αληθινή ιστορία Ανατριχιαστική εμπειρία
ΒΑΘΜΟΙ=8
(Μaster class)
οι ανθρώπινες σχέσεις. Κατεστραμμένες οι αξίες. Ανυπεράσπιστοι, ανοχύρωτοι, ευάλωτοι από την έφοδο της παγκοσμιοποίησης. Η ιδέα και μόνο πως καθένας είναι ένα απλό νούμερο, μια αναλώσιμη μικροσκοπική μονάδα και μια ασήμαντη οδοντογλυφίδα για τα σαγόνια της πλουτοκρατίας, μόνο αυτό αποτελεί το ισχυρότερο κίνητρο για την ανασυγκρότηση, με νέους όρους, ενός πρωτόγνωρου φασιστικού κινήματος. Αυτή η ιδεολογία αναπληρώνει το κενό και την ατομική ανυπαρξία. Οργάνωση, ενοποίηση, δύναμη. Το Άτομο μετασχηματίζεται σε σύνολο, το σύνολο σε μάζα και η μάζα σε ακατανίκητη δύναμη. Η τάξη είναι το Κύμα. Το Κύμα είναι το σχολείο, Το Σχολείο είναι η Γερμανία. Η Γ ερμανία είναι η καθαρή φυλή, ο κόσμος όλος. Κάπως έτσι ένας ασήμαντος, δύσμορφος και δειλός δεκανέας με το όνομα Αδόλφος Χίτλερ που ούτε καν ήταν Γερμανός, κατάφερε, ξεκινώντας από τις μπιραρίες του Μονάχου να μετατρέψει το μισό ημισφαίριο του πλανήτη σ΄ ένα απέραντο νεκροταφείο!
Ο Γερμανός σκηνοθέτης προχωράει ακόμα πιο πέρα απ΄ αυτό. Η ομάδα αυτονομείται από τον αρχηγό. Οι μαθητές με τις περισσότερες εσωτερικές ελλείψεις και τα άπειρα συναισθηματικά κενά, βρίσκουν ευκαιρία, γραπώνονται από την ιδεολογία και προχωρούν ακάθεκτοι στην χρήση βίας. Οι εσωτερικές δυνάμεις του «κύματος» ανεξέλεγκτες και καταστροφικές. Ας πούμε, χωρίζει ζευγάρι ερωτευμένων μαθητών επειδή η κοπελιά δεν συμφωνεί με τον φίλο της για τους σκοπούς της ομάδας. Ένας άλλος μαθητής αγοράζει περίστροφο από το Διαδίκτυο. Ο ίδιος κτυπάει την πόρτα του καθηγητή του και προσφέρεται οικειοθελώς να τον υπηρετήσει ως σωματοφύλακας και οικιακή βοηθός. Ο λόγος εντελώς εσωτερικός, Στο σπίτι του τον περιμένει η κόλαση και στην καλύτερη περίπτωση η πλήξη και η βαρεμάρα. Το χώμα, λέει ο Γκάνζελ, πλούσιο σε θρεπτικές ουσίες για τη γρήγορη ανάπτυξη μιας αυταρχικής ολιγαρχίας.
