«Λατρεύουμε τα στερεότυπα»

«Όταν έγραψα ιστορίες από τη Γαλλία, όλοι με ρωτούσαν: Είναι βιβλίο για τους Γάλλους, ε; Λες κακίες για τους Γάλλους, έτσι; Κι αυτό γιατί οι Αγγλοσάξωνες, ειδικά οι Βρετανοί, δεν μπορούν να διανοηθούν βιβλίο για τους Γάλλους που δεν τους περνάει γενεές δεκατέσσερις. Και τους θεωρούν εξ ορισμού αγενείς. Ο κόσμος θέλει να επιβεβαιώνονται τα κλισέ και τα στερεότυπά του», λέει ο Ντέιβιντ Σεντάρις. Ο μεγαλωμένος στη Βόρεια Καρολίνα Αμερικανός, με παππούδες Έλληνες μετανάστες, έγινε διάσημος στις ΗΠΑ για τις μικρές του ιστορίες. Σπάνια τα διηγήματα έχουν μεγάλη ανταπόκριση στην αγορά, ωστόσο οι δικές του μικρές ιστορίες έχουν πουλήσει συνολικά πάνω από 2,5 εκατομμύρια αντίτυπα.

«Δεν μπορώ να γράψω μεγάλα κείμενα», λέει. «Μόλις περάσω τη δέκατη σελίδα κολλάω». Στην πραγματικότητα, η σχέση του με το γράψιμο είναι το ίδιο δυνατή με τη σχέση που έχει με την ανάγνωση των κειμένων του. Διαβάζει σε κοινό συνεχώς. Και έχει συγκεντρώσει ακόμη και 3.000

ανθρώπους σε μια εκδήλωση. Αλλά δεν προτιμάει ακριβώς την ανάγνωση από το γράψιμο. «Δεν θα μπορούσα να διαβάζω κείμενα άλλων», λέει. «Οπότε το γράψιμο προηγείται». Μήπως τότε του αρέσει ο μονόλογος; «Μπορεί», λέει γελώντας. «Στην πραγματικότητα μισώ όποιον δεν έχει την ίδια άποψη με μένα».

Η αλήθεια πάντως είναι ότι συνεχίζει ακριβώς όπως άρχισε. Εκφωνώντας ένα κείμενό του σε εκδήλωση, κέντρισε το ενδιαφέρον ενός ραδιοφωνικού παραγωγού που τον κάλεσε να το διαβάσει σε ραδιόφωνο εθνικού δικτύου, δίνοντάς του την ευκαιρία να ακουστεί σε δέκα εκατομμύρια ακροατές. Αυτό έφερε και τους εκδότες στην πόρτα του και μάλιστα τα περιοδικά- γράφει ιστορίες τακτικά στο «Νew Υorker» και το «Εsquire». Επίσης του έδωσε και μόνιμη ραδιοφωνική εκπομπή στην οποία διάβαζε δικές του ιστορίες. Μαζί και Βραβεία Γκράμι για CD΄s στα οποία διαβάζει τις ιστορίες του.

Το ταλέντο του είναι να κάνει απολαυστικές ιστορίες της πιο βαρετής καθημερινότητας. Με χιούμορ, διεισδυτικότητα, ευαισθησία. Πλέον τις ιστορίες του τις διαβάζει σε διεθνές κοινό. Χθες ήταν στην Αθήνα, σήμερα στο Τορίνο μετά φεύγει για ΗΠΑ, Βραζιλία, Καναδά και πάλι Ευρώπη. Την οποία προτιμά, θεωρώντας την πιο ανεκτική. Ζει στη Γαλλία με τον φίλο του, εδώ και δέκα χρόνια. Η ομοφυλοφιλία είναι μεγάλο ταμπού στις ΗΠΑ, λέει. Εκτός από το Σαν Φρανσίσκο, «όπου είναι περίεργο να μην είσαι γκέι». Συμπληρώνει- χωρίς να έχει ιδέα για τον νόμο Χατζηγάκη- ότι «πρώτα θα ψηφιστεί ο γάμος ομοφυλοφίλων στην Ελλάδα και μετά στις ΗΠΑ. Όταν τον ρωτάμε για τη φωτογραφία, που κυκλοφόρησε στον διεθνή Τύπο, ενός άντρα που έμεινε έγκυος, μας κοιτάζει έκπληκτος. «Λέτε αλήθεια; Αυτός είναι ο χειρότερος εφιάλτης του μέσου χριστιανού Αμερικανού. Άντρας έγκυος;».

ΙΝFΟ

Τα βιβλία του Ντέιβιντ Σεντάρις «Γυμνός», «Εγκώ μιλήσει καλά κάποια μέρα», «Μια σχεδόν φυσιολογική οικογένεια» (όλα σε μετάφραση Μυρσίνης Γκανά)
κυκλοφορούν από τις Εκδόσεις Μελάνι.

Η αμερικανική παράνοια, λέει, βρίσκεται στο ότι από τη μια μεριά η χώρα είναι πολύ συντηρητική και α πό την άλλη έχει εμμονή με την πολιτική ορθότητα. «Όταν συναντήσεις μαύρο πρέπει να τον χαιρετήσεις για να μην παρεξηγηθεί. Όταν γράφω για έναν χαρακτήρα μαύρο, όλοι θεωρούν ότι πρέπει να παρουσιάζεται ως άγιος και τέλειος. Λες και δεν υπάρχουν καλοί και κακοί μαύροι, όπως καλοί και κακοί λευκοί. Αλλά όσο προσεκτικά αποκαλούν Αφροαμερικανούς τους μαύρους, άλλο τόσο χρησιμοποιούν χυδαίες εκφράσεις για τους ομοφυλόφιλους. Η αλήθεια είναι βέβαια ότι είμαι εντυπωσιασμένος από το πόσο άλλαξαν τα πράγματα από την εποχή που ήμουν μικρός μέχρι τώρα που έχω πενηνταρίσει. Αλλά το στίγμα παραμένει».


«Δεν σας βομβαρδίσαμε αρκετές φορές;»

«Οι γείτονές μας δεν είχαν τηλεόραση και ήταν υποχρεωμένοι να μιλάνε την ώρα του δείπνου. Δεν είχαν ιδέα πόσο ατροφική ήταν η ζωή τους». Στη δική του οικογένεια υπήρχε περισσότερη ζεστασιά. «Η τηλεόραση ήταν τόσο ζεστή που έπρεπε να χρησιμοποιούμε γάντι του φούρνου για να αλλάξουμε κανάλι», γράφει στο «Εγκώ μιλήσει καλά κάποια μέρα».

Ο Νεοϋορκέζος Ντέιβιντ Σεντάρις θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και Γούντι Άλεν της γραφής. «Οι άνθρωποι στη Νέα Υόρκη τρελαίνονται να σου λένε πόσο εξαντλημένοι είναι», λέει. «Και μετά παθαίνουν νευρικό κλονισμό αν κάποιος τους πει “Όντως, δείχνεις κουρασμένος”». Γενικά τους Αμερικανούς, τους σατιρίζει για την υπεροψία τους. «Ως Αμερικανός, στο εξωτερικό νιώθεις ήρεμος, έχεις μια έμφυτη αίσθηση σιγουριάς. Αν κάτι δεν πάει καλά, σκέφτεσαι ενστικτωδώς “θα τηλεφωνήσουμε στην πρεσβεία και θα δούμε τι έχουν να πουν”.

Οι άνθρωποι ξέρουν πού βρίσκεται η Αμερική στον χάρτη. Ξέρουν ότι είναι δυνατή και κάνει θόρυβο.

Με κάποιες άλλες χώρες δεν υπάρχει τέτοια εγγύηση. “Α, ναι, το Λάος”, άκουσα κάποτε να λέει κάποιος σε έναν άλλο καλεσμένο σε δείπνο. “Δεν σας βομβαρδίσαμε αρκετές φορές;”».