Το βάρος των συμβόλων

ΑΣ ΑΡΧΙΣΟΥΜΕ ΑΠΟ ΤΑ ΕΥΚΟΛΑ. ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ
ΟΤΙ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΞΕΛΕΓΗ ΕΝΑΣ
ΜΑΥΡΟΣ 47 ΕΤΩΝ, ΓΙΟΣ ΜΙΑΣ ΛΕΥΚΗΣ ΚΑΙ
ΕΝΟΣ ΜΑΥΡΟΥ, ΤΟΝ ΟΠΟΙΟΝ ΠΑΤΕΡΑ ΤΟΥ
ΣΧΕΔΟΝ ΔΕΝ ΤΟΝ ΕΧΕΙ ΓΝΩΡΙΣΕΙ
Είναι επίσης σημαντικό ότι αυτός ο μαύρος μοιάζει να ξεφύτρωσε από το πουθενά. Μέχρι πριν από μερικά χρόνια δεν ήταν μόνον άγνωστος σ΄ εμάς αλλά και στους ίδιους τους σημερινούς του ψηφοφόρους. Οι δηλώσεις που είχε κάνει ο Ομπάμα το 2003 εναντίον της εισβολής στο Ιράκ δεν έχουν μαγνητοσκοπηθεί για τον απλούστατο λόγο ότι τότε κανείς δεν ενδιαφερόταν να μαγνητοσκοπήσει τις δηλώσεις «κάποιου» νέου πολιτικού που άκουγε στο όνομα Ομπάμα.

Κάθε σύγκριση ή συσχετισμός με τη δική μας πραγματικότητα δυστυχώς δεν είναι διόλου συμπτωματικός. Αν σκεφτούμε ποια ονόματα πρωταγωνιστούν στο ελληνικό πολιτικό σκηνικό και πόσοι από αυτούς δεν είναι κληρονόμοι της πολιτικής τους περιουσίας, καταλήγουμε στο μάλλον προφανές συμπέρασμα πως η διαφορά της δημοκρατίας μας από την αμερικανική δημοκρατία δεν είναι μόνο διαφορά μεγέθους, είναι πρωτίστως διαφορά ποιότητας.

Η ελληνική πολιτική ζωή, ως διόλου κωμική και μάλλον θλιβερή καρικατούρα της ευρωπαϊκής, με έντονη βαλκανική κακογουστιά και ανατολίτικη αδράνεια, προβάλλει όλα τα χαρακτηριστικά μιας φεουδαρχικής νοοτροπίας, η οποία ακόμη δεν έχει αποφασίσει αν θα αποφασίσει επιτέλους να καταναλώσει τα προϊόντα του Διαφωτισμού ή θα επιστρέψει στο Βυζάντιο. Η παρουσία των θλιβερών και ημιμαθών ρασοφόρων στο προσκήνιο τον τελευταίο καιρό μοιάζει με το ρίμελ που κυλάει στο ρυτιδιασμένο της πρόσωπο.

Ας συνεχίσουμε όμως με τα εύκολα. Το συμβολικό βάρος της εκλογής Ομπάμα δεν προσμετράται μόνο από τη σύγκριση της σημερινής Αμερικής με αυτήν που δολοφονούσε τους Κέννεντυ και τον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ. Προσμετράται και σε σύγκριση με αυτήν την Αμερική που δεν είχε τίποτε άλλο να προβάλλει στον κόσμο παρά μόνο τη δυσάρεστη γκριμάτσα μιας αυτάρεσκης, και κατά συνέπεια μισότυφλης, υπεροχής. Κι αυτή υπήρξε η Αμερική της οκταετίας Μπους.

Η αυταρέσκεια, η οποία οφείλεται αποκλειστικά και μόνο στη συνείδηση της δύναμης, «από αρχαιοτάτων χρόνων» που λένε, σηματοδοτούσε τη δραστηριότητα μιας βαρβαρότητας που υποφώσκει ακόμη και στις «καλύτερες οικογένειες». Ήταν και παραμένει ακόμη το ριζικό κίνητρο των πάσης φύσεως ολοκληρωτισμών, μεταξύ αυτών δε και της ολοκληρωτικής αλαζονείας από την οποία πάσχει ο σύγχρονος κόσμος, ασχέτως πολιτικών συστημάτων.

