ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Οι ανεξάντλητες δυνατότητες των παραβολών

Ο Φραντς Κάφκα (1883-1924) πέρασε από διάφορες φάσεις αποδοχής αλλά και αμφισβήτησης στη χώρα του. Όταν πέθανε, τονίστηκε το μίσος που έδειχνε για την κοινωνική αδικία και η συμπάθεια που έτρεφε για τους καταπιεζόμενους. Αργότερα, στον Μεσοπόλεμο, η αναγνώρισή του δεν οφειλόταν μόνο στην εξωτερική ομοιότητα του ναζιστικού κόσμου με εκείνου των έργων του, αλλά γιατί είχε ανακαλύψει τις ανεξάντλητες δυνατότητες των παραβολών στην παρουσίαση της σύγχρονης ζωής.

Τα πράγματα περιεπλάκησαν μετά τον πόλεμο. Στις σοσιαλιστικές χώρες κατηγορήθηκε ως παρηκμασμένος αντιρεαλιστής και από το 1948 δεν ακούστηκε τίποτα για τον Κάφκα.Σιωπή. Οι Δυτικοί θεώρησαν ότι ένα μέρος του έργου του περιέγραφε μια ολοκληρωτική κοινωνία την απάνθρωπη γραφειοκρατική πραγματικότητα του υπαρκτού σοσιαλισμού και τον χρησιμοποίησαν ως όπλο του Ψυχρού Πολέμου.

Όταν επί Ντούμπτσεκ, το 1968, απελευθερώθηκε η πνευματική δημιουργία από την αποβλακωτική λογοκρισία ο Κάφκα έγινε σύμβολο. Τα βιβλία του δεν προλάβαιναν να βγουν από το τυπογραφείο και ουρές από νέους σχηματίζονταν έξω από τα βιβλιοπωλεία, καταθέτει ο Έντουαρντ Γκολντστάκερ πρόεδρος, τότε, της Ένωσης Τσεχοσλοβάκων Συγγραφέων και συνεχίζει: Ο Κάφκα δεν υπήρξε προφήτης,έδωσε ατμόσφαιρα και εικόνες που οι άνθρωποι ταύτισαν με τη δική τους ζωή,την αδυναμία τους απέναντι στις ανώνυμες δυνάμεις που καθορίζουν το μέλλον τους.

Βασική πηγή: Η Άνοιξη της Πράγας, μτφ Σ. Κανά, Παπαζήσης 1971.