«Ρεαλιστική τέχνη είναι η κακή τέχνη»

ΤΟΝ ΚΛΑΣΙΚΟ «ΠΡΙΓΚΙΠΑ ΤΟΥ ΧΟΜΠΟΥΡΓΚ»
ΤΟΥ ΧΑΪΝΡΙΧ ΦΟΝ ΚΛΑΪΣΤ ΕΤΟΙΜΑΖΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ Ο ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ, ΕΝΩ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΝΑ ΕΡΜΗΝΕΥΕΙ ΤΟΝ ΝΤΟΣΤΟΓΙΕΦΣΚΙΚΗΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ ΜΟΝΟΛΟΓΟ «Η ΗΜΕΡΗ», ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΑΝΕΒΑΣΕΙ ΦΕΤΟΣ ΣΤΟ «ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΟΔΟΥ ΚΥΚΛΑΔΩΝ»
Σκηνοθέτης σε κατάσταση απόγνωσης: ο Λευτέρης Βογιατζής. Για όσους τον ξέρουν είναι μία κατάσταση εντελώς φυσιολογική όσο διαρκούν οι εκάστοτε πρόβες που κάνει. Μια κατάσταση με την οποία ζει. «Αρμονικά»- δευτέρα φύσις. Και η οποία τον ζει.

Δεν είναι ικανοποιημένος με τίποτα, όλα του πάνε στραβά, στενοχώριες, κούραση, σαράντα δυο αναποδιές- σα να τις προκαλεί…-, δεν τον χωράει το θέατρο, το σκάβει κάθε φορά εκ θεμελίων, «δεν προλαβαίνει να ολοκληρώσει αυτό που σκέφτεται για την παράσταση», «δεν του επαρκεί ο χρόνος»- ποτέ!-, αναβάλλει πρεμιέρες, ξανααναβάλλει πρεμιέρες, αφήνει τον κόσμο στην πρεμιέρα – όταν επιτέλους γίνει…- να περιμένει έξω από το θέατρο, γιατί κάνει «μία τελευταία πρόβα» πριν αρχίσει, λαχταράει να σκηνοθετήσει δεκάδες έργα, αλλά ελάχιστα προλαβαίνει με τους ρυθμούς που έχει, τρώγεται με τα ρούχα του, βασανίζεται, βασανίζει τους συνεργάτες του- τους ηθοποιούς του βασικά-, τους φτάνει στα όριά τους, γίνεται ανυπόφορος… Ο Μεγάλος, Αφόρητος Τελειομανής.

Οι παραστάσεις που προκύπτουν, εδώ και είκοσι πέντε χρόνια, είναι, σχεδόν πάντα, εξαιρετικές. Και σχεδόν πάντα αποτελούν γεγονότα. Με αντίκρυσμα στο κοινό. Που τον ακολουθεί πιστά και μαζικά. Από το 1982 και την ίδρυση της «Σκηνής» και στη συνέχεια της «Νέας Σκηνής», έχει δώσει ένα καινούργιο στίγμα στο ελληνικό θέατρο: ανέβασε πολύ ψηλότερα τον πήχυ. Και έδειξε πως το θέατρο μπορεί να το σκάψεις πιο βαθιά απ΄ όσο ξέραμε.

Στην καθημερινότητά του ο Λευτέρης Βογιατζής είναι ένας άλλος άνθρωπος. Αξιαγάπητος. Ένα παιδί. Ένα «μωρό». Με χιούμορ. Ζει σε ένα χαώδες, παλιό σπίτι- βιβλία, χαρτιά παντού, ένα τοπίο Ιονέσκο…- στην Κλεομένους, στο Κολωνάκι, μόνος του- ή, μάλλον, συζεί μ΄ έναν υπέροχο, φουντωτό, ασπρόμαυρο γάτο ονόματι Φανερούλη, τον οποίο λατρεύει-, κυκλοφορεί πάντα μ΄ ένα παπί, φοβάται το αεροπλάνο, προσπαθεί να το σκάει όποτε μπορεί στην Άνδρο στο σπίτι που διατηρεί εκεί, κάνει πάντα τη γυμναστική του- και πάντα το αναφέρει αυτό-, μερικές φορές κάνοντας ταυτόχρονα… ζάπινγκ, πολύ συχνά κάτι παθαίνει με την υγεία του- που, συνήθως, αποδεικνύεται πως δεν είναι κάτι σημαντικό…-, είναι πάντα μπλεγμένος με χιλιάδες καθημερινά προβλήματα με τα οποία προσπαθεί, υποτίθεται, να ξεμπλέξει, τα προβλήματα μένουν πάντα άλυτα και εκείνο που αποδεικνύεται είναι πως ένα μόνο βασικά τον απασχολεί: το θέατρο.

info

«Ο πρίγκιπας του Χόμπουργκ»: στις 28 Μαρτίου, στη Σκηνή «Κοτοπούλη/ Rex» (Πανεπιστημίου 46, τηλ.
210 3305074, 801 1160000, 210 6786000).

Φέτος παίζει- με λίστες αναμονής στο ταμείο – στην οδό Κυκλάδων την «Ήμερη» από το ομώνυμο διήγημα του Ντοστογιέφσκι- μία πολύ δυνατή παράσταση- και ετοιμάζει για το Εθνικό Θέατρο, σε μετάφραση Τζένης Μαστοράκη, με σκηνικά και κοστούμια Γιώργου Πάτσα και πρωταγωνιστές τον Νίκο Κουρή στον επώνυμο ρόλο και τον Δημήτρη Λιγνάδη, τον «Πρίγκιπα του Χόμπουργκ» του Κλάιστ, ένα σπουδαίο έργο περίπου του 1810, που στην Ελλάδα έχει παιχτεί μόνο μία φορά- το 1938, στο Εθνικό και πάλι, σε σκηνοθεσία Δημήτρη Ροντήρη.

«Πατριωτικό» χαρακτηρίζεται το έργο, καθώς ο Κλάιστ το έγραψε την περίοδο των Ναπολεόντειων Πολέμων.

«Ναι, έχει και τέτοια στοιχεία- πατριωτικές αποστροφές. Ήταν, μάλιστα, το αγαπημένο έργο του Χίτλερ. Αλλά τι σημαίνει αυτό; Δεν πρέπει αυτά να μας τρομάζουν…».

Η πρώτη του παράσταση που την συνυπέγραφε με τον Βασίλη Παπαβασιλείου- η εναρκτήρια της «Σκηνής» την οποία τότε είχαν ιδρύσει μαζί με άλλους εκλεκτούς- και που άφησε εποχή Κλάιστ ήταν «Η σπασμένη στάμνα». Επιστρέφοντας στον Κλάιστ,25-26 χρόνια μετά,βρήκατε νήματα ανάμεσα στα δύο έργα;

Φυσικά. Πάρα πολλά κοινά στοιχεία. Όπως η συνεχής ανατροπή ανάμεσα στο τι είναι φαντασία και τι πραγματικότητα. Εδώ είναι διάσπαρτο αυτό: όλα, κάθε λίγο, ανατρέπονται σαν από παρεξήγηση. Υπάρχει επίσης και στα δύο έργα αυτή η αίσθηση της απόλυτης ομορφιάς και της απόλυτης αθωότητας.

Η σύγκρουση Πρίγκιπα- Εκλέκτορα στο έργο δεν οδηγεί σε συγκρίσεις με την «Αντιγόνη» και τη σύγκρουση Αντιγόνης- Κρέοντα;

Θυμίζει πάρα πολύ την «Αντιγόνη». Απλώς στην «Αντιγόνη» τα πράγματα είναι πιο μπρούτα. Εδώ είναι πολύ «πολιτισμένα». Κι αυτό ίσως είναι πιο τρομακτικό…

Αλλά και η μεταστροφή του Πρίγκιπα «Ιφιγένεια εν Αυλίδι» δεν θυμίζει;

Σαφώς. Ο Πρίγκιπας και η Ιφιγένεια «αδέλφια» είναι. Της Ιφιγένειας η μεταστροφή είναι απόλυτη βέβαια. Αλλά μέσα στα λεγόμενά της υπάρχει μία ειρωνική νύξη. Και εδώ, βέβαια, θα μπορούσε να δει κανείς το έργο με μια πιο ειρωνική ματιά. Αυτό, όμως, χρειάζεται μεγάλη τέχνη.

Ποτέ δεν ξεκινάτε μια δουλειά σας προετοιμασμένος;Πάντα,όλα,στις πρόβες τα βρίσκετε;

Ναι. Είμαι απρόβλεπτος. Και είμαι απρόβλεπτος, γιατί δεν ξέρω εμένα. Δεν ξέρω τι μπορεί να κρύβω μέσα μου. Κοιτάω να δω τι θα μου βγάλει το έργο στην επιφάνεια σε σχέση με μένα.