Τι θα πει «τα έθνη αυτοκτονούν ως κοινωνίες»;

Έχω, στο ίδιο αυτό σημείο και άλλες απορίες. Πώς γίνεται να καταστρέφεται η Ιστορία; Γιατί ως ιστορικός δεν γνωρίζω κάποια Ιστορία κάποιου έθνους να έχει καταστραφεί- είναι φανερό ότι μου χρειάζονται παραδείγματα, αλλιώς τι να καταλάβω, όταν εγώ ξέρω τούτο και ο κ. Στάθης Γουργουρής μου λέει ότι συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο; Αλλά και κάτι ακόμα: τι θα πει «τα έθνη αυτοκτονούν ως κοινωνίες»; Έχουν πολλά συστατικά τα έθνη και αυτοκτονεί μόνον το συστατικό που λέγεται κοινωνία; Και, αν είναι έτσι, υπάρχει έθνος χωρίς κοινωνία;

Ας πάμε σε ένα τελευταίο, που αγγίζει πολύ περισσότερο τον ιστορικό. Η εξήγηση της παραπάνω φράσης έρχεται ως συνέχειά της: «Τα έθνη αυτοκτονούν ως κοινωνίες» θα πει ότι «καταστρέφουν τη δυνατότητα να μάθουν πέντε πράγματα από τα λάθη της Ιστορίας τους». Ωραία! Ένα ακόμη μάθημα παίρνω· και έλεγα, στην ηλικία που είμαι, να πάψω πια να παίρνω μαθήματα.

Τώρα μαθαίνω λοιπόν ότι η Ιστορία, η εθνική Ιστορία, αφού τα έθνη «καταστρέφουν τη δυνατότητα να μάθουν πέντε πράγματα», κάνει λάθη! Ομολογώ πως, ιστορικός τόσες δεκαετίες- το ξαναλέω- δεν το ήξερα. Ήξερα ότι η Ιστορία, δηλαδή το παρελθόν κάθε κοινωνίας, συγκροτείται από γεγονότα που μπορεί να είναι και το επίπεδο ανάπτυξης, ακόμη και τι τρώμε και πού κατοικούμε, και ο ιστορικός χρέος έχει να μελετήσει και να ερμηνεύσει αυτά τα γεγονότα. Και, πραγματικά, για την «αυτοκτονία του έθνους ως κοινωνίας» και για «τα λάθη της Ιστορίας» θα ήθελα μερικά παραδείγματα.

Πρέπει να πω, τελειώνοντας, ότι το έθνος, η κοινωνία, η Ιστορία είναι πολύ σοβαρά πράγματα, είναι η υπόσταση και η ζωή των κοινωνιών. Δεν μπορούμε να τα χρησιμοποιούμε για να τα γυρίζουμε και να τα ψήνουμε κατά την όρεξή μας, όπως την μπριζόλα μας.