Η βιογραφία του Μάο

Ο κ. Ν. Καταπόδης, πρώην πρέσβης στο Πεκίνο, γράφει για τη βιογραφία του Μάο:

«Διάβασα στο φύλλο της 4ης Ιανουαρίου το σημείωμα του φίλου Πέτρου Τατσόπουλου για τη βιογραφία του Μάο από τη Γιουγκ Τσαν και τον Τζον Χαλιντέι. Δεν θα ήταν ίσως άσκοπο να ακουστούν και μερικές κάπως διαφορετικές σκέψεις για τον άνθρωπο που πράγματι, επί πενήντα πέντε χρόνια, διοίκησε με σιδηρά πυγμή την Κίνα.

Αναμφισβήτητα ο Μάο ήταν δικτάτορας και το καθεστώς του τυραννικό. Αναμφισβήτητα έκανε λάθη, μεγάλα λάθη όπως το Μεγάλο Βήμα προς τα Μπρος, που παρά λίγο να επιφέρει την κατάρρευση της κινεζικής οικονομίας, και κυρίως την Πολιτιστική Επανάσταση που παραλίγο να διαλύσει το κράτος. Και αν δεν υπήρχε ο σοφός Τσου εν Λάι για να ανοικοδομήσει τα ερείπιά της, ίσως η Κίνα να είχε διαλυθεί, με συνέπειες απείρως πιο καταστροφικές από τη διάλυση της Σοβιετικής Ενώσεως, εν όψει και των διαφορετικών πληθυσμιακών μεγεθών. Και ασφαλώς στη διάρκεια της βασιλείας του Μάο πολλοί άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, αν και είναι δύσκολο να εξακριβωθεί έστω κατά προσέγγιση ο ακριβής αριθμός τους, σε μια ερμητικά κλειστή κοινωνία όπου ακόμα και οι ξένοι διπλωμάτες χρειάζονταν άδεια για να ταξιδέψουν έξω από το Πεκίνο.

Από την άλλη μεριά, ο Μάο ήταν ο άνθρωπος που έκανε την Κίνα ενιαίο κράτος, διαλύοντας τα καπετανάτα των διαφόρων πολεμάρχων και δίνοντας στον αχανή και πολυφυλετικό πληθυσμό της εθνική συνείδηση. Που κατάργησε τη δουλοπαροικία υπό την οποία στέναζε ολόκληρος σχεδόν ο πληθυσμός. Που εξαφάνισε την πορνεία και τη διαφθορά. Που, με την εξαίρεση της σιτοδείας του Μεγάλου Άλματος, εξασφάλισε στους Κινέζους ένα χαμηλό μεν αλλά επαρκές επίπεδο διαβιώσεως. Που στη διάρκεια της διοικήσεώς του μπήκαν τα θεμέλια της εκβιομηχανίσεως και της στρατιωτικής ισχύος της χώρας. Που παραμέρισε, εξορίζοντάς τους, τους πολιτικούς του αντιπάλους αλλά δεν τους εξόντωσε όπως ο Στάλιν, επιτρέποντας στον Τενγκ Ξιάο Πινγκ να επανέλθει στην εξουσία. Και τέλος που απέσπασε τη χώρα του από το άρμα της Μόσχας, διαλύοντας τον πανίσχυρο κομμουνιστικό συνασπισμό. Και αν η αμερικανική διπλωματία δεν ήταν τόσο κοντόφθαλμη ώστε να εξοστρακίσει την Κίνα από τη διεθνή σκηνή επί δεκαετίες, ίσως η εξέλιξη του Ψυχρού Πολέμου να ήταν διαφορετική».