Εναλλακτικά Οδυσσέας και Κύκλωπας

«ΠΟΙΟΣ ΕΙΣΑΙ;», ρωτάει ο Κύκλωπας τον Οδυσσέα. Κι αυτός απαντάει λέγοντας πως είναι «ο κανένας». Αυτά στα Ομηρικά Έπη. Στη σύγχρονη Αμερική ο πολιτικός «κανένας» λέγεται Μπαράκ Ομπάμα.

Δεν είναι υποτιμητικό. Σε μια Αμερική διχασμένη όσο τα χρόνια του ΄60, ο Ομπάμα πολιτεύθηκε με σημαίες την ενότητα και, κυρίως, την αλλαγή- μια έννοια γνώριμη στην ελληνική δημόσια ζωή από την επέλαση του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία το 1981 υπό τον Ανδρέα Παπανδρέου.

Ωστόσο, η αλλαγή που ευαγγελίζεται ο Ομπάμα δεν αφορά το ξήλωμα του συστήματος Μπους. Μετά την οκταετή θητεία του, ο τελευταίος, ούτως ή άλλως, θα πήγαινε σπίτι του. Και, για να είμαστε δίκαιοι, ο Τζον ΜακΚέιν, παρά τη νεοσυντηρητική παλινδρόμησή του τους τελευταίους μήνες, ήταν εδώ και μια δεκαετία ο αντι-Μπους του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος. Η αλλαγή του Ομπάμα αφορά έναν τρόπο να κάνεις πολιτική πολώνοντας, διχάζοντας, αποκλείοντας.

ΤΟ ΝΑ αποκτήσεις ενωτικό προφίλ δεν είναι απλή υπόθεση. Για να είσαι πειστικός, πρέπει να μην έχεις στο παρελθόν εγκλωβιστεί σε θέσεις. Αυτή είναι η μέθοδος Ομπάμα. Μπορεί να ήταν διευθυντής της Νομικής Επιθεώρησης του Χάρβαρντ ως φοιτητής- καρέκλα με τεράστιο πρεστίζ- δεν έγραψε όμως τίποτε ουσιώδες εκεί. Και, κυρίως, τίποτε που να μπορεί να παρεξηγηθεί και να ενοχλήσει τους μεν ή τους δε.

Για τον ίδιο λόγο, ως τοπικός βουλευτής του Ιλινόις, ο Ομπάμα ψήφισε τόσες φορές «παρών». Όταν εξελέγη στη Γερουσία, ο Μπαράκ κληρονόμησε το επιτελείο του απερχόμενου γερουσιαστή Τομ Ντασλ. Εθεωρείτο το καλύτερο και πιο έμπειρο σταφ του νομοθετικού σώματος. Ο Ομπάμα δεν το χρησιμοποίησε για να προωθήσει νομοθετικές ρυθμίσεις που να κάνουν πάταγο. Αλλά για να μην εκτεθεί ο ίδιος όπως ο Τζον Κέρι- ή ακόμη και η Χίλαρι Κλίντον. Αμφότεροι ήταν ευάλωτοι για θέσεις που είχαν πάρει για το Ιράκ ή άλλα θέματα, με αποτέλεσμα να κατηγορούνται ότι είναι «ΟΦΑ» – «όπου φυσάει ο άνεμος»-, άρα δεν έχουν ηγετική στόφα.

ΑΝΤΙΘΕΤΩΣ, ο Ομπάμα είναι πολιτικός χωρίς προϊστορία. Λίγο- κακά τα ψέματασαν τον νεώτερο Τζορτζ Μπους το 2000. Πολιτικός χαρισματικός- που εμπνέει- ο Μπαράκ μπορεί έτσι να καθρεφτίσει τις επιθυμίες όλων- Αμερικανών και ξένων. Εντός ΗΠΑ, έχει τη δυνατότητα να παίξει το ενωτικό χαρτί. Εκτός ΗΠΑ- όπως εκτιμούσε κατ΄ ιδίαν Αμερικανός παράγων εν Αθήναις- η εκλογή του θα ρίξει νερό στις φλόγες του αντι-αμερικανισμού.

Ωστόσο, τα πράγματα δεν είναι απλά. Οι ενωτικές ομιλίες είναι καλές για την προεκλογική περίοδο. Η διακυβέρνηση θέλει αποφάσεις και προϋποθέτει επιλογές υπέρ των συμφερόντων των μεν ή των δε. Δεν είναι τυχαίο ότι η Γουόλ Στριτ ανέβηκε την ημέρα των εκλογών και έπεσε την επομένη. Η εκλογή Ομπάμα προεξοφλήθηκε ως θετική εξέλιξη. Και μετά «πουλήθηκε», καθώς οι επόμενοι μήνες αναμένονται δύσκολοι. Όσο για το εξωτερικό, ο νέος Αμερικανός Πρόεδρος δεν πρόκειται να φύγει αύριο από το Ιράκ ή να αντιμετωπίσει τους τρομοκράτες με το γάντι- έστω κι αν κλείσει το Γκουαντάναμο. Ούτε, βέβαια, πρόκειται να κάνει τα χατίρια της Ρωσίας ή να υποστηρίξει ανεπιφύλακτα την Ελλάδα.

Μπορεί να εξελέγη ως «κανένας». Κυβερνώντας όμως θα γίνει πολύ γρήγορα κάποιος.