Κατέστρεψαν τα βυζαντινά τείχη

Οι εργασίες του Δήμου Θεσσαλονίκης στον περιβάλλοντα του Λευκού Πύργου χώρο, που καταγγέλθηκαν ως «αντιαισθητικές» από βουλευτές, κατέστρεψαν και βυζαντινά κτίσματα σύμφωνα με αναφορά της Εφορείας Αρχαιοτήτων
Η εντυπωσιακή έκθεση πολυμέσων για την ιστορία της Θεσσαλονίκης στον Λευκό Πύργο εγκαινιάστηκε τελικά έπειτα από αλλεπάλληλες αναβολές λόγω των ατελείωτων εργασιών ανάδειξης του περιβάλλοντος χώρου που διενεργούσε ο δήμος.

Οι λαμαρίνες απομακρύνθηκαν μόλις το προηγούμενο βράδυ και το αποκαλυφθέν, πολυσυζητημένο ιστορικό περιτείχισμα του Λευκού Πύργου φιλοξένησε τους δεκάδες χειροκροτητές, εκπροσώπους του Τύπου κ.ά. που σκαρφάλωσαν στη στέρεα τσιμεντένια επιφάνειά του…

Ήταν το ίδιο βράδυ που έφτασε στο δημοτικό συμβούλιο η απάντηση- αναφορά της 9ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων η οποία αφορούσε την επιστημονική τεκμηρίωση των όσων καταγγέλθηκαν από δημοτικούς συμβούλους της αντιπολίτευσης περί «εγκλήματος αισθητικής», «αισθητικής χωριατιάς» κ.λπ. (βλ.«ΤΑ ΝΕΑ» 2/7/2008). Είχε ακολουθήσει μάλιστα ερώτηση 18 βουλευτών περί των παθών του Λευκού Πύργου και ανταπάντηση του δημάρχου περί «εξευτελισμού» τους, καθώς «αγνοούν» το θέμα.

«Κατά την εκτέλεση των έργων ανασκαφής καταστράφηκε από μηχανικό εκσκαφέα μέρος της ανώτερης επιφάνειας του περιτειχίσματος…» σημειώνει η έκθεση της αρμόδιας υπηρεσίας του υπουργείου Πολιτισμού. «Εκτός από την αγνόηση του περιτειχίσματος από την εγκεκριμένη μελέτη, ο φορέας εκτέλεσης του έργου, ο Δήμος Θεσσαλονίκης, παρά την καλή πρόθεση δεν διαθέτει την εμπειρία εκτέλεσης έργου εντός αρχαιολογικού χώρου όπου οι ανασκαφές πρέπει να εκτελούνται διά χειρός και όχι με μηχανικά μέσα…».

Όπως σημειώνει ακόμη η Εφορεία Αρχαιοτήτων «η επικάλυψη του περιτειχίσματος έγινε με επαναχρησιμοποίηση κατάσπαρτων λίθων από το ίδιο το αρχαίο σε συνδυασμό με νέες επί τούτου λαξευμένες πέτρες που προέκυψαν από εκσκαφές, ενώ χρησιμοποιήθηκαν ειδικά κατασκευασμένες συμπαγείς πλίνθοι και ασβεστοκονίαμα με ενίσχυση μικρής ποσότητας λευκού τσιμέντου».

Ο Λευκός Πύργος έχει ύψος 33,9 μ. Μέχρι το 1911 περιβαλλόταν από χαμηλό οκταγωνικό περιτείχισμα (είχε κατασκευαστεί το 1535-6). Ο δήμος κάλυψε με μπετόν τα ίχνη του

«Το αποτέλεσμα θα ήταν ίσως διαφορετικό», καταλήγει η αναφορά, «εάν συντασσόταν μια μελέτη σε συνεργασία με επιστήμονες ειδικούς στην προστασία των μνημείων με στόχο την ανάδειξη του αρχαίου οχυρού ως συνόλου μέσα στη σύγχρονη πόλη. Τότε θα ήταν εφικτή η ανάδειξη του αυθεντικού περιτειχίσματος και όχι μόνο της ανώτερης επιφάνειάς του.

Ελπίζουμε η εμπειρία της διαμόρφωσης του περιβάλλοντος χώρου του Λευκού Πύργου να βοηθήσει στην αναθεώρηση του μέχρι τώρα τρόπου αντιμετώπισης των δημόσιων ιστορικών χώρων της Θεσσαλονίκης σε εναρμόνιση με την κοινοτική και ελληνική νομοθεσία».

Φυσικά και η επιστολή- αναφορά δεν διαβάστηκε ποτέ στο δημοτικό συμβούλιο, παρ΄ ότι αφορά ένα χρονοβόρο πανάκριβο έργο της δημοτικής αρχής- αν και στάλθηκε έπειτα από αίτημα της ίδιας της διοίκησης του Δήμου Θεσσαλονίκης. Ο δήμαρχος παρέστη στην υπαίθρια τελετή εγκαινίων της μόνιμης έκθεσης για την ιστορία της πόλης στο Λευκό Πύργο και εισήλθε στο κτίριομνημείο, αφού διέσχισε (ο ίδιος και οι επίσημοι προσκεκλημένοι) το τσιμέντο του αρχαίου περιτειχίσματος.

Όσο για τον αρχαιολόγο του μέλλοντος, δεν θα μπερδευτεί. Φρόντισαν οι κατασκευαστές. Μεταξύ του αρχαίου τείχους και του νέου τσιμεντένιου υπάρχει στρώση ξερολιθιάς που διαχωρίζει τους αιώνες κατασκευής τους…


Αντικαταστήστε τα «Δόντια του Δράκου»!

Όσον αφορά την κατασκευή σειράς αντιαισθητικών τσιμεντένιων- επικαλυμμένων με πλάκες μαρμάρουπεσσών στον περιβάλλοντα χώρο του Λευκού Πύργου («Δόντια του Δράκου» τα ονόμασαν οι κάτοικοι) όπως σημειώνεται στην έκθεση- αναφορά της 9ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων «μετά την κατασκευή τους η υπηρεσία δέχτηκε τις διαμαρτυρίες πολιτών για την παρουσία τους, επειδή βλάπτει αισθητικά το περιβάλλον και τη θέαση του θαλάσσιου ορίζοντα. Είναι εφικτή και σκόπιμη η αντικατάστασή τους με δενδροστοιχία».