Φαινόμενα

Επικοινωνιακοί κρατούμενοι…

Όσο πιο φωτογενής μια υπόθεση σκανδάλου ή παρανομίας τόσο πιο ισχυρό το μήνυμα της… χειροπέδης, ειδάλλως είναι περιττή
«Ας θυμηθούμε τις εικόνες της Τσέκου με τις χειροπέδες και την ισχυρή συνοδεία αστυνομικών ή τις εικόνες των “κουμπάρων”, επίσης με χειροπέδες», επισήμανε στην αρχή του δελτίου του ο Νίκος Χατζηνικολάου για να δώσει το έναυσμα για τη συζήτηση σχετικά με τη σκανδαλώδη αμέλεια των αστυνομικών στη Θεσσαλονίκη που κατέληξε στη δολοφονία ενός οδηγού λεωφορείου. Τα παραδείγματά του, που προσυπογράφουμε, δίνουν στο πρόβλημα που επί ημέρες συζητείται μια ουσιαστική διάσταση.

Φαίνεται ότι στη χώρα μας για την Αστυνομία και την πολιτική της Αρχή, το μέγεθος μιας παρανομίας κρίνεται από τη φωτογένεια που διαθέτει. Από την αλήστου μνήμης υπόθεση Σορίν Ματέι, με τα επίσης τραγικά αποτελέσματα για όλους πλην της τηλεόρασης που τη διαμόρφωσε, έγινε σαφές ότι ορισμένα εγκλήματα, ορισμένοι παραβάτες, ορισμένες κατηγορίες παρανομιών, ορισμένοι κατηγορούμενοι, ύποπτοι ή και αποδεδειγμένα ένοχοι, είναι φωτογενέστεροι

Φαίνεται ότι στη χώρα μας για την Αστυνομία και την πολιτική της Αρχή, το μέγεθος μιας παρανομίας κρίνεται από τη φωτογένεια που διαθέτει

άλλων, ανεξαρτήτως του αν είναι ή όχι επικινδυνότεροι.

Αυτό σημαίνει ότι η μιντιακή προβολή τους μετατρέπει σε παραβάτες- σύμβολα, των οποίων η σύλληψη on camera αποτελεί τη θεαματική επιβεβαίωση υποτίθεται της ευρυθμίας του συστήματος των αρχών ασφαλείας- αν και εις βάρος του συστήματος απονομής δικαιοσύνης, μια και η μέθοδος της κάμερας κηρύσσει ενόχους πριν αποφανθούν εισαγγελείς περί αυτού.

Με απλά λόγια ένα σεσημασμένο πρεζόνι, είναι μια πολύ συνηθισμένη περίπτωση, που ουδεμία λάμψη εξόχου παρανομίας ή σκανδάλου δεν του προσδίδει τα χαρακτηριστικά του «ιδανικού συλληφθέντος» ή του «ιδανικού παράνομου», που θα προκαλούσε το ενδιαφέρον των μίντια ώστε να επιβεβαιωθεί η μυθολογία περί αστυνομικού- προστάτη του δημόσιου συμφέροντος. Με άλλα λόγια είναι μια βαρετή περίπτωση ρουτίνας, σαν τις σφραγίδες που βάζουν σε δημόσια έγγραφα πρωτοπροσληφθέντες υπάλληλοι.

Βέβαια σε ορισμένες εκ των φωτογενών υποθέσεων εγκλημάτων και υπόπτων για σούπερ γκλάμουρ παραβάσεις, η παρουσία της κάμερας υπήρξε και ο καταλυτικός παράγοντας για να αποκαλυφθούν σκανδαλώδεις αδυναμίες της Αστυνομίας, παρόμοιες με αυτές που διαπιστώθηκαν και στην πρόσφατη περίπτωση της Θεσσαλονίκης. Η υπόθεση Σορίν Ματέι υπήρξε παρόμοια, ο συλληφθείς κατάφερε να διαφύγει, να κρατήσει ομήρους και στο τέλος συνέβη και το τραγικό, ο θάνατος μιας κοπέλας. Παρά την εμπειρία ωστόσο, τα μέτρα παραμένουν χαλαρά.

Όσο για τη χρήση της χειροπέδης, αποδεικνύεται μάλλον πολιτική παρά ουσιαστική. Η εικόνα ενός υπόπτου για πολύκροτο έγκλημα ή σκάνδαλο, φοράει χειροπέδες και μεταφέρεται φρουρούμενος είναι το απόλυτο θέαμα της ισχυρής εξουσίας, η οποία είναι αμείλικτη υποτίθεται με οποιονδήποτε απειλεί την ειρήνη και την ασφάλεια του κοινωνικού συνόλου. Αμερικανιές, που όμως, έχουν βρει μεγίστη εφαρμογή και στη χώρα μας.


… και επικοινωνιακές χειροπέδες

Για παράδειγμα, οι χειροπέδες των «κουμπάρων» του μεγάλου σκανδάλου της επιτροπής ανταγωνισμού είχαν αποκλειστικώς πολιτικό συμβολισμό. Στην πραγματικότητα αποκτούσαν νόημα λόγω της παρουσίας της κάμερας και όχι γιατί οι συλληφθέντες ήταν επικίνδυνοι ή επίφοβοι για να δραπετεύσουν, όπως άλλωστε και η Τσέκου. Ένα σύστημα τιμωρίας που δείχνει να λειτουργεί, χωρίς στην πραγματικότητα να συμβαίνει αυτό. Γιατί ενώ οι παραβάτες των ανωτέρω υποθέσεων εμφανίζονται πριν καν απαγγελθούν κατηγορίες και γίνει η δίκη «τιμωρημένοι», με τη δημόσια εικόνα τους στιγματισμένη από τις χειροπέδες του εγκληματία, οι παραβάτες από την πλευρά της Αστυνομίας σε υποθέσεις που αποδείχθηκε η παράβαση καθήκοντος ουδέποτε τιμωρήθηκαν. Λαμπρό παράδειγμα η περιβόητη υπόθεση της ζαρντινιέρας και πάλι στη Θεσσαλονίκη, όπου ξυλοκοπήθηκε αγρίως άσχετος φοιτητής κατά τη διάρκεια επεισοδίων, για να πάρει μετάθεση και προαγωγή εις εκ των υπευθύνων για τον ξυλοδαρμό.

Κατόπιν αυτών, είναι φανερό ότι στη χώρα μας το μιντιακό ενδιαφέρον ορίζει την επικινδυνότητα ενός εγκληματία και τη σοβαρότητα ενός εγκλήματος και τα τηλεοπτικά πλάνα αναλαμβάνουν να το επιβεβαιώσουν.