Έπινε μόνος όταν έπεσε το Τείχος

1989, ΒΕΡΟΛΙΝΟ. Ο ΚΑΡΛ ΛΕΜΑΝ, ΜΠΑΡΜΑΝ, ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ
ΤΑ ΤΡΙΑΚΟΣΤΑ ΓΕΝΕΘΛΙΑ ΤΟΥ. ΜΙΑ ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΣΗ ΣΤΟΥΣ
ΔΡΟΜΟΥΣ, ΣΤΑ ΣΤΕΚΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΖΩΗ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ,
ΛΙΓΟ ΠΡΙΝ ΠΕΣΕΙ ΤΟ ΤΕΙΧΟΣ. ΣΠΙΝΤΑΤΟΙ
ΔΙΑΛΟΓΟΙ. ΥΠΟΤΟΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ ΠΟΥ
ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΕΚΡΗΚΤΙΚΟ.
Ο 20ός αιώνας, ιδίως στο δεύτερο μισό του, υπήρξε ο αιώνας του αστικού μυθιστορήματος. Η πολύχρωμη, παμφάγα μητρόπολη αναδείχθηκε άλλοτε σε μείζον θέμα, άλλοτε σε βασικό ήρωα, άλλοτε σε κυριαρχικό πλαίσιο ή αναγκαία συνθήκη της πεζογραφίας. Ο αστικός χώρος λειτούργησε όχι μόνο ως αδρανές σκηνικό αλλά και ως δρων πρόσωπο σε αρκετά μυθιστορήματα. Βέβαια, δεν πρόκειται για επανάσταση. Η αλεξανδρινή εποχή πρώτη ανέδειξε την πολύβουη μητρόπολη ως λογοτεχνική μήτρα.

Ο Σβεν Ρεγκένερ (Βρέμη, 1961) είναι μουσικός και πεζογράφος. Το 1985 ίδρυσε το μουσικό γκρουπ Εlement of Crim e. Το 2001 εξέδωσε το μυθιστόρημα Ηerr Lehman (αγγλικός τίτλος Βerlin Βlues ). Ακολούθησαν άλλα δύο βιβλία. Το Μπλουζ του Βερολίνου εκτυλίσσεται στο Βερολίνο το 1989, λίγο πριν από την πτώση του τείχους. Ο ήρωας, ο Φρανκ Λέμαν, ζει στη γερμανική μητρόπολη από τα είκοσι ένα του. Τώρα πια κοντεύει τα τριάντα. Εννιά χρόνια εργάζεται ως μπάρμαν σε ένα διάσημο μπαρ, τη Λόλα, σε μια χλιδάτη περιοχή του Δυτικού Βερολίνου, στη Βίνερ Στράσε. Ο φίλος του, ο Καρλ, εργάζεται κι αυτός στο «Μπαρ της αγοράς». Και τα δύο μαγαζιά ανήκουν στον Έρβιν. Οι δύο φίλοι γλεντούν τη νύχτα και ευχαριστιούνται τη δουλειά τους. Προτιμούν πάντα τη βραδινή βάρδια και αποφεύγουν τα πρωινά ξυπνήματα. Όπως αναφέρουν, θεωρούν τους εαυτούς τους μπάρμαν – και όχι γκαρσόνια που χτυπάνε γάλα για καφέδες.

Κύριος Λέμαν
Ο Φρανκ (ή κύριος Λέμαν, όπως ειρωνικά τον αποκαλεί ο φίλος του, τώρα που κοντεύει να τριανταρίσει) έχει μετατρέψει την ξάπλα σε χόμπι. Γνωρίζει μια εύχυμη και ψωμωμένη μαγείρισσα, την Κατρίν, και την ερωτεύεται. Η Κατρίν δεν διστάζει να διευκρινίσει, κάποια στιγμή, το είδος της σχέσης τους. Δηλώνει ότι αγαπάει τον Φρανκ, αλλά δεν είναι ερωτευμένη μαζί του. Με άλλα λόγια, προετοιμάζει την απελευθερωτική της έξοδο από τη σχέση.

Οι γονείς του Φρανκ ζούνε μακριά. Όταν όμως σπάει ο διάολος το πόδι του και επισκέπτονται το Βερολίνο, ο Φρανκ φροντίζει να μην τους αποκαλύψει το επιτήδευμά του. Προτιμά να τους παραμυθιάσει ότι τάχα είναι διευθυντής στο μπαρ-εστιατόριο που δουλεύει ο Καρλ. Παρά ταύτα, ο Φρανκ δεν έχει αυταπάτες. Κάνει τη δουλειά του επειδή τη γουστάρει, χωρίς να τη χρησιμοποιεί ως προκάλυμμα. Δεν ακκίζεται ότι είναι καλλιτέχνης ή αδικημένη μεγαλοφυΐα. Δεν θέλει κάτι άλλο απ΄ αυτό που ήδη είναι: ένας μπάρμαν στην καρδιά της πόλης.

Στις 5 Νοεμβρίου, ο Φρανκ περνάει στο Ανατολικό Βερολίνο για ένα θέλημα της γιαγιάς του. Μεταφέρει λεφτά, τα οποία του κατακρατούν στα σύνορα. Με την επιστροφή, η σχέση με την Κατρίν ξεκαθαρίζει και διαλύεται. Ο Φρανκ μεταφέρει άρον άρον τον φίλο του Καρλ στο νοσοκομείο, με κατάθλιψη και νευρική κατάρρευση, χαπακωμένο μέχρι τελικής πτώσεως.

Έτσι λοιπόν, ο Φρανκ μένει μόνος του στις 9 Νοεμβρίου, μέρα των τριακοστών γενεθλίων του. Την ώρα που πίνει, πέφτει το τείχος του Βερολίνου. Ο Φρανκ βγαίνει στους δρόμους, μυρίζει τη χαρά των άλλων. Η ζωή συνεχίζεται.

Sven Regener

ΤΟ ΜΠΛΟΥΖ ΤΟΥ ΒΕΡΟΛΙΝΟΥ

ΜΤΦ. ΙΩΑΝΝΑ ΜΕΪΤΑΝΗ, ΕΚΔ. ΑΓΡΑ, 2007, ΣΕΛ. 295,
ΤΙΜΗ: 17 ΕΥΡΩ

«ΖΩΗ ΜΕ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ»

«Μισό λεπτό», είπε ο κύριος Λέμαν. «Ζωή με περιεχόμενο; Τι θα πει αυτό; Το περιεχόμενο της ζωής είναι μια εντελώς ηλίθια έννοια. Ζωή με περιεχόμενο, τι εννοείς δηλαδή μ΄ αυτό; Ποιο είναι το περιεχόμενο της ζωής;
Μήπως είναι η ζωή ποτήρι ή μπουκάλι ή κουβάς, κάποιο δοχείο τέλος πάντων που το γεμίζεις, ή μάλλον που πρέπει να το γεμίσεις, γιατί κατά κάποιο τρόπο ο κόσμος όλος συμφωνεί ότι είναι απαραίτητο αυτό που λέγεται περιεχόμενο της ζωής; Έτσι είναι η ζωή λοιπόν; Ένα δοχείο για κάτι άλλο; Κάνα βαρέλι; Ή κάνα εμετοδοχείο;».

(απόσπασμα από το βιβλίο)