Η «βιομηχανία» Μπρελ κρατάει 30 χρόνια

O Ζακ Μπρελ ηττήθηκε από τον καρκίνο στις 9 Οκτωβρίου 1978. Συμπληρώνονται αύριο, με άλλα λόγια, τριάντα χρόνια από τον θάνατό του με ό,τι αυτό συνεπάγεται: βιβλία, CD΄s, DVD΄s, μια έκθεση στις Βρυξέλλες και μια δημοπρασία στο Παρίσι. Οι Sotheby΄s Γαλλίας δημοπρατούν 94 αντικείμενα (χειρόγραφα, δίσκους, φωτογραφίες κ.ά.), των οποίων η αξία εκτιμάται σε 340.000 έως 470.000 ευρώ. Συγκινητικά είναι τα σημειωματάρια του τροβαδούρου, μικρά σχολικά κατριγιέ τετράδια, πάνω στα μικρά τετραγωνάκια των οποίων είναι γραμμένοι οι στίχοι πολλών τραγουδιών.

«Με αυτά βλέπουμε πώς δούλευε ο Μπρελ», λέει η Αν Χέλμπρον των Sotheby΄s. «Πρόκειται για άνθρωπο που έγραφε διαρκώς». Γεμάτα σβησίματα, τα τετράδια αυτά αποκαλύπτουν την αναζήτηση και τους δισταγμούς του τραγουδοποιού. Υπάρχουν και ανέκδοτα, όπως το «Μes filles», γραμμένο για τις κόρες του, το «Εilat», εμπνευσμένο από περιοδείες του στο Ισραήλ και το «Les Coqueteleux», όπου σατιρίζει τους κοσμικούς. Ανάμεσα στα άλλα αντικείμενα αξίας είναι το χειρόγραφο του «L΄ Ηomme de la Μancha», δικής του διασκευής μιας αμερικάνικης μουσικής κωμωδίας, αλλά και ένας δίσκος του Σερζ Γκενσμπούρ, «φιλικά» αφιερωμένος στον Μπρελ, που αναμένεται να δημιουργήσει ανταγωνισμό ανάμεσα στα φαν κλαμπ των δύο τραγουδιστών. Στη δημοπρασία περιλαμβάνεται επίσης η ηχογράφηση της τελευταίας του συναυλίας στο Ολυμπιά, το 1966, αλλά και αφίσες όπου στην αρχή το όνομά του είναι γραμμένο με ψιλά γράμματα, για να αναρριχηθεί αργότε- ρα στην κορυφή.

«Είναι δύσκολο να είσαι Βέλγος», έλεγε ο Ζακ Μπρελ, εν τούτοις έδειχνε τρυφερότητα για τη χώρα του. Η κόρη του, Φρανς, που διευθύνει στις Βρυξέλλες τις Εκδόσεις Ζακ Μπρελ, το επιβεβαιώνει και στατιστικά: «Εκτός από τρία τραγούδια του- τα “Ιsabelle”, “Jojo” και “Les Μarquises”- όλα του τα τραγούδια μιλάνε για το Βέλγιο», λέει.

Οι προστριβές Φλαμανδών και Βαλόνων τον εξαγρίωνε ήδη από τότε. Προτού ακόμα πάρει τη σημερινή, πολύ μεγαλύτερης έντασης, μορφή. «Την αγαπάω τη χώρα μου, αλλά με θυμώνει πολύ», έλεγε ο Μπρελ που, για να μην περάσει τη ζωή του στενάζοντας, είχε προτιμήσει να δεχθεί και πλήγματα στην καριέρα του, στο Παρίσι, παρά να μείνει στις Βρυξέλλες, έστω και ως ήρωας. Σε μια προφητική του αποστροφή είχε καταγγείλει με τον δικό του τρόπο την εξάπλωση του ιού του εθνικισμού στη Φλάνδρα, από την οποία άλλωστε καταγόταν: «Οι άνθρωποι είναι αγκιστρωμένοι σε κάτι που δεν υπήρξε. Ή, καλύτερα, κάτι που δεν υπήρξε αγκιστρώθηκε στους ανθρώπους».


Με μια ματιά

● Ο Ζακ Ρομέν Ζορζ Μπρελ γεννήθηκε στο Σααρμπέεκ, προάστιο των Βρυξελλών, στις 8 Απριλίου 1929.

● Το 1954 εγκαταλείπει τη δουλειά του στο εργοστάσιο του πατέρα του (χαρτόνια συσκευασίας) και εγκαθίσταται στο Παρίσι ● Η πρώτη μεγάλη επιτυχία έρχεται το 1956, όταν κυκλοφορεί το τραγούδι «Quand on n΄a que l΄amour» ● Το 1959 κυκλοφορεί το περίφημο «Νe me quitte pas» (στο άλμπουμ «La Valse a Μille Τemps»), που τον κάνει διάσημο ● Στα τέλη του ΄60 σκηνοθέτησε μιούζικαλ στα οποία και πρωταγωνίστησε (όπως το «L΄Ηomme de la Μancha») και ταινίες όπως το «Μon Οncle Βenjamin», που τον έφερε στο Φεστιβάλ Καννών ● Έγινε γνωστός ως «η φωνή» δημοφιλών διαφημίσεων ● Το 1973 αποφάσισε να γυρίσει όλο τον κόσμο με ιστιοπλοϊκό, μέχρι που στις Καναρίους Νήσους διαγνώσθηκε καρκίνος στα πνευμόνια του (λέγεται λόγω καπνίσματος)

● Πέθανε το 1978 και θάφτηκε στη Γαλλική Πολυνησία, λίγα μέτρα μακριά από τον Γάλλο ζωγράφο Πολ Γκογκέν