Κρητικός φόνος για ασήμαντη αφορμή

Ήταν ένας φόνος «για ασήμαντη αφορμή»: μια παρέα νεαρών φοιτητών διασκέδαζε στο ενετικό λιμάνι του Ρεθύμνου. Από τη διπλανή παρέα κάποιος είπε μια κουβέντα και αυτό εξελίχθηκε σε λογομαχία. Λίγη ώρα αργότερα, ο φοιτητής Μανώλης Χορευτάκης, 21 ετών, έπεφτε νεκρός χτυπημένος από το μαχαίρι του 30χρονου Ζαχαρία Λαγουδάκη. Ο δράστης, που είχε καταδικασθεί σε ισόβια κάθειρξη για δολοφονία στη διάρκεια ληστείας, είχε αποφυλακισθεί ύστερα από δέκα χρόνια φυλακή.

Η δολοφονία, χαράματα της 16ης Μαΐου, ανέδειξε ταυτόχρονα «τα δύο πρόσωπα της Κρήτης που συγκρούονται». Ενάμιση μήνα μετά, οι γονείς του Μανώλη Χορευτάκη, Αντώνης και Ρένα, μιλούν στα «ΝΕΑ». Με ψυχραιμία διατυπώνουν την πεποίθησή τους ότι οι συνθήκες κάτω από τις οποίες μεγάλωσε και διαμορφώθηκε ο χαρακτήρας του δράστη, σε συνδυασμό με την κακώς εννοούμενη λεβεντιά και τη διαπλοκή της με πολιτικούς και παράγοντες, ήταν αυτά που σε τελική ανάλυση όπλισαν το δολοφόνο.

«Η καταγωγή του δράστη είναι από τον ορεινό Μυλοπόταμο», λένε ο Αντώνης και η Ρένα Χορευτάκη- εκπαιδευτικοί και οι δύο- και συνεχίζουν: «Πρόκειται για την περιοχή με τον μεγαλύτερο δείκτη εγκληματικότητας πανελλήνια αλλά ίσως και σε παγκόσμιο επίπεδο. Στο πανελλήνιο έγινε γνωστή τον Νοέμβρη του 2007 λόγω της αστυνομικής επέμβασης στα Ζωνιανά. Η εκτεταμένη χασισοκαλλιέργεια αλλά και το εμπόριο όπλων και κοκαΐνης είναι τα χαρακτηριστικά της. Παιδεία και πολιτιστικές αξίες ανύπαρκτα.

Αυτά έχουν αντικατασταθεί με το ψευτονταηλίκι, τη χρήση των όπλων, τα μαύρα πουκάμισα, τα 4Χ4 οχήματα με φιμέ τζάμια και χωρίς πινακίδες, την απαξίωση των μορφωμένων ανθρώπων, όλα αυτά που συνθέτουν την ψευτολεβεντιά του υποτιθέμενου ατίθασου ορεσίβιου. Αλλά το χειρότερο και πιο επικίνδυνο: οι δεσμοί φιλίας και συναλλαγής, οι κουμπαριές και οι συνακόλουθες προστασίες από το κύκλωμα των πολιτικών της περιοχής. Αυτό τους δίνει αίσθηση υπεροχής, τους αποθρασύνει και ανεβάζει στα ύψη την προκλητικότητά τους σε σημείο να μη λογαριάζουν ούτε αστυνομία ούτε νόμους ή τους όποιους κανόνες ομαλής κοινωνικής συμπεριφοράς και έννομης τάξης».

Τα αδέλφια ξέφυγαν. Όπως λένε οι γονείς του θύματος, ο δολοφόνος του παιδιού τους ανδρώθηκε σ΄ αυτό το περιβάλλον. «Μυήθηκε στην παραβατικότητα από μικρός, αν και έχει αδέλφια που ξέφυγαν κι έγιναν σωστοί άνθρωποι. Που δεν θέλησαν να κάνουν το έγκλημα οικογενειακή υπόθεση και αντιδρώντας στα όσα έβλεπαν και ζούσαν διάλεξαν άλλο δρόμο όπως έχουν κάνει και πολλά άλλα παιδιά της περιοχής».

