Εχθροί τους, αρχαίοι και γυναίκες

ΔΥΟ ΠΡΩΤΟΤΥΠΑ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑΤΑΤΟ
«Μ.Χ.» ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΑΛΕΞΑΚΗ ΚΑΙ
ΤΟ «ΠΑΝΔΑΙΜΟΝΙΟ» ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΑΚΡΙΒΟΥ-
«ΠΑΡΑΒΙΑΖΟΥΝ» ΤΟ ΑΒΑΤΟ
ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΟΥΝ ΜΕ ΓΝΩΣΗ ΝΑ ΡΙΞΟΥΝ
ΦΩΣ ΣΤΑ ΑΔΥΤΑ ΤΟΥ ΜΟΝΑΣΤΙΚΟΥ ΒΙΟΥ
ΤΟΥ ΑΘΩ ΚΑΙ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΟΥ
Το άβατο μπορεί να νοηθεί με πολλούς διαφορετικούς τρόπους. Κυριολεκτικά, με την απαγόρευση της παρουσίας στο Άγιον Όρος όχι μόνο γυναικών αλλά και παιδιών και μεταφορικά με την έννοια της δυσχέρειας στην πρόσβαση σε πληροφορίες. Και όχι γιατί είναι τόσο δύσκολο να αποκτηθούν όσο γιατί το αυτοδιοίκητο του Όρους, μιας μοναστικής πολιτείας που μετρά ήδη χίλια χρόνια ζωής, έχει περάσει και στις συμπεριφορές. Δεν μας ενοχλούν και δεν τους ενοχλούμε, δεν μας αφήνουν να περάσουμε αλλά, ενδεχομένως, ούτε και εμείς θέλουμε να διαταράξουμε την επιφανειακή ηρεμία.

Ένα τέτοιο «ειδυλλιακό» τοπίο σαν αυτό του Άθω- ειδυλλιακό επίσης κυριολεκτικά, λόγω του παρθένου περιβάλλοντος, αλλά και μεταφορικά, λόγω της υποτιθέμενης ή μη απάρνησης των εγκοσμίων- δεν μπορεί να μείνει διά παντός ανέγγιχτο, ακόμη και στην τόσο «ευσεβή» και θεοσεβούμενη Ελλάδα των ημερών μας. Είτε γιατί η παραδοξότητα είναι μεγάλη- πώς γίνεται να ξέρουμε τι εθνικότητας είναι ο κηπουