Νέοι Δίσκοι

Τσάι (και χιπ χοπ) στη Σαχάρα

Κάτι πολύ παλιές μουσικές παίζουν, από αυτές που σου φέρνουν στο μυαλό φθαρμένα, κιτρινισμένα φιλμ, που δεν βλέπεις και δεν ακούς καλά- αλλά εμένα μου αρέσουν αυτά. Και όλη αυτή την ώρα ψάχνω κι ένα κομμάτι του Γιουσού Ν΄Ντουρ (του… Υoussou Ν΄Dour;) που το άκουσα στο ραδιόφωνο και ήταν καλό, πολύ καλό. Αλλά δεν θυμάμαι τίτλο και τα σχετικά- θυμάμαι μόνο που είπαν (στο Κosmos νομίζω) πως ήταν ο Γ ιουσού. Κοίτα να δεις!

«Rokku Μi Rokka» Y oussou Ν΄Dour (W arner)
Ο Γιουσού είναι ο Εντόι. Μπήκε στο παιχνίδι (στις νέες κυκλοφορίες της εποχής εννοώ, που άρχισαν να ξεχωρίζουν) και έφερε νέο αέρα. Έκπληξη; Όχι. Και αν ήταν, δεν την μετράω. Αναγνωρίζω τα παράσημα και το μουσικό ανάστημά του, αλλά δεν τρέχω και με κομμένη την ανάσα να ακούσω το καινούργιο, ούτε στέλνω Γιουσού-τραγουδάκια στο Ίντερνετ, δώρο. Καλός στην ουσία, αλλά πολύ «γυαλισμένος» στην παραγωγή.

Στη βάση παίζει η αφρικανική ψυχή, αλλά και η λάμψη του σταρπου μεταφράζεται σε σιγουριά και ανωτερότητα. Μια πιο προσεκτική ακρόαση, όμως, μου δίνει την εντύπωση πως ο Γιουσού, εδώ, άφησε τον σταρ πίσω στον δρόμο.

Δεν μιλάω για επιστροφή στις ρίζες (γιατί είναι και κλισέ), αλλά μπορώ να πω πως οι μουσικές του- και οι κιθάρες, τα ντραμς, όλα τα κρουστά- πυροδοτούν μια φαντασμαγορική περιπέτεια με φόντο αφρικανικά χρώματα την ώρα που δύει ο ήλιος. Συγκινητικά κάπως. Από την άλλη, ο Γιουσού έχει εξασφαλίσει την είσοδό του στα μπλουζ και στα αφροκουβανέζικα, είναι ανοιχτός σε επιρροές από μακρινές χώρες και σε ό,τι φέρνουν μαζί τους οι μουσικοί με τους οποίους συνεργάζεται.

Οι επαφές στα σαλόνια της world music (λίγο τσάι ακόμη, κ. Γκάμπριελ;) έχουν αντίκρυσμα και στους ρυθμούς. Κοινωνικός πάντα ο Γιουσού, λοιπόν, ξαναβρέθηκε με τη Νένε Τσέρι και έκαναν- τι καλύτερο;- ακόμη ένα ντουέτο όπως παλιά, με λίγο περισσότερο χιπ χοπ ίσως τώρα. Το προτείνω, συνεπώς, και ειδικά στους μη φανατικούς του είδους. Αλλά ποιος κοιτάει τα είδη πια;


Κοσμοπολίτικα (και άλλα)

● Οι Los Cafres από την Αργεντινή, οι Μacaco από την Ισπανία και οι Condawana από τη Χιλή «μεταφράζουν» από τα τζαμαϊκάνικα. Τα εύσημα στην Ρutumayo, που είχε την ιδέα της Latin Reggae συλλογής. ● Και η Τζαμάικα απαντάει με φανκ «Jamaica Funk» και 45άρια που βρίσκουν στόχο. Οι Νow Generation στο «Ρeople Μake Τhe World Go Round», ενώ η Soul Jazz Records γυρίζει τα πικάπ. ● Σπέσιαλ dub για φανατικούς του είδους. Βebo in a Dub Style (από την Τafari Rec- μέσω της Α&Ν) με συμμετοχή Sly & Robbie και ένα διδακτικό «Silence Ιs Golden». ● Από το Κίνγκστον της Τζαμάικα- από τους ιδρυτές των Wailers, με τρία Grammy στη συλλογή τουο Βunny Wailer έχει νέο, το «Rock΄ n΄ Groove» και είναι σαν να σου διαβάζει παραμύθια ο ίδιος ο Άντερσεν.
Από Βραζιλία των ΄70s…

Την ώρα που ο κόσμος ξεφάντωνε στο κλείσιμο του μεγάλου πάρτι των ΄60s, στη Βραζιλία τα πράγματα ήταν αλλιώς. Οι καλλιτέχνες του tropicalismo είχαν στήσει έναν δικό τους ξέφρενο χορό, στέλνοντας μηνύματα μέσα στην καταπιεστική χούντα. Τους κυνηγούσαν, τους φυλάκιζαν, άλλοι έφευγαν στο εξωτερικό, ενώ Καετάνο Βελόζο, Ζιλμπέρτο Ζιλ, Γκαλ Κόστα, Νovos Βaianos, Τομ Ζε, Ρίτα Λι και άλλοι έδιναν στα ΄70s εξαιρετικές, προκλητικές, γεμάτες φαντασία μουσικές. Και αυτή εδώ η συλλογή- Βrazil 70 Αfter Τropicalia – που διαλέγει η Soul Jazz Rec (Α&Ν), είναι τέτοιο σπουδαίο πράγμα.

Την ίδια εποχή, στην Τζαμάικα, οι Αbyssinians ξεκινούσαν για μεγάλες στιγμές. Το τρίο ουσιαστικά χαρακτήρισε το DΝΑ της τζαμαϊκανής ρέγκε με άλμπουμ σαν το «Satta Μassagana» (που επανακυκλοφόρησε πρόσφατα) και έχει επηρεάσει δημιουργικά χίλιους μύριους. Με αρμονίες και παραδεισένια φωνητικά επιδιώκουν την υπέρβαση για να επικοινωνήσουν με τον Θεό τους, όποιος κι αν είναι που τους ακούει.


…στην Ανδαλουσία, τώρα

Από τη φλογερή Ανδαλουσία οι Chambao ανακατεύουν φλαμέγκο με electronica και πετυχαίνουν στο «Con Οtro Αire» (Sony/bmg) μια ποπ ανάλαφρη εκδοχή της παράδοσης- το κάνουν πολλοί τελευταία. Τόσο που δεν μας ξαφνιάζει, που μας φαίνεται ήδη σαν περασμένη μόδα και, μερικές στιγμές, ως και (χωρίς λόγο) συμβατικό.