Η ανατομία του «πολέμου» για τη Μακεδονία

Την ανατομία ενός δεκαοκταετούς διπλωματικού πολέμου (1990-2008) επιχειρεί ο Σταύρος Λυγερός στο νέο βιβλίο του «Εν ονόματι της Μακεδονίας. Ο διπλωματικός πόλεμος για το όνομα» (Εκδόσεις Λιβάνη), σε μια προσπάθεια να συνθέσει τη συνολική εικόνα της περιπέτειας ενός ονόματος που ταλανίζει Αθήνα και Σκόπια μέχρι σήμερα.

Ο γνωστός αρθρογράφος και συγγραφέας αμφισβητεί πολλές από τις κυρίαρχες αντιλήψεις για το ζήτημα της ονομασίας των Σκοπίων. Υποστηρίζει ότι ήταν λάθος της ελληνικής πλευράς το γεγονός ότι εξ αρχής εγκλωβίστηκε στη μέγγενη δύο αντιπαραγωγικών γραμμών. Η μία ήταν ότι το όνομα δεν έχει ιδιαίτερα μεγάλη σημασία και η άλλη η γραμμή «ούτε Μακεδονία, ούτε παράγωγά της». Αυτές οι δύο ακραίες λογικές, γράφει, έκρυβαν την ουσία που ήταν «να ακυρωθεί η κρατική ιδεολογία των Σκοπίων περί διαμελισμένης μακεδονικής πατρίδας». Τι σημαίνει αυτό πρακτικά για το μέλλον; Ότι δεν αρκεί να επιβληθεί μια οποιαδήποτε σύνθετη ονομασία, απαντά ο Λυγερός. Πρέπει να επιβληθεί «η σύνθετη ονομασία που απεικονίζει την πραγματικότητα». Αργά ή γρήγορα, πιστεύει, οι Σκοπιανοί θα συμβιβαστούν γιατί η ένταξη στους ευρωατλαντικούς θεσμούς είναι γι΄ αυτούς εγγύηση για την ενότητα του νεοσύστατου έθνους. Το παιχνίδι βέβαια, καταλήγει, θα κριθεί πρωτίστως από τη σταθερότητα που θα επιδείξει η Αθήνα στη γραμμή που ακολούθησε στο Βουκουρέστι και στο βέτο στην ένταξη της ΠΓΔΜ στους ευρωατλαντικούς θεσμούς, αν προηγουμένως δεν επιλυθεί η εκκρεμότητα της ονομασίας. Το μάθημα από το Βουκουρέστι κατά τον Λυγερό είναι ότι το φοβικό σύνδρομο είναι παραλυτικό και ότι «η ελληνική διπλωματία μπορεί να έχει καλύτερες επιδόσεις, αν αξιοποιεί χωρίς τυχοδιωκτισμούς τις πραγματικές δυνατότητες της χώρας». Για του λόγου το αληθές, η εμπειρία των τελευταίων χρόνων έδειξε ότι η εμμονή στο όνομα FΥRΟΜ «απεδείχθη στην πράξη πως όχι μόνο δεν βοήθησε στη λύση του προβλήματος, αλλά και ευνόησε καταφανώς τους Σλαβομακεδόνες. Ουσιαστικά ευνούχιζε την ελληνική διπλωματία και έστελνε λάθος μήνυμα και στα Σκόπια και στην Ουάσιγκτον».

Όσο για το όνομα «Νέα Μακεδονία», το οποίο όλο και συχνότερα εμφανίζεται ως εν δυνάμει αποδεκτό από την ελληνική πλευρά, κατά τον συγγραφέα αναφέρεται σε ολόκληρη τη Μακεδονία και όχι σε μέρος της και ως εκ τούτου δεν ακυρώνει την προσπάθεια του Μέρους να σφετερισθεί το Όλον. Αν η Αθήνα αποδεχθεί το «Νέα Μακεδονία», καταλήγει, «ουσιαστικά θα έχει εμμέσως νομιμοποιήσει όχι μόνο τον σφετερισμό της ιστορικής κληρονομιάς, αλλά και τις βλέψεις των Μακεδόνων επί της ελληνικής Μακεδονίας».

Σταύρος Λυγερός

ΕΝ ΟΝΟΜΑΤΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΕΚΔ. ΝΕΑ ΣΥΝΟΡΑ Α. Α. ΛΙΒΑΝΗ ΣΕΛ. 366
ΤΙΜΗ: 18,00 ΕΥΡΩ