«Ας πουν τα Σκόπια ΔΙΑΦΘΥΡΟΜ»

Δέκα χρόνια συμπληρώνουν τα «ΠαραμύθιαΝτορεμίθια» του Ευγένιου Τριβιζά, που μιλάει για τη φαντασία, το παιδίκαταναλωτή και το «Μακεδονικό»
«Ήταν αργά όταν ανακάλυψα την ποίηση και τη μαγεία των Μαθηματικών», λέει ο Ευγένιος Τριβιζάς, του οποίου «Ο πανικός στη χώρα της Γεωμετρίας» μόλις κυκλοφόρησε στα βιβλιοπωλεία. «Στο σχολείο ήμουν θύμα του άχαρου, βαρετού και ακατάληπτου τρόπου διδασκαλίας τους, με αποτέλεσμα να προσβληθώ από χρόνιες γεωμετρικές αλλεργίες και αλγεβρικές δυσανεξίες. Όπως ο ήρωας του εν λόγω βιβλίου, έβαζα στους δεκαδικούς λάθος τα κόμματα και στους κύκλους δόντια σουβλερά για να μοιάζουν δράκων στόματα, φύτευα τις τετραγωνικές ρίζες και, αντί να λύνω, έδενα τις εξισώσεις. Αργότερα, σε δικά μου βιβλία με εκπαιδευτικό στόχο- όπως στα “Παραμύθια με τους αριθμούς” -, προσπάθησα να μεταδώσω αυτές τις έννοιες με κάπως πιο ευχάριστο τρόπο, επινοώντας χαρακτήρες όπως τον Εμβαδόν Κιχώτη, τον Δεκανέα Παραδέκα και άλλους διασκεδαστικούς ήρωες».

Ο Ευγένιος Τριβιζάς προσέθεσε τρεις νέους τίτλους («Ο κύριος Ζαχαρίας και η κυρία Γλυκερία», «Η Καιτούλα, η Κοκέτα, η Κοτούλα» και «Ο πανικός στη χώρα της Γεωμετρίας») στη σειρά «ΠαραμύθιαΝτορεμίθια» (Ελλ.

Γράμματα) που φέτος γιορτάζει τα δέκα χρόνια της. Σε περίπου έναν μήνα θα βγάλει ακόμη ένα βιβλίο της σειράς, ενώ θα εκδώσει σε μορφή κόμικ το «Δραπέτης της σκακιέρας» (Καλέντης), που είχαμε δει ως θεατρικό έργο.

Στην «Καιτούλα», η συγκεκριμένη κοτούλα είναι ένα κορίτσι που περιμένει αιωνίως να την προσέξει ο άνδρας με τον οποίο είναι ερωτευμένη (ο Νούλης

«Η επικοινωνία ποτέ δεν ήταν ευκολότερη, αλλά η μοναξιά απελπιστικότερη, η γνώση πλουσιότερη, αλλά η αλήθεια ρευστότερη. Ζούμε την εποχή των παραδόξων»

ο πετεινούλης), ωστόσο στο τέλος όλα ανατρέπονται. Σταματάει την κοκεταρία, βρίσκει αιφνιδίως έναν άλλον που την θέλει, και αυτός ο άλλος είναι γύπας. Η κοτούλα πέρασε από το ένα άκρο στο άλλο. Αλλά είναι η ευτυχία υπόθεση παρόρμησης; Και, πρέπει να προτιμήσεις αυτόν που σε θέλει από αυτόν που θέλεις εσύ;

«Πρέπει να προτιμήσεις αυτόν που σε θέλει γι΄ αυτό που είσαι, όχι γι΄ αυτό που φοράς, αρκεί βέβαια να το θέλεις κι εσύ», απαντά ο Ευγένιος Τριβιζάς. Για όλους όμως υπάρχει κάποιος γαλάζιος γύπας. Προτού εκδοθεί, διάβαζα την ιστορία αυτή σε μια ομάδα παιδιών, ενώ περιμέναμε τη σειρά μας για να λάβουμε μέρος σε μια τηλεοπτική εκπομπή. Τα παιδιά διασκέδασαν αλλά μου έκανε εντύπωση πόσο βαθιά άγγιξε τις δασκάλες οι οποίες τα συνόδευαν και μου ζητούσαν κάθε τόσο να τις ενημερώσω πότε θα κυκλοφορήσει. Ταυτίστηκαν φαίνεται με την Καιτούλα, την κοκέτα, την κοτούλα. Το συνιστώ συνεπώς για δώρο σε όλα τα θύματα της μόδας, που δίνουν δυσανάλογα μεγάλη έμφαση στο τι φοράνε και εξαρτούν την αυτοεκτίμηση από την εμφάνισή τους».

