Ημερολόγιο Συνόρων Η Ευρώπη ταξιδεύει, μεγαλώνει, ερημώνει…

LΙΝΚ:

www.gkapllani.com

Ο Ταντέους σπούδασε Οικονομικά. Στην Πολωνία δεν έβρισκε δουλειά. Κι όταν έβρισκε οι μισθοί ήταν πολύ χαμηλοί. «Στα 28 μου αποφάσισα να κάνω το πρώτο μεγάλο ταξίδι της ζωής μου», λέει και χαμογελά. Τον συναντώ στη στάση του Μετρό Wood Green μπροστά σε έναν πίνακα με αγγελίες, σε πολλές γλώσσες, για ενοικιάσεις σπιτιών. Ο Ταντέους ήρθε για να μείνει στο Λονδίνο δυο χρόνια. Να μαζέψει χρήματα και να γυρίσει πίσω. Τα δυο χρόνια πέρασαν ήδη. Εκείνος όμως δεν έχει πολλή διάθεση να επιστρέψει. «Η αρχή ήταν δύσκολη. Δεν είχα δουλειά. Δεν ήξερα αγγλικά», συνεχίζει ο Ταντέους. Η πρώτη του δουλειά ήταν στις οικοδομές. Πολύ κουραστική. Σήμερα εργάζεται σε σούπερ μάρκετ το πρωί και σε εστιατόριο το βράδυ. Πάλι κουράζεται, αλλά τα χρήματα είναι καλά. «Τα πράγματα πάνε καλά. Ελπίζω να βρω δουλειά ως οικονομολόγος. Τα πάντα μπορούν να συμβούν στο Λονδίνο», λέει. Οι Πολωνοί, και όχι μόνον αυτοί, ζουν με το «βρετανικό όνειρο», που φαίνεται να έχει αντικαταστήσει το «αμερικάνικο όνειρο». Έτσι κι αλλιώς, μία από τις πιο γνωστές ιστορίες που κυκλοφορεί στην Πολωνία είναι εκείνη του Αleksander Κudajczyk. Ενός Πολωνού συνομήλικου του Ταντέους που ήρθε πριν από έναν χρόνο στην Αγγλία και καθάριζε σκάλες. Σήμερα είναι διάσημος και πλούσιος πιανίστας. Υπάρχουν βέβαια πολλοί Πολωνοί που δεν τα καταφέρνουν. Αλλά οι ξενιτεμένοι και αυτοί που θέλουν να ξενιτευτούν έχουν ανάγκη κυρίως από ωραίους μύθους…

Η Ευρώπη που αποθεώνει τα ανθρώπινα δικαιώματα, που ακολουθεί τις ΗΠΑ στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν για να διώξει, λέει, τους τυράννους. Τα θύματα της τυραννίας τα συμπαθούμε, φυσικά. Αρκεί να μη μας έρθουν στην Ευρώπη. Αρκεί να εκτελεστούν στις πατρίδες τους…

«Η Ευρώπη ταξιδεύει».Ρωτάω τον Ταντέους εάν πηγαίνει συχνά στην Πολωνία. «Δυο-τρεις φορές τον χρόνο. Τα αεροπορικά εισιτήρια γίνονται όλο και πιο φθηνά», απαντά. Εκτός από τις αεροπορικές εταιρείες, τα ταξιδιωτικά γραφεία των Πολωνών στο Λονδίνο κάνουν χρυσές δουλειές. Όχι μόνο γιατί εκατοντάδες χιλιάδες Πολωνοί, από τότε που η Πολωνία μπήκε στην Ε.Ε., πηγαινοέρχονται μεταξύ Πολωνίας και Αγγλίας. Πολλοί Άγγλοι επίσης, μέλη της εργατικής τάξης και εκείνοι, τα Σαββατοκύριακα κατακλύζουν την Πολωνία. Ξεφαντώνουν εκεί μέχρι τελικής πτώσεως. Βρίσκουν φθηνό αλκοόλ και φθηνό καμάκι. Θυμάμαι το άρθρο ενός Πολωνού συγγραφέα, του Αndrzej Stasiuk, που είχα διαβάσει πριν από περίπου έναν χρόνο. «Οι Πολωνοί πηγαίνουν στο Λονδίνο, γράφει. Εργάζονται ως σερβιτόροι, σερβίρουν τσάι στους Άγγλους. Οι Άγγλοι έρχονται στην Κρακοβία για να περάσουν το Σαββατοκύριακο, χάρη στις low cost αερογραμμές. Πίνουν μέχρι τελικής πτώσεως και κάνουν εμετό στον δρόμο. Κάνουν καμάκι στις κοπέλες μας. Έτσι οι κοπέλες μαθαίνουν αγγλικά και αποφασίζουν να μεταναστεύσουν στο Λονδίνο. Οι πολωνικές πόλεις αδειάζουν. Γίνονται ήρεμες και έρημες. Παντού βλέπεις τώρα μαγαζιά μεταχειρισμένων ρούχων από τη Δύση. Ποιος ξέρει τι μέλλον περιμένει την Ευρώπη. Θα υπάρχουν ίσως περιοχές εντελώς έρημες, όπως η ανατολική Πολωνία; Και σε αυτές τις περιοχές θα ιδρύσουμε υπαίθρια εθνογραφικά μουσεία όπου θα δείξουμε πώς ζούσαμε μια φορά κι έναν καιρό; Και το Λονδίνο, το Δουβλίνο, το Βερολίνο θα μεγαλώνουν τόσο πολύ ώστε θα μοιάσουν με κράτος εν κράτει; Θα έχουν και φύλακες στα σύνορά τους άραγε;»…

«Γυρίστε πίσω…». Αυτοί που εγκαταλείπουν την Πολωνία είναι πολλοί και προπαντός νέοι. Με αποτέλεσμα η Πολωνία σήμερα να αντιμετωπίζει δημογραφική κρίση. Και κρίση σε χέρια εργασίας. Το κενό των Πολωνών που φεύγουν συμπληρώνουν άλλοι, που έρχονται από αλλού. Κινέζοι, Ινδοί, Πακιστανοί που ζουν το «πολωνικό όνειρο». Αλλά δεν φθάνει. Γι΄ αυτό πολλοί Πολωνοί πολιτικοί κάνουν, κάθε τόσο, εξορμήσεις στο Λονδίνο. Καλούν τους Πολωνούς μετανάστες να γυρίσουν πίσω στην πατρίδα τους. Οι μισθοί στην Πολωνία, λένε στους συμπατριώτες τους, έχουν αυξηθεί τον τελευταίο χρόνο κατά 7%. Διεθνείς εταιρείες έρχονται και επενδύουν στην πολωνική αγορά. Η πολωνική κυβέρνηση έχει εξαγγείλει ειδικά οικονομικά κίνητρα για τους Πολωνούς που επιστρέφουν στην πατρίδα. «Ήμουν κι εγώ σε μία απ΄ αυτές τις συναντήσεις», μου λέει ο Ταντέους. «Το πρόβλημα είναι ότι ο κόσμος δεν εμπιστεύεται τους πολιτικούς. Τι να κάνω εγώ στην Πολωνία με έναν μισθό 300 ευρώ τον μήνα; Μετά, το κράτος εδώ σου συμπεριφέρεται πιο ανθρώπινα, παρ΄ ότι είσαι ξένος», καταλήγει…

Ινδικό αυχενικό μασάζ. Με μια παρέα Ελλήνων και Ιταλών που ζουν στο Λονδίνο, καθόμαστε στο «Collection», μια γνωστή ντίσκο στη περιοχή Chelsea. Το κέφι και ο χορός έχουν φθάσει στο αποκορύφωμα, αλλά κανείς δεν καπνίζει. Απαγορεύεται. Με πλησιάζει κάποια στιγμή μια νεαρή όμορφη κοπέλα, που φορά λευκή φόρμα όπου αναγράφεται «Ιbiza Αngel». Τη λένε Πωλίνα. Είναι κι εκείνη από την Πολωνία. Τα Παρασκευοσάββατα, λέει, πηγαίνει σε διάφορα κέντρα και εκθέσεις και προσφέρει στους πελάτες ένα είδος μασάζ που κάνει θραύση φέτος στο Λονδίνο: Ιndian Ηead Μassage. Ένα είδος αυχενικού μασάζ, ινδικής «εισαγωγής», που ξεκουράζει και χαλαρώνει. Τη ρωτάω εάν ήρθε στο Λονδίνο ως μετανάστρια. Κουνά το κεφάλι της αρνητικά. Μου εξηγεί ότι είναι φοιτήτρια και σπουδάζει Διοίκηση Επιχειρήσεων στην Πολωνία. Έχει έρθει στο Λονδίνο με το πρόγραμμα Εrasmus. «Κάνω αυτήν τη δουλειά για να είμαι ανεξάρτητη», λέει. Η Πωλίνα είναι από την πόλη Πόζναν. «Η μητέρα μου εργάζεται ως οδοντίατρος. Εγώ όμως, με την part-time δουλειά που κάνω εδώ, βγάζω σχεδόν όσα κι εκείνη». Σκέφτεται να μείνει στο Λονδίνο; «Θέλω να γνωρίσω τον κόσμο. Τώρα με το ευρωπαϊκό διαβατήριο μπορώ να πάω παντού. Εάν είναι να επιλέξω μια δουλειά ως σύμβουλος επιχειρήσεων με χαμηλό μισθό στην Πολωνία ή ως καθαρίστρια στο Λονδίνο, σίγουρα θα επιλέξω το πρώτο. Τα χρήματα δεν είναι το παν. Επίσης, το Λονδίνο είναι πανάκριβο και βροχερό. Κάποτε γίνεται και βαρετό. Υπάρχουν καλύτερα μέρη για να ζήσεις. Η Ελλάδα π.χ. μου αρέσει πάρα πολύ», λέει και απομακρύνεται προς το διπλανό τραπέζι…