Οι γυναίκες που έσπασαν τα δεσμά

Κλεισμένες στον γυναικωνίτη με μοναδικό τους σκοπό να κάνουν παιδιά και να φροντίσουν το σπίτι, οι γυναίκες της κλασικής Αθήνας απολάμβαναν τις δικές τους στιγμές εξουσίας και ελευθερίας. Ήταν οι ώρες των θρησκευτικών τελετών και των εορτών οπότε αποκτούσαν ενεργό ρόλο στη δημόσια ζωή της ανδροκρατούμενης κοινωνίας. Σκηνές που καταγράφηκαν σε αριστουργήματα της αρχαίας ελληνικής τέχνης και αντικείμενα που μαρτυρούν τις δραστηριότητές τους, 2.500 χρόνια αργότερα διηγούνται τη σχέση γυναίκας και θρησκείας στην έκθεση «Worshiping Women: ritual and reality in classical Αthens», που εγκαινιάζεται τον Δεκέμβριο στο Ωνάσειο Ίδρυμα της Νέας Υόρκης και το επόμενο καλοκαίρι θα φιλοξενηθεί στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. «Σκοπός μας είναι να αναδείξουμε τον προεξέχοντα ρόλο της γυναίκας, που ήταν ο θρησκευτικός. Μόνον ως ιέρεια είχε κάποιες εξουσίες και οι γιορτές ήταν η μοναδική της ευκαιρία να βγει εκτός σπιτιού», λέει στα «ΝΕΑ» ο διευθυντής του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, Νίκος Καλτσάς, που επισημαίνει πως η έκθεση με τα 158 αρχαία έργα τέχνης εστιάζει το ενδιαφέρον της στην Αθήνα του 5ου αιώνα και όχι σε πρακτικές άλλων πόλεων.

Χάλκινα αγαλματίδια της Αθηνάς Προμάχου από την Ακρόπολη ή ένα μαρμάρινο άγαλμα της Αρτέμιδος- προστάτιδας του τοκετού από την οικία του Διαδόμενου στη Δήλο, μαζί με ευρήματα από ιερά είναι μερικά μόνο από τα έργα που θα μιλήσουν για τις γυναικείες θεότητες στην πρώτη ενότητα της έκθεσης, όπου υπάρχει θέση και για τις ηρωΐνες- θνητές που πέρασαν στη σφαίρα του μύθου. Στη δεύτερη ενότητα όπου παρουσιάζονται οι ιέρειες (μυθικές ή κλειδούχες) που ασκούσαν πρακτικά τη λατρεία

ΙΝFΟ

Η έκθεση «Worshiping W omen: ritual and reality in classical Αthens» εγκαινιάζεται στις 10 Δεκεμβρίου στο Ωνάσειο Ίδρυμα της Νέας Υόρκης. Έως 9 Μαΐου. Από τον Ιούνιο στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

ξεχωρίζει μια βάση αγάλματος ιέρειας της Δήμητρας με την υπογραφή του διάσημου γλύπτη Πραξιτέλη.

Αγγεία με σκηνές από γιορτές που τελούνταν στην Αθήνα, όπως τα Αδώνια (προς τιμήν του Αδώνιδος, θεού της βλάστησης όπου θρηνούνταν από γυναίκες), αλλά και ένα αντίγραφο της κεντρικής σκηνής από τη ζωφόρο του Παρθενώνα, όπου απεικονίζεται η παράδοση του πέπλου της θεάς Αθηνάς στη γιορτή των Παναθηναίων, θα αναδείξουν τις γυναίκες ως λάτρεις και τον ρόλο τους στις γιορτές, στις δύο επόμενες ενότητες. Και το ταξίδι στον γυναικείο κόσμο της αρχαιότητας θα κλείσει με τη γυναίκα στον κύκλο της ζωής- γέννηση, ενηλικίωση, γάμο, θάνατο- όπου λουτροφόροι (αγγεία που συνδέονται με τις πιο σημαντικές στιγμές της ζωής του νέου ανθρώπου, με τον γάμο και τον θάνατο, καθώς με αυτές έφερναν νερό για το τελετουργικό λουτρό κατά τη γαμήλια τελετή, αλλά και σήμαιναν τον τάφο της νέας ή του νέου που πέθανε ανύπανδρος) και γαμικοί λέβητες με σκηνές προετοιμασίας της γαμήλιας τελετής, θα παρουσιάσουν και αυτή την πτυχή της γυναικείας δραστηριότητας.


Από τις αποθήκες στη Νέα Υόρκη

Ντεμπούτο θα κάνουν αρκετά από τα 129 μαρμάρινα αγάλματα, αγγεία, χάλκινα ειδώλια, αναθηματικά ανάγλυφα που θα ταξιδέψουν στη Νέα Υόρκη από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, τα Μουσεία της Ακρόπολης, του Πειραιά, της Ελευσίνας, του Κεραμεικού, της Αρχαίας Αγοράς, το Επιγραφικό, της Βραυρώνας και το Μπενάκη, ενώ το «παρών» θα δώσουν κι άλλες 29 αρχαιότητες από μεγάλα μουσεία του εξωτερικού όπως το Μητροπολιτικό της Νέας Υόρκης, το Ερμιτάζ, το Λούβρο, το Βρετανικό, του Βερολίνου, της Βόννης, του Βατικανού, των Βρυξελλών. Τα εκθέματα των ξένων μουσείων θα έρθουν και στην Ελλάδα ή όπως στην έκθεση του Πραξιτέλη από το Λούβρο θα γίνουν περικοπές; «Πιστεύουμε πως θα έρθει ολόκληρη», εκτιμούν αρχαιολόγοι του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου. «Κι αν δεν συμβεί αυτό, διαθέτουμε πλούσιο υλικό από έργα που δεν μετακινούνται εκτός Ελλάδος, ώστε να την εμπλουτίσουμε».