Ο πρόεδρος Μπους υπήρξε ένα σχετικά ολοκληρωμένο πορτρέτο αυτής της αλαζονείας: ένας μέτριος, ημιμαθής, με επαρχιώτικη αντίληψη του κόσμου, αλλά και τεράστια τεχνολογική δύναμη στα χέρια του, η οποία δύναμη του επέτρεπε να πιστεύει πως είναι απεσταλμένος του καλού επειδή κάποτε γλί τωσε από τον αλκοολισμό και διάβαζε τη Βίβλο. Αυτός μετέτρεψε τη δημοκρατία από συνθήκη συνύπαρξης σε ιδεολογία και άρχισε την εκστρατεία επιβολής της διά της βίας ανά την οικουμένη.

Ακόμη κι αν δεχθούμε πως ο ίδιος δεν πήρε καμία απόφαση όλα αυτά τα χρόνια, ακόμη κι αν δεχθούμε πως ό,τι έγινε έγινε χάρη στο επιτελείο του που βυσσοδομούσε στο παρασκήνιο, το συμβολικό του καθήκον το διεκπεραίωσε στο ακέραιο. Ποτέ δεν πίστεψα πως οι «νεοσυντηρητικοί» του ήταν όντως συντηρητικοί. Ήταν μια δράκα νεοτροτσκιστών που έκαναν εξαγωγή της δημοκρατίας, όπως ο Τρότσκι ήθελε να κάνει εξαγωγή της επανάστασης.

Το μόνο που κατάφεραν ήταν να χωρίσουν τον κόσμο σε στρατόπεδα φανατισμών, εξίσου μικρονοϊκών, νοσηρών και αβίωτων ένθεν κακείθεν. Ένθεν έχουμε το Γκουαντάναμο, το Αμπού Γκράιμπ και τις θεωρίες περί «Άξονος του Κακού», στον οποίον είχες την αίσθηση πως θα μπορούσαν κάλλιστα να σε κατατάξουν, ανάλογα με τις ορέξεις τους, από τη μια μέρα στην άλλη· κακείθεν έχουμε τις ομάδες αυτοκτονίας των ισλαμιστών που σπέρνουν τον τρόμο του θεοκρατικού ολοκληρωτισμού.

Με τη νίκη του Ομπάμα ηττήθηκε η νοοτροπία Μπους, η αδηφάγος αλαζονεία που έκανε τον πλανήτη να ασφυκτιά μπροστά στον άτσαλο γιγαντισμό της υπερδύναμης η οποία συμπεριφέρεται ως αυτοκράτειρα, χωρίς να μπορεί όμως να αναλάβει την ευθύνη της αυτοκρατορίας της. Σε συμβολικό πεδίο όμως μπορεί να ηττηθεί και ο ισλαμικός ρατσισμός, αυτό το νεκρό πολιτισμικό κύτταρο που σέρνεται στην επιφάνεια του πλανήτη με μόνο έρεισμα τη διαγραφή του σύγχρονου κόσμου, την παραγραφή των δικαιωμάτων του ατόμου, την κατάργηση των πνευματικών δικαιωμάτων του Διαφωτισμού. Στο συμβολικό πεδίο, η ιδεολογία του Οσάμα Μπιν Λάντεν δέχθηκε την περασμένη Τρίτη ένα γερό πολιτικό πλήγμα.

Αυτά είναι τα «εύκολα». Εύκολα που γίνονται ακόμη πιο εύκολα αν σκεφθεί κανείς πως η αμερικανική δημοκρατία διατηρεί ακόμη

Η διαφορά της δημοκρατίας μας από την αμερικανική δημοκρατία δεν είναι μόνο διαφορά μεγέθους, είναι πρωτίστως διαφορά ποιότητας

αντανακλαστικά αυτοσυντήρησης, λειτουργεί και διαθέτει ζωντανά κύτταρα που της επιτρέπουν να ανανεωθεί- και πάλι κάθε σύγκριση ή συσχετισμός με τη δική μας δεν είναι ούτε συμπτωματικός ούτε, δυστυχώς, ευχάριστος.

Εύκολα που γίνονται όμως πιο δύσκολα αν συνυπολογισθεί το γεγονός πως το «συμβολικό βάρος» μπορεί να μεταμορφωθεί σε εικονική πραγματικότητα από τη μια μέρα στην άλλη, αφού η ανεξάντλητη ροή της δημοσιότητας που το έφτιαξε έχει την ικανότητα να το ελαφραίνει ώσπου να το κάνει να μοιάζει με σκιά του ίδιου του τού εαυτού.