Οι Βρετανοί έκαναν πίσω

Οι γερμανικές εκκαθαριστικές επιχειρήσεις και η διακοπή της βρετανικής βοήθειας προς τον ΕΛΑΣ, άρα και τους Ιταλούς που είχε υπό την επίβλεψή του, έφεραν τους τελευταίους σε δεινή θέση. Μπροστά στο ενδεχόμενο να συλληφθούν αιχμάλωτοι από τους Γερμανούς οι Ιταλοί εγκατέλειψαν τα στρατόπεδα για να κρυφτούν σε κοντινά δάση. Οι Γερμανοί κατέστρεψαν τις υποδομές των στρατοπέδων και τα λεηλάτησαν. Πολλοί από αυτούς που κατέφυγαν στα δάση, πέθαναν από το κρύο και την πείνα. Όταν επέστρεψαν στα στρατόπεδα τα βρήκαν άδεια από τρόφιμα. Οι Βρετανοί αρνήθηκαν να στείλουν βοήθεια. Ο ΕΛΑΣ, από την άλλη, αντιμετώπιζε και αυτός σοβαρά επιμελητειακά προβλήματα και ήταν απασχολημένος με τις γερμανικές επιχειρήσεις. Έτσι πέρασαν τον χειμώνα του 1943-44 χωρίς τρόφιμα, ιματισμό ή φάρμακα. Δεν ήταν λίγοι εκείνοι που προτίμησαν να παραδοθούν στους Γερμανούς για να αποφύγουν τον θάνατο από την πείνα. Η εικόνα των εξαθλιωμένων από την πείνα και τις αρρώστιες Ιταλών, ιδιαίτερα στο στρατόπεδο στη Νεράιδα ήταν τραγική.