Μη διαβάζετε τα όνειρά μου

ΤΟ ΜΑΡΑΖΙ ΤΩΝ ΑΠΑΝΤΑΧΟΥ ΚΡΑΤΟΥΝΤΩΝ- ΑΠΟ ΤΑ
ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΕΩΣ ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΟΥ ΜΠΟΥΣ
ΤΖΟΥΝΙΟΡ- ΗΤΑΝ ΝΑ ΚΑΤΑΦΕΡΟΥΝ ΝΑ ΔΙΑΒΑΣΟΥΝ ΚΑΙ ΕΝ
ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΝΑ ΑΠΟΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΗΣΟΥΝ ΤΑ ΙΕΡΟΓΛΥΦΙΚΑ
ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΙ ΜΑΣ. Η ΕΡΕΥΝΑ ΕΝΟΣ ΔΙΑΚΕΚΡΙΜΕΝΟΥ ΒΡΕΤΑΝΟΥ
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΥ ΜΑΣ ΚΡΑΤΑΕΙ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑ ΣΕ
ΑΥΤΟ ΤΟ ΖΟΦΕΡΟ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΚΑΙ ΜΑΣ ΠΑΡΗΓΟΡΕΙ
ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΜΕ ΤΑ ΑΝΕΛΠΙΣΤΑ ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ
Δεν ήταν λίγοι εκείνοι που εντυπωσιάστηκαν και άντλησαν έμπνευση (ιδίως ευαίσθητοι δέκτες χωρίς ιδεολογικές παρωπίδες, όπως ο Τζορτζ Όργουελ και ο Άρθουρ Κέστλερ) από την ευκολία, σχεδόν την… προθυμία με την οποία οι κατηγορούμενοι στις σταλινικές Δίκες της Μόσχας, κατά τη δεκαετία του 1930, παραδέχονταν ότι διέπραξαν τις πιο σκοτεινές πλεκτάνες και στέκονταν με ανακούφιση μπροστά στα εκτελεστικά αποσπάσματα. Ο μονότονος «ρυθμός υπαγόρευσης» κατά την απολογία τους και το συνήθως «γυάλινο βλέμμα» τους έδιναν την εντύπωση ότι αυτοί οι άμοιροι δεν είχαν πλέον υπό έλεγχο ούτε τη φωνή τους, ούτε τη συνείδησή τους. Μήπως λοιπόν- αναρωτιόταν σύσσωμος ο δυτικός κόσμος- εκείνοι οι κερατάδες οι Σοβιετικοί είχαν επιτέλους ανακαλύψει τη λυδία λίθο για τον έλεγχο της συνείδησης, τη θαυματουργή φόρμουλα που μεταμόρφωνε τα ανθρώπινα όντα σε χοίρους της Κίρκης; Πρώτοι οι ναζιστές αποφάσισαν να παρακάμψουν τις ανθρωπιστικές αναστολές και να δώσουν απάντηση στο εναγώνιο ερώτημα. Ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος και οι αναρίθμητοι «αναλώσιμοι» στα στρατόπεδα συγκέντρωσης τους έδωσαν την ευκαιρία να πειραματιστούν ευφάνταστα με την ανθρώπινη αντοχή:

«Οι κρατούμενοι υποχρεώνονταν να πίνουν αφιλτράριστο θαλασσινό νερό, κλείνονταν μέσα σε θαλάμους υπό πίεση, πυροβολούνταν με πραγματικά πυρά για να δουν πώς έπηζε το αίμα τους και ψύχονταν μέχρι θανάτου μέσα σε δεξαμενές με παγωμένο νερό για να διαπιστωθεί πόσο μπορούσαν να αντέξουν οι πιλότοι των καταρριφθέντων αεροσκαφών μέσα στη θάλασσα». Αποτέλεσμα; Κάμποσες χρήσιμες μακάβριες στατιστικές, αλλά ούτε ένα βήμα πιο κοντά στο «φάρμακο της αλήθειας».

Ψυχοφάρμακα
Με το τέλος του πολέμου, τα πράγματα άλλαξαν- όχι υποχρεωτικά προς το καλύτερο. Περιορίστηκαν όντως τα σωματικά βασανιστήρια- ως αναποτελεσματικά, προσέξτε, όχι ως απάνθρωπα- αλλά οι εκπληκτικές πρόοδοι (;) στον τομέα των ψυχοφαρμάκων εγκαινίασαν νέο πεδίο δόξης λαμπρό για τους κρατούντες. Η τυχαία ανακάλυψη των παραισθησιογόνων ιδιοτήτων του LSD από τον Ελβετό γιατρό Άλμπερτ Χόφμαν, ήδη από το 1940, θεωρήθηκε ως εξαιρετικά «αξιοποιήσιμη» κατά την ψυχροπολεμική περίοδο του ΄50, τόσο από το δυτικό όσο και από το ανατολικό μπλοκ. Το LSD, μόνο του ή με την επικουρία κοκτέιλ ψυχοφαρμάκων, θα αδρανοποιούσε τις αναστολές των υπόπτων για κατασκοπεία ή αντικαθεστωτική δράση και θεωρητικά θα «έλυνε τις γλώσσες» τους. Στην πράξη, οι συνέπειες ήταν πιο πολύπλοκες: «Έβγαζαν στην επιφάνεια τις κρυφές αναμνήσεις, πολύ συχνά έβγαζαν στην επιφάνεια και τις φαντασιώσεις […] Ακόμα κι ένας ψυχίατρος που γνώριζε καλά τον ασθενή του, ήταν δύσκολο να καταλάβει τη διαφορά ανάμεσα στα δύο».

Η «ιδιόρρυθμη» συμπεριφορά πολλών Αμερικανών αιχμαλώτων πολέμου, όταν επέστρεφαν στην πατρίδα τους από την Κορέα, έδωσε τροφή για τη δημιουργία του μύθου του «Υποψηφίου της Μαντζουρίας», ενός ανθρώπου που υπέστη – υποτίθεται- συστηματική «πλύση εγκεφάλου», επανα-προγραμματίστηκε και στάλθηκε για να εκτελέσει κάποια άγνωστη και στον ίδιο- «βρώμικη» αποστολή. Αρκούσε μια λέξη-κλειδί, γραπτή ή προφορική, για να εκτελέσει την αποστολή του κι ευθύς κατόπιν να τη λησμονήσει. Ακουγόταν σαν υλοποίηση του πιο τρελού ονείρου των μυστικών υπηρεσιών: «Ένας δολοφόνος που έπασχε από αμνησία ήταν ο τέλειος δολοφόνος». Ευτυχώς για μας τους υπόλοιπους, η επισταμένη έρευνα του Ντόμινικ Στρίτφιλντ καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το όνειρο παρέμεινε όνειρο: «Σήμερα οι ειδικοί συμφωνούν ότι ο υπνωτισμός ενός ατόμου για να παραβιάσει τον νόμο και ειδικότερα για να διαπράξει ένα σοβαρό έγκλημα όπως η δολοφονία, δεν είναι δυνατός».

Dominic Streatfeild

BRΑΙΝWΑSΗ

ΠΛΥΣΗ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΚΑΙ ΜΥΣΤΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ

ΜΤΦ. ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΟΚΟΔΗΜΟΣ ΕΚΔ. ΨΥΧΟΓΙΟΣ 2008 ΣΕΛ. 508