Καλά κρυμμένα μυστικά

ΑΡΙΣΤΟΥΡΓΗΜΑΤΙΚΟ ΨΥΧΟΓΡΑΦΗΜΑ ΤΩΝ ΒΟΡΕΙΩΝ ΛΑΩΝ
ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΝΕΟ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ ΤΟΥ ΧΕΝΙΝΓΚ ΜΑΝΚΕΛ
ΠΟΥ ΣΥΝΔΥΑΖΕΙ ΤΗΝ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΗ ΙΝΤΡΙΓΚΑ ΜΕ
ΤΗ ΒΑΘΙΑ, ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΜΑΤΙΑ ΤΗΣ ΚΑΛΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ
Και να ψάχναμε, δύσκολα θα βρίσκαμε άλλο παράδειγμα σύγχρονου συγγραφέα που να αποδίδει καλύτερα το ψυχολογικό υπόβαθρο των βορειοευρωπαϊκών λαών. Ο Σουηδός Χένινγκ Μανκέλ δεν είναι ένας ακόμη συγγραφέας αστυνομικής λογοτεχνίας. Πέραν της εξαιρετικής τεχνικής του πάνω στο ιδιαίτερο αυτό είδος, ο συγκεκριμένος συγγραφέας- που θα βρίσκεται την ερχόμενη Τετάρτη στην Αθήνα- είναι και ένας πολύ ευαίσθητος δέκτης όλων όσων εκπέμπει η σουηδική ψυχή, είναι επίσης ένας λογοτέχνης με πολύ ανθρώπινη ματιά χωρίς εύκολους διδακτισμούς. Είναι τέλος ένας νηφάλιος παρατηρητής των κοινωνικών διεργασιών, των πολιτικών και οικονομικών εξελίξεων που μεταλλάσσουν τη χώρα του από έναν παράδεισο ασφάλειας και πλούτου σε ένα ακόμη γρανάζι της νεοφιλελεύθερης και βασισμένης στον φόβο της ανεργίας παγκοσμιοποιημένης εργασιακής μηχανής.

Οι ήρωές του είναι εύθραυστοι. Από τον βασικό πρωταγωνιστή όλων των βιβλίων του, τον αστυνόμο Βαλάντερ, μέχρι τον τελευταίο ήρωα οι μάσκες αργά ή γρήγορα πέφτουν. Σιγά σιγά το δηλητήριο της αποξένωσης, της έλλειψης επικοινωνίας και φίλων, της βαριεστημένης πλευράς της εργένικης ζωής διαποτίζει τα πρόσωπα. Πραγματικό κοντράστ σε ένα περιβάλλον συνεχούς δράσης την οποία επιβάλλει η ενδελεχής αστυνομική έρευνα και η ταχύτητα των γεγονότων. Αυτό το ιδιαίτερο μείγμα του Μανκέλ, η γήινη διάσταση των ηρώων σε συνδυασμό με τη συνεχή δράση, αποτελεί εντέλει την ιδιοπροσωπία του συγγραφέα. Ενώ η εξέλιξη είναι συνεχής, η δράση δεν φαίνεται να είναι καταιγιστική, ακριβώς γιατί ακόμη και οι ικανότεροι αστυνομικοί παρουσιάζονται όπως είναι στην πραγματικότητα και όχι σαν χολιγουντιανές μηχανές δράσης. Με τις αμφιβολίες τους, τα πισωπατήματά τους, τα αδιέξοδά τους, που συχνά μετατρέπονται και σε προσωπικά, υπαρξιακά αδιέξοδα. Έτσι, όταν τελειώνει κανείς το μυθιστόρημα δεν νιώθει ούτε απογοητευμένος αλλά ούτε και διψασμένος για περισσότερες σελίδες. Οι σελίδες των βιβλίων του Μανκέλ είναι πάντα πολλές και στο τέλος σε αφήνουν χορτασμένο.

Στο βιβλίο του Ένα βήμα πίσω, ο συγγραφέας των τριάντα σχεδόν αστυνομικών ιστοριών κάνει ένα ακόμα βήμα μπροστά στην ψυχογράφηση της χώρας του. Εισάγει την παγανιστική παράμετρο στη σουηδική ψυχή και κοινωνία.

Την παγανιστική παράμετρο που επιβίωσε του χριστιανισμού και ο Μανκέλ την επαναφέρει ως σέχτα! Το εντυπωσιακό εύρημα παίρνει τη μορφή της εξαφάνισης τριών νεαρών (αργότερα θα βρεθούν δολοφονημένοι) που συνηθίζουν να γιορτάζουν φορώντας περούκες και ρούχα άλλων εποχών. Οι τρεις νέοι εξαφανίζονται τη νύχτα της 21ης προς 22η Ιουνίου, κατά το θερινό ηλιοστάσιο δηλαδή. Ο Βαλάντερ γρήγορα όμως θα έχει να αντιμετωπίσει κάτι πολύ πιο προσωπικό. Την άγρια δολοφονία ενός αστυνομικού της ομάδας του. Τα δύο γεγονότα σιγά σιγά θα συνδεθούν. Ο Βαλάντερ κάποια στιγμή καταλαβαίνει ότι ακολουθεί τα βήματα της έρευνας που έκανε κρυφά ο δολοφονημένος αστυνομικός για τους τρεις εξαφανισμένους νέους. Μόνο που πάντα φαίνεται να βρίσκεται ένα βήμα πίσω. Με γεγονότα φαινομενικά ασύνδετα μεταξύ τους και με έναν δολοφόνο που κυκλοφορεί ελεύθερος και φαίνεται να γνωρίζει πάντα περισσότερα.

Ηenning Μankell

ΕΝΑ ΒΗΜΑ ΠΙΣΩ

ΜΤΦ: ΛΥΟ ΚΑΛΟΒΥΡΝΑΣ, ΕΚΔ.
ΨΥΧΟΓΙΟΣ, 2008, ΣΕΛ.
488, ΤΙΜΗ: 18,80 ΕΥΡΩ