Νηπενθή και αμάραντα

Το ιστορικό μυθιστόρημα αλλάζει φέτος. Σταθεροποιείται αρκετά στον χώρο της μυθοπλασίας ενώ συχνά πυκνά λοξοκοιτάζει σε αντεργκράουντ ερμηνείες.

Ας αρχίσουμε με τον Λευτέρη Μαυρόπουλο μιας και είναι αυτός που αναλαμβάνει να φρεσκάρει και να αναβαθμίσει την κατηγορία του ιστορικού μυθιστορήματος με ομολογουμένως εντυπωσιακά αποτελέσματα. Με αφετηρία τη γενιά του ΄30, το Άλλο μισό μου πορτοκάλι (Ίνδικτος) ψάχνει τη γενεαλογία της ελληνικής τρομοκρατίας, δίνοντάς μας ταυτόχρονα μια πειστική εκδοχή για το πώς η μυθοπλασία μπορεί να συνυπάρξει με το δοκίμιο χωρίς η αφήγηση να πληγωθεί θανάσιμα. Στο ογκώδες μυθιστόρημά του Πριν και μετά τα τείχη (εκδ. Ίνδικτος) ο Σωτήρης Χαλικιάς αναλαμβάνει την ευθύνη να μιλήσει έξω από τα δόντια για την σκοτεινή πλευρά των αντιστασιακών ομάδων κατά της χούντας και την μετεξέλιξή τους σε πυρήνες ένοπλης πάλης. Ο αυτοβιογραφικός χαρακτήρας προσδίδει κύρος στο βιβλίο αφού ο ήρωάς του, όπως άλλωστε και ο συγγραφέας, βρέθηκαν φοιτητές στο Παρίσι την εποχή που κάποιες από τις οργανώσεις του εξωτερικού ήταν έτοιμες να πάρουν το ρίσκο.

Συγκινητικές ανθρώπινες στιγμές στο άγριο σκηνικό της Μικρασιατικής Καταστροφής μας εξιστορεί ο δημοσιογράφος, πολιτικός και δάσκαλος όλων ημών Γιάννης Καψής. Στο πολυσέλιδο μυθιστόρημά του Όταν οι άγγελοι πέθαιναν στη Σμύρνη (Λιβάνης), ο συγγραφέας «κατεβάζει» την ιστορική ματιά στο μπόι των ανθρώπων, δίνοντας τον λόγο σ΄ αυτούς που συνήθως ακρωτηριάζει ο ιμάντας της Ιστορίας όταν τα φέρει η τύχη και βρεθούν στην τροχιά του. Ο αδελφοποιτοί Χασάν και Αλέξης που αναγκαστικά «ονομάστηκαν» εχθροί, ο Τουρκοκρητικός Μουσταφά που σπεύδει να σώσει από τους τσέτες την Αγγελικούλα φωνάζοντας «Μουσουλμάνος είμαι, μπρε, μα την Παναγιά», είναι κάποιοι από τους ήρωες του μυθιστορήματος που κάτι μου λέει ότι θα αγαπηθούν πολύ φέτος το καλοκαίρι.

Απ΄ την πλευρά του ο Κωνσταντινουπολίτης Πέτρος Μάρκαρης σκύβει επιτέλους πάνω στη γοητευτική αλλά και τραυματική ιστορία των Ελλήνων της Πόλης μέσα από το καινούργιο του μυθιστόρημα Παλιά,πολύ παλιά (Γαβριηλίδης). Ένα μυ θιστόρημα περισσότερο πολιτικό, ιστορικό και κοινωνικό παρά αστυνομικό κι ας πρωταγωνιστεί και πάλι ο συμπαθής και έντιμος Αστυνόμος Χαρίτος που βρίσκεται αντιμέτωπος με λογαριασμούς ανοιχτούς από την εποχή των Σεπτεμβριανών! Ένα συναρπαστικό βιβλίο που ανατέμνει πολύ ευαίσθητα ζητήματα φωτίζοντας και την πλευρά των σύγχρονων Τούρκων.

Στο ιστορικό μυθιστόρημα ανήκει και το νέο, τέταρτο κατά σειρά βιβλίο του Δημήτρη Γ.Στεφανάκη Μέρες Αλεξάνδρειας (Πατάκης). Ο συγγραφέας αντλεί το υλικό του από την αστείρευτη γοητεία της Αλεξάνδρειας των αρχών του 20ού αιώνα και της εκεί ελληνικής παροικίας. Μια οικογένεια Ελλήνων καπνοβιομηχάνων ζει τη μέθη της οικονομικής ανόδου και αφήνεται στην αυταρέσκεια του Καρτιέ Γκρεκ μέχρι τη στιγμή που ξεσπάει ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος με πρώτο θύμα τη μακαριότητα των πολυπολιτισμικών κοινωνιών.

Τη μεγάλη πορεία τριών γενιών Ελλήνων από την Κάσο ώς την Αίγυπτο, εξιστορεί στο πρώτο του μυθιστόρημα ο Νίκος Γρηγοριάδης Ο ιδιοκτήτης του Lido (Ίνδικτος). Αλεξανδρινά αρώματα, νοσταλγία και διαφορετική ματιά στο ιστορικό πλαίσιο της περιόδου 1916-1953 με ήρωες τη Μαρία, μια σιωπηλή γυναίκα, και τον Μιχάλη, ιδιοκτήτη του νυχτερινού κέντρου Lido της Αλεξάνδρειας.