Η κρίση- θα πρόσθετα εγώ- είναι το λίπασμα για να αναπτυχθεί όχι μόνο δέντρο, αλλά ολόκληρο δάσος φασιστικό. Όλα έτοιμα. Είναι ζήτημα timing και αρχηγού. Από εκεί και πέρα ο Θεός να βάλει το χέρι του Ο Ντένις Γκάνζελ αποδεικνύεται σπουδαίος χειρουργός. Πρώτα το περιεχόμενο, ύστερα η φόρμα. Ακολουθεί βήμα βήμα όλα τα στάδια οργάνωσης και εφόδου της ομάδας. Αποκαλύπτει τους βαθύτερους λόγους και το κυριότερο εκλαϊκεύει και τη διαδικασία και την ουσία. Εξαιρετικός δάσκαλος. Μετατρέπει τη θεωρία σε καθηλωτική εμπειρία. Παραδίδει μάθημα πολιτικής σκέψης και κοινωνιολογίας χωρίς στιγμή να καταφύγει στον θεωρητικό αυνανισμό, τη φλυαρία και τον λεκτικό αυνανισμό. Εργαλείο του η δραματουργία. Κάθε άτομο με τον δικό του χαρακτήρα. Πλευρίζει την ομάδα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και τα προβλήματα των μαθητών και του καθηγητή. Ακολουθεί πιστά το αφηγηματικό μοντέλο με γρήγορους ρυθμούς και κλιμακώνει τη δράση ως την πιο βίαιη άκρη. Μπροστά σ΄ αυτό το ολοκληρωμένο πείραμα, όλες οι αμερικανικές παραγωγές με μαθητές και με σχολεία μοιάζουν με ανέκδοτα. Μπορεί να μην είναι μια εικαστική πρωτοπορία αλλά, να με συγχωρείτε, πόσες στιγμές αισθητικής πρωτοπορίας λαμβάνουμε ετησίως; Άντε μία, έστω δύο και ενίοτε καμία. Και για να τελειώνω: μέχρι στιγμής η φετινή, χειμερινή χρονιά άκρως ενθαρρυντική για την ευρωπαϊκή κινηματογραφία. Στα ίσα ανώτερες από το Χόλιγουντ. Μετράω. Δύο από Γερμανία («Μπάαντερ Μάινχοφ» και «Κύμα»), δύο από Ιταλία («Γόμορρα» και «Ιl Divo») μία από Γαλλία («Ανάμεσα στους τοίχους») και μία από Μ. Βρετανία («Ηunger»). Ε, δεν είναι και λίγες. Κάτι αλλάζει. Η Ευρώπη ποτέ δεν πεθαίνει. Για λίγο ξαποσταίνει και ξανά προς τη δόξα τραβά!
Σκηνοθετικός θρίαμβος
Το δηλώνω από την αρχή, να ξεκαθαρίσω την κατάσταση μ΄ αυτήν τη μοναδική φιλμική εμπειρία που έλαβα δύο φορές, την πρώτη στο τελευταίο Φεστιβάλ των Καννών, τη δεύτερη στην Αθήνα. Από τη μια το περιεχόμενο σκέτο χάος, τηλεφωνικός κατάλογος ονομάτων και who is who. Άντε να βγάλεις άκρη με το ονοματολόγιο της ιταλικής πολιτικής και της Μαφίας από το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου μέχρι σήμερα. Σαν να βλέπουν οι Ιταλοί παρόμοια ελληνική παραγωγή και στη διάρκεια της προβολής να χαράζουν τις φλέβες τους ψάχνοντας να βρουν ποιος είναι ο Αθανάσιος Τσαλδάρης, ο Παπαληγούρας senior, ο Βουλγαράκης και ο Παπουτσής. Το πολύ πολύ να έχει πάρει τ΄ αυτί τους τον Παπανδρέου και τον εθνάρχη Καραμανλή. Μέχρι εκεί. Όμως- και παρακαλώ υποκλιθείτε σ΄ αυτόν τον αίλουρο τον μοναδικό- κάθε σκηνή του είναι χαρμάνι ρεαλιστικού κινηματογράφου, σουρεαλισμού, όπερας και στυλιζαρισμένης αισθητικής. Ο Πίτερ Γκριναγουέι στη νιοστή δύναμη. Για να ταξινομήσεις και να αξιολογήσεις τις σκηνές, πρέπει με μολύβι και χαρτί να κάτσεις με τις ώρες και να βλέπεις ξανά και ξανά αυτήν την κατακλυσμιαία δύναμη την καλλιτεχνική. Έργο ζωής. Έπειτα απ΄ αυτό, οφείλει να πάρει τα μπογαλάκια του και να «εντοιχιστεί» σε μοναστήρι μελετώντας όλες τις γραφές της υφηλίου και κάθε πόνημα που έχει γραφεί για την Τέχνη και την Αισθητική. Έκλεισε και ως σκηνοθέτης και ως κινηματογραφιστής. Τ ο εννοώ.
Το πανηγύρι αρχίζει από εδώ. Με μια προϋπόθεση: να προσπεράσεις την ακατάσχετη ροή ονομάτων και να συγκεντρωθείς στη σχέση της σκηνοθεσίας (μορφή, φόρμα) με το σενάριο (περιεχόμενο). Όπου ο Τζούλιο Αντρεότι- αυτός και ο Divo- δρώσα και κορυφαία μορφή της ιταλικής πολιτικής σκηνής επί 40 και πλέον χρόνια, αποτελεί για τον Σορεντίνο τη ζωντανή επιτομή μιας απίστευτης εφιαλτικής σύνθεσης. Δηλαδή η Κοινοβουλευτική Δημοκρατία αυτοκόλλητη, σε σημείο ασφυξίας, με τη Μαφία, τη Μασονία και το ιερατείο της Καθολικής Εκκλησίας. Γνωστά αυτά από τις εφημερίδες, τα σκάνδαλα και τις αποκαλύψεις. Όμως άλλο να το διαβάζεις και άλλο να το βλέπεις. Κάθε δυσάρεστος, για τα σχέδια και τους σκοπούς του Αντρεότι, φίλος, σύμμαχος η πολιτικός αντίπαλος, κατέληγε νεκρός. Παράδειγμα, ο Μόρο. Παράδειγμα, δικαστικοί λειτουργοί. Παράδειγμα, δημοσιογράφοι και εκδότες. Περιστοιχισμένος από μια στενή ομάδα συνεργατών που λειτουργούσαν με όρους συμμορίας, κατάφερνε να χειραγωγεί την πολιτική σκηνή και σαν αρχιερέας να καθοδηγεί το Σύμπαν. Από τις πιο πονηρές και ευέλικτες αλεπούδες του πλανήτη από συστάσεως ανθρωπότητος. Εσωστρεφής, λιγομίλητος, άφιλος, ετοιμόλογος, απρόβλεπτος, δολοπλόκος και μονίμως διαπλεκόμενος. Σκέτος υπόνομος με κοστούμι και γραβάτα Αrmani. Η Εκκλησία για το ποίμνιο. Η Μαφία για τα «συμβόλαια». Η Μασονία για την εξουσία. Δεν υπάρχει κακούργημα που να μην το είχε διαπράξει. Πάντα στο όνομα της τάξης, της ασφάλειας και της ισορροπίας. Φανταστείτε ολόκληρη η Ιταλία να κολυμπάει στον βούρκο της Βιστωνίδας. Αν ο «Νονός» του Κόπολα αναφέρεται πλαγίως σε πάσης φύσεως εξουσίες και κυρίως στην πολιτική, το «Ιl Divo» είναι ο Capo di capi, το αφεντικό των αφεντικών ολόκληρης της Ιταλίας. Με έναν λόγο- λέει ο Σορεντίνο- η Δημοκρατία μας είναι χαλκομανία. Μαφία, Μασονία και Βατικανό σε μια διαρκή και παρά φύσιν συνουσία με τον Αντρεότι στην κορυφή της πυραμίδας. Η διάπραξη αυτού του ανελέητου στριπτίζ που αμφιβάλλω αν υφίσταται μισός Έλληνες να το αποτολμήσει για την εγχώρια πολιτική Μαφία, συντελείται με όρους ειρωνείας, σαρκασμού, οπερέτας και άφθονου, κατακλυσμιαίου στυλ. Μια ταινία σκηνοθετημένη με όρους χορογραφίας και σημειολογίας. Η ταυτολογία Αντρεότι ίσον Ιταλία είναι αρκετή. Ο σωματότυπος της απόλυτης δυσμορφίας. Κοντός, με τεράστια αυτιά Μίκι Μάους, μύωπας, με κοντά άκρα και με περπατησιά σαν να τα έχει κάνει πάνω του και στο σπίτι να τον περιμένει η μαμά του. Πινακοθήκη τεράτων σε χλιδάτη πασαρέλα με τα πιο ακριβά κοστούμια. Κόβω τον σβέρκο μου. Ανεξάρτητα από εισιτήρια και αντιδράσεις, η σκηνοθεσία του Σορεντίνο και θα γράψει σελίδα Ιστορίας και ξαναφέρνει στο προσκήνιο την ευρωπαϊκή πρωτοπορία!
«Ιl Divo»
Τζούλιο Αντρεότι Πολιτική- Μαφία- ΜασονίαΕκκλησία
Κατακλυσμιαίο μάθημα Αισθητικής Ιταλική πρωτοπορία
ΒΑΘΜΟΙ=8
(Αvant Garde)
Νοn κωμωδία
«Ο Ζακ και η Μίρι γυρίζουν πορνό» (Ζack and Μiri make a porno). Υποτίθεται κομεντί και υποτίθεται σκηνοθεσία του υποτιθέμενου καλτ Κέβιν Σμιθ. Όπου δύο τύποι, ο παιδοβούβαλος και δασύτριχος Σεθ Ρόγκεν και η μπεμπέκα Ελίζαμπεθ Μπανκς, αναγκασμένοι από την αφραγκία τους, καταφεύγουν στην πορνογραφία για να βγάλουν λεφτά και να πληρώσουν τον λογαριασμό της ΔΕΗ. Τι συμβαίνει; Απίθανες χυδαιότητες, όπως ας πούμε αιδοίο
ΒΑΘΜΟΙ=1
(Και να καίει)
να βγάζει μπουρμπουλήθρες. Γελάτε εσείς, αλλά όπως πάμε σε λίγο θα εκτοξεύουν περιττώματα κι εμείς θα χαχανίζουμε σαν τα Αμερικανάκια των μεσοδυτικών πολιτειών της Αμερικής. Καθένας με την ταινία που του αξίζει «Ταξίδι στο φεγγάρι» (Fly me to the moon). Τρισδιάστατο Αnimation για μικρά παιδιά με σκηνοθέτη τον Μπεν Στάσεν και μεταγλωττισμένο με τις φωνές Ηλία Ζερβού, Νέστορα Κοψιδά, Ακίνδυνου Γκίκα, Δημήτρη Μενούνου και Βούλας Κώστα. Δεν το είδα, επομένως αντιγράφω λίγα λόγια για την υπόθεση από το δελτίο Τύπου. Μαζί με τους αστροναύτες Νιλ Άρμστρονγκ, Μπαζ Άλντριν και Μάικλ Νίκολς, προσγειώνονται στη Σελήνη το 1969 τρεις θαρραλέες μύγες που άλλαξαν τη ροή της Ιστορίας για πάντα!
ΒΑΘΜΟΙ=ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ
Ποτέ δεν είναι αργά
Περίπου με προδιαγραφές γραφείου συνοικεσίων. Γκριζομάλλης διαζευγμένος με παιδί της παντρειάς ψάχνει ώριμη κυρία με την ίδια ακολουθία. Διαζευγμένη με παιδί και ολίγον απελπισμένη. Τόπος συνάντησης σε κάποια έρημη ακτή, εντός πανδοχείου. Όπου εκείνη θα μαγειρεύει, θα σκουπίζει και θα ψωνίζει, αποδεικνύοντας έτσι τις οικιακές της ικανότητες. Ενώ εκείνος τις επαγγελματικές του υποχρεώσεις τηλεφωνικώς θα κανονίζει. Δύο ξένοι κάτω από την ίδια στέγη. Και φυσικά πάντα γιατρός ο επερχόμενος γαμπρός! Τι είναι αυτό; Ποτέ δεν είναι αργά για καθέναν που έχει μείνει ξέμπαρκος στον κόσμο αυτόν. Σαν επεισόδιο τηλεοπτικής σειράς και σαν χλωμή ρεπλίκα από «Γέφυρες του Μάντισον». Το σενάριο είναι βασισμένο στο ομότιτλο μπεστ σέλερ του Νίκολας Σπαρκς και το επιμύθιο γνωστό: Ποτέ μη λες ποτέ. Η ζωή, φίλοι μου, είναι απρόβλεπτη. Το ίδιο απρόβλεπτη και η πληξάρα από μια ταινία αμερικανική!
«Νύχτες στη Ροδάνθη»
Ρίτσαρντ Γκιρ με Νταϊάν Λέιν Τι σαράντα, τι πενήντα, τι εξήντα Σαν επεισόδιο τηλεοπτικής σειράς
ΒΑΘΜΟΙ=4
(Παρέα με τη βαρεμάρα)
Google news
