«ΓΚΟΥΡΟΥ» ΓΙΑ ΣΤΕΛΕΧΗ

Ο τίτλος του αγγλικού πρωτοτύπου, Πώς η ζωή μιμείται το σκάκι, είναι πιο ενδεικτικός από τον ελληνικό για τις προθέσεις του συγγραφέα. Σε μεγάλο βαθμό το βιβλίο αυτό γεννήθηκε από τις (νέο;)φιλελεύθερες απόψεις του Κασπάροφ και από τα ερωτήματα που δέχεται σε σεμινάρια στελεχών εταιρειών, όπου συχνά είναι καλεσμένος. Ζητήματα όπως η παρακολούθηση ενός στόχου, το χτίσιμο αλλά και το τάιμινγκ της αναπροσαρμογής μιας στρατηγικής, η αυτοκριτική, η διαχείριση επιτυχίας και αποτυχίας, ο συνδυασμός θεωρίας και πράξης, είναι κατεξοχήν ζητήματα μάνατζμεντ στα οποία το σκάκι είναι ένα εξαιρετικό πρότυπο. Όπως είναι πρότυπο και για την ατομική εξέλιξη του καθενός, στον τομέα τουλάχιστον της επιλογής κατάλληλων προσωπικών στόχων και της επίτευξής τους. Αυτά ο Κασπάροφ τα αναλύει περίφημα και το πλεονέκτημά του σε σχέση με άλλους «γκουρού», είτε των οικονομικών, είτε της αυτοβελτίωσης, είναι ότι έχει να επιδείξει απτά παραδείγματα. Εκεί που το πράγμα «μπάζει» είναι στο πεδίο της πολιτικής. Αν το ιδεατό στην πολιτική είναι η προσφορά στο κοινωνικό σύνολο, το ιδεατό στο σκάκι είναι η τελική επικράτηση με κάθε τίμημα. Γι΄ αυτό και η «διδασκαλία» του προσιδιάζει περισσότερο στον αδυσώπητο εταιρικό ανταγωνισμό, παρά στην πολιτική. Το σκάκι, όπως και η οικονομία, είναι πλούσια σε ιδέες αλλά φτωχά σε ιδεολογία. Αν η θυσία (που δεν είναι «αυτοθυσία», όπως ρομαντικά συνήθως λέγεται) πέντε πιονιών που οδηγεί σε ματ, στο σκάκι είναι κομψοτέχνημα, στη ζωή και την πολιτική είναι απλώς ανθρωποφαγία. Αυτός είναι και ο βαθύτερος λόγος (υπάρχουν κι άλλοι) που ο Κασπάροφ δεν έχει ώς τώρα πείσει ως πολιτικός. Όταν το 1986 προσπάθησε να «εκδημοκρατίσει» το άθλημα ιδρύοντας μια Ένωση Γκρανμέτρ, ο πνευματώδης πρώην παγκόσμιος πρωταθλητής Μπόρις Σπάσκι τού είπε ευφυώς: «Μα το σκάκι, Γκάρι, είναι βασιλικό παιχνίδι!».