Ζούμε στην εποχή της εικόνας. Ποιες είναι οι βασικές ιδιότητες που πρέπει να έχει, κατά τη γνώμη σας, η εικονογράφηση ενός παιδικού βιβλίου;
Εύκολα φαντάζεται και γράφει κανείς για μια λαίμαργη φάλαινα που έχει καταπιεί πέντε αεροπλανοφόρα, ένα πεταλουδόσαυρο ή ένα αόρατο πράσινο καγκουρό, δύσκολα όμως αποδίδονται όλα αυτά εικαστικά. Ο εικονογράφος καλείται να επιτύχει κάτι εξαιρετικά δύσκολο: να αναπλάσει το όραμα ενός άλλου. Σπάνια όμως το όραμα του συγγραφέα συμπίπτει με εκείνο του εικονογράφου. Πώς βλέπετε το μέλλον του βιβλίου γενικά, στην εποχή της εικόνας; Πώς γίνεται να βλέπουμε τόσο πολλή τηλεόραση και παρ΄ όλα αυτά να γράφονται τόσο πολλά βιβλία;

Οι προαναγγελίες του θανάτου του βιβλίου από το εκτελεστικό απόσπασμα των βιντεοπαιχνιδιών και την ακατανίκητη μαγεία της τηλεόρασης ήταν μάλλον πρόωρες υπερβολές. Όσο τέλεια κι αν είναι- αν είναι- η όποια οπτική απόδοση μιας ιστορίας, δύσκολα συναγωνίζεται τη φαντασία ενός αναγνώστη η οποία δεν έχει όρια, δεν περιορίζεται από τεχνικές, χρονικές, πρακτικές και άλλες δυσκολίες. Αυτός είναι ένας από τους λόγους που όταν βλέπουμε την κινηματογραφική ή τηλεοπτική μεταφορά κάποιου αγαπημένου μας βιβλίου σπάνια μένουμε ικανοποιημένοι. Με άλλα λόγια, η φαντασία του αναγνώστη είναι προσωποπαγής, ανεπανάληπτη και αξεπέραστησε αντίθεση με την όποια οπτικοποίηση που, όσο εμπνευσμένη και δαπανηρή και αν είναι, αδυνατεί να την συναγωνιστεί.

Το παιδί πόσο έχει αλλάξει από την εποχή του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν;
Το παιδί δεν αλλάζει.

Αυτό που αλλάζει είναι ο τρόπος που το ορίζουμε και το αντιμετωπίζουμε. Σήμερα το παιδί θεωρείται ένας απαιτητικός καταναλωτής, με πολυάριθμες βιομηχανίες αφιερωμένες στην παραγωγή αγαθών που το αφορούν. Αυτή η εμπορευματοποίηση της προσφοράς προς το παιδί συνιστά ένα υποκατάστατο στοργής και προσφέρει στους ενηλίκους ένα βολικό άλλοθι για να περιορίζουν τον χρόνο της προσωπικής επαφής μαζί του. Στη δίνη του καταναλωτικού κυκεώνα που έχει φέρει τον Αϊ-Βασίλη στα πρόθυρα νευρικής κρίσης, το ποιοτικό παιδικό βιβλίο μπορεί να αποτελέσει μια κάποια σανίδα σωτηρίας.

ΙΝFΟ

●«Πανικός στη χώρα της Γεωμετρίας» (εικονογράφηση:
Βασίλης Παπατσαρούχας), ●«Ο κύριος Ζαχαρίας και η κυρία Γλυκερία» (εικονογράφηση:
Ράνια Βαρβάκη), «Η Καιτούλα η Κοκέτα η Κοτούλα» (εικονογράφηση: Στεφάν Γκεοργκίεφ)- Εκδόσεις Ελληνικά ΓράμματαΤιμή (το καθένα): 15 ευρώ

Ρυπαρά και… Τάτσι-Μίτσι-Νίμιτς

Τι θα λέγατε για τα σκουπίδια που μας κατέκλυσαν αυτές τις ημέρες;

Σας διαβάζω το «Εμβατήριο των σκουπιδιών»: «Εμπρός σκουπίδια μου, εμπρός,/ το μέλλον μάς ανήκει!/ Ο κόσμος είναι ρυπαρός/ Μας περιμένει η νίκη!/ Η βρώμα γύρω ν΄ απλωθεί/ την πλάση να γεμίσει/ νά ΄ναι θολός ο ουρανός/ να ΄ναι νεκρή η φύση!/ Απορρίμματα εμπρός!/ Εμπρός γενναίες λέρες./ Η πάστρα είναι ο εχθρός/ Ζήτω οι μαύρες μέρες!» Εσείς, τι όνομα θα προτείνατε για τη FΥRΟΜ, αν ήσασταν ο Νίμιτς;

Θα πρότεινα ένα παράρτημα με επτά εναλλακτικές ονομασίες: 1) Νέα Νιμίτσια 2) Νιμιτσική Δημοκρατία 3) Ανεξάρτητο Μπουσλαβικό Προτεκτοράτο 4) Νιμιτσική Μπουσλαβία 5) Μπουσλαβική Νιμιτσία 6) ΤάτσιΜίτσι-Νίμιτς και 7) ΔΙΑΦΘΥΡΟΜ.