ΝΙΚΩΝΤΑΣ ΤΟΝ ΘΑΝΑΤΟ ΜΕ ΘΑΝΑΤΟ

Χωρίς το βλέμμα του Μουσλούμ δεν θα βλέπαμε ποτέ το πρόσωπο του εχθρού του, δεν θ΄ αντικρύζαμε ποτέ τούτα τα ωραία, μεγάλα πράσινα μάτια με τις μαύρες μπούκλες να χαϊδεύουν τα πεταχτά ζυγωματικά. Αυτό το πρόσωπο, εμείς οι αναγνώστες δεν πρόκειται να το ξεχάσουμε ποτέ. Το άλλο, εκείνο που έγινε βορά των εφημερίδων και των καναλιών, είναι σαν να μην υπήρξε. Πολλοί σύγχρονοι καλλιτέχνες, ερωτοτροπούν με την ιδέα ότι το θύμα θαυμάζει κάπου μέσα του τον θύτη. Το μυθιστόρημα του Πιρότ βρίσκεται στους αντίποδες τούτης της «εξουσιαστικής» ψυχολογίας η οποία, όσο κι αν φαντάζει πραγματική, δεν παύει να είναι ένα ιδεολόγημα σύστοιχο μιας ιστορικής συγκυρίας που τείνει περισσότερο προς τον υποβιβασμό του ανθρώπου και λιγότερο προς την εξύψωσή του.

Αλλά όσο θα ήταν λάθος, να συσχετίσουμε το « Απών από τη Βαγδάτη » με την αισθητική του συρμού γύρω από τη σχέση θύτη-θύματος, άλλο τόσο θα σφάλαμε εάν το θεωρούσαμε ως έργο ιεροποίησης. Ότι δηλαδή ο Μουσλούμ θυσιάζεται για τη σωτηρία του θύτη του. Όχι, δεν υπάρχει καμία ένδειξη υπερβατικών ή ηθικών κινήτρων στο συναίσθημα που δοκιμάζει ο Μουσλούμ αντικρύζοντας τα μάτια της βασανίστριάς του. Απλά νομίζω ότι του δόθηκε η χάρη, στο τέλος της οδυνηρής του μπαλάντας, να δει να σκορπίζει η εφιαλτική μας πραγματικότητα μπροστά σ΄ ένα ψήγμα αληθινής ομορφιάς.

Στην αρχαιότητα οι σοφοί θεράπευαν τις ασθένειες με το δηλητήριο (φάρμακο). Ο Θεός των Χριστιανών νίκησε τον θάνατο με τον θάνατο. Πιο κοντά μας, ο Χέντερλιν έλεγε: «Αλλά, στα μέρη των κινδύνων μεγαλώνει επίσης αυτό που σώζει». Απών από τη Βαγδάτη είναι η νίκη της ποιητικής όρασης εναντίον της φθοροποιού εικόνας του κόσμου μας.