Για την οικογένεια Χορευτάκη ο κόσμος της ψευτολεβεντιάς είναι η μία όψη του νομίσματος. Στον αντίποδα βρισκόταν ο κόσμος του θύματος – τριτοετούς φοιτητή του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Κρήτης. «Ο κόσμος του ήταν ψυχή- όνειρα- πολιτισμός. Όπως ακριβώς το έγραψαν στην ανακοίνωσή τους οι συμφοιτητές του. Γαλουχημένος με ιδανικά και αξίες. Σεβασμός στον άνθρωπο και τη φύση, σεβασμός στους γραπτούς και άγραφους κανόνες της κοινωνικής συμβίωσης, καλλιέργεια πνεύματος και σώματος, αντίδραση στο άδικο, προσπάθεια και τίμιος αγώνας για το καλύτερο.

Έκαναν το παν για να βγάλουν τον δράστη από τη φυλακή

Η οικογένεια Χορευτάκη καταλογίζει σοβαρές ευθύνες για το έγκλημα στην Πολιτεία και τους θεσμούς της. Οι γονείς του Μανώλη Χορευτάκη παραθέτουν τα γεγονότα και παράλληλα τα σοβαρά ερωτηματικά που ενάμιση μήνα μετά τη δολοφονία του παιδιού τους παραμένουν αναπάντητα. Γράφουν στα «ΝΕΑ»:

«Το Δεκέμβρη του 1997 ο 18χρονος τότε Ζαχαρίας Λαγουδάκης σκοτώνει για να ληστέψει έναν 63χρονο σε χωριό του Ηρακλείου. Η δίκη που ακολουθεί το Νοέμβρη του 1998 είναι μνημείο προσπάθειας παραπλάνησης του δικαστηρίου. Επιστρατεύονται 8 ψευδομάρτυρες. Συνήγορός του ο βουλευτής της Ν.Δ. και κουμπάρος του. Ωστόσο κάποιες λεπτομέρειες οδηγούν το δικαστήριο να μην πειστεί και να τον καταδικάσει σε ισόβιο κάθειρξη. Η έφεση. Στο Εφετείο με συνηγόρους από το συγγενικό και φιλικό περιβάλλον του βουλευτή- και υφυπουργού τότε- κουμπάρου του αναγνωρίζεται το ελαφρυντικό της μετεφηβικής ηλικίας (γιατί άραγε;) και τα ισόβια μετατρέπονται σε φυλάκιση 23 ετών. Και εδώ ανοίγει ο δρόμος της αποφυλάκισής του, αποδεικνύοντας πόσο χωλαίνει το σύστημα απονομής Δικαιοσύνης. Εκτίοντας το 1/3 της ποινής του (8 χρόνια εν προκειμένω) μπορεί υπό προϋποθέσεις να κάνει αίτηση αποφυλάκισης. Ο χρόνος φυλάκισης μειώνεται επίσης σκανδαλωδώς από την προσμέτρηση ημερομισθίων.

Σωρεία εγκληματικών πράξεων διανθίζει το ποινικό του μητρώο στη φυλακή.

Παρά ταύτα στις 29-08-07 ο διευθυντής της φυλακής Αλικαρνασσού προτείνει την υπό όρους απόλυσή του στο Συμβούλιο Πλημμελειοδικών.

Η εξέγερση. Δύο μέρες αργότερα (31-08-07) ο Ζαχαρίας Λαγουδάκης πρωτοστατεί στη μεγάλη εξέγερση των φυλακών και τιμωρείται γι΄ αυτό από το πειθαρχικό συμβούλιο της φυλακής. Εξαιτίας αυτής της τιμωρίας η πρόταση του διευθυντή απορρίπτεται (βούλευμα 383/08-11-07).

Όμως ο διευθυντής δεν πτοείται. Με τη συνεπικουρία δύο σωφρονιστικών υπαλλήλων, του αρχιφύλακα Κουγιουμτζάκη (επιστολή 09-10-07) και του φύλακα Ριζωτάκη (επιστολή 12-11-07), που τυγχάνει και πρόεδρος της ΔΑΚΕ σωφρονιστικών υπαλλήλων της φυλακής, που στέλνουν στο συμβούλιο δύο απλές επιστολές χωρίς αριθμό πρωτοκόλλου καταφέρνει να πείσει το συμβούλιο και να διαγραφεί η ποινή της εξέγερσης (βούλευμα 451/3-12-07).

Τρεις μέρες αργότερα (06-12-07) και μάλιστα στη δεκαετή επέτειο του εγκλήματός του ο Ζαχαρίας Λαγουδάκης αιτείται και κερδίζει την αποφυλάκισή του από το Συμβούλιο Εφετών Κρήτης (βούλευμα 20/23-01-08).

Να σπάσει το απόστημα.

Ευχή όλων στην Κρήτη είναι η μαρτυρική θυσία του Μανώλη να μην πάει χαμένη. Να γίνει αφορμή να διορθωθούν κάποια πράγματα, να σπάσει το απόστημα που χρόνια βασανίζει τον τόπο μας. Να αλλάξει το σύστημα απονομής Δικαιοσύνης και σωφρονισμού. Οι λέξεις να ξαναβρούν τη σημασία τους, τα ισόβια να είναι ισόβια και όχι 10 χρόνια. Να μη μπορεί ο κάθε κακούργος να σκοτώνει και να ξανασκοτώνει με ελάχιστες συνέπειες. Έτσι θα έλθει η δικαίωση για το παιδί μας».

Συμπαράσταση από 19 εκπαιδευτικούς

Επιστολή με την οποία ζητούν να φωτισθούν όλες οι πτυχές της δολοφονίας του Μανώλη Χορευτάκη απηύθυναν στα «ΝΕΑ» 19 εκπαιδευτικοί από τα Χανιά, παλαιοί συμφοιτητές και συνάδελφοι των γονιών του άτυχου φοιτητή. Μεταξύ άλλων, επισημαίνουν:

«Αδυνατούμε να κατανοήσουμε τη λογική ενός προβληματικού ποινικού κώδικα, που αποδεικνύεται ανεπαρκής και αδυνατεί να εμπεδώσει στους πολίτες το αίσθημα της ασφάλειας. Όμως ακόμη πιο προβληματικό αποδεικνύεται στην πράξη το διάτρητο σωφρονιστικό σύστημα, που επιτρέπει σε πάσης φύσεως “προστάτες” και διαμεσολαβητές να παρεμβαίνουν, με αποτέλεσμα ειδεχθείς δολοφόνοι να αποδίδονται “σωφρονισμένοι” σε βραχύ χρονικό διάστημα στην κοινωνία και να κυκλοφορούν οπλισμένοι και υπό την επήρεια σκληρών ναρκωτικών ανάμεσα σε αμέριμνα παιδιά που διασκεδάζουν. (…)

Θέλουμε, τέλος, να ενώσουμε τις φωνές μας με όσους διαμαρτύρονται για τη χρόνια αδυναμία πάταξης των κυκλωμάτων οργανωμένου εγκλήματος στην Κρήτη (εμπόριο όπλων, χασισοκαλλιέργεια και διακίνηση ναρκωτικών, “εκσυγχρονισμένη” ζωοκλοπή, μαστροπεία, “προστασία” ιδιωτικών επιχειρήσεων κ.λπ.). Αυτές οι νέας κοπής έκνομες δραστηριότητες συχνά επενδύονται εκ του πονηρού με στοιχεία της παραδοσιακής κρητικής κουλτούρας, με την οποία, εννοείται, δεν έχουν καμιά απολύτως σχέση, και δυσφημούν τη συντριπτική πλειονότητα των υπερήφανων και ευαίσθητων κατοίκων του νησιού.

Την επιστολή υπογράφουν οι Κωστής Αποστολάκης,Δημήτρης Πανταγιάς,Γιώργης Πετρουλάκης,Άννα Παπαδάκη,Βίκυ Λελεδάκη,Βενετία Δασκαλάκη,Σωτήρης Θανασιάς,Αλεξάνδρα Τατάκη,Γιώργος Πετράκης,Ζηνοβία Νικολίτση,Δημήτρης Γκούθας, Ευαγγελία Αγαπητού,Ευαγγελία Τρουλινάκη,Γεράσιμος Κανδηλιώτης,Μανόλης Ανδρουλιδάκης,Άννα Ζερβάκη,Μαν.Δρακάκης,Μαν.Αποστολάκης,Μα- ρία Χασάκογλου.