Η μεγάλη των μαστόρων σχολή

Η σχολή της πέτρας θριάμβευσε από τον 18ο αιώνα έως τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Τότε οι περισσότεροι Λαγκαδινοί ασκούσαν το επάγγελμα του κτίστη ενώ ανέπτυξαν και τη δική τους γλώσσα τα «κρεκόνικα». Σήμερα που το τούβλο και το μπετόν κυριαρχούν, η δουλειά τους θυμίζει ακόμη περισσότερο υψηλή μορφή τέχνης και δεν είναι τυχαίο πως υπέγραφαν τα κτίσματα που τελείωναν. Ο Δημήτρης Ρούτσης του Παναγιώτη δηλώνει εμπειροτέχνης απ΄ τα Λαγκάδια και αφηγείται σκηνές από τον παλιό καλό καιρό: «Υπήρχε ο πελεκάνος, ήταν ο αρχιμάστορας, αυτός που πελεκούσε τ΄ αγκωνάρια. Όλα γίνονταν με το χέρι, με καλέμι και βελόνι. Τα εργαλεία ήταν: χτένια, πικούνια, διασέλι. Το μπουλούκι μάλιστα αποτελούνταν από 10-15 μέλη και μας χαρακτήριζε η συνέπεια στη δουλειά και η αποπεράτωση με την πήχη και με μέτρο. Εγώ ήμουν στο μπουλούκι του παππού μου και του πατέρα μου και μάλιστα πρόλαβα την εποχή που κινούμασταν με ζώα. Εγώ πήγα για την πρώτη μαστοριά το 1954 και λίγο μετά το αυτοκίνητο αντικατέστησε το μουλάρι. Τον Μάρτη ένας στρατός από μουλάρια και γαϊδούρια αναχωρούσε για χωριά της Πελοποννήσου. Όποιος είχε μουλάρι ήταν μικρός εργολάβος, όποιος είχε γαϊδούρι ήταν μεγάλος. Ο Μιχάλης Καγιούλης θυμάται: «Έφευγαν τα μπουλούκια για δουλειά, οι πατεράδες μας. Εμείς κλαίγαμε, αφού σχεδόν ξέχναγαν να γυρίσουν. Υπήρχε ένας ταχυδρόμος ο Πολυχρονόπουλος με τον οποίο έστελναν επιταγές απ΄ όπου δούλευαν». Ο κ. Ρούτσης συνεχίζει: «Στα Λαγκάδια ήταν περίπου 50 ομάδες. Κορυφαίοι ήταν οι: Μποζίκας Μιχάλης, Γιαννικόπουλος Κανέλλος και Βασίλης, Παναγιώτης Ρούτσης, Πάνος Χουντής, Γιώργος Καγιούλης του Χαραλάμπους. Γιατί ξεχωρίζει η πέτρα, ρωτάμε: «Είναι μονωτική, δεν έχει υγρασία, κρατάει ζέστη και προφυλάσσει απ΄ το κρύο» απαντούν και οι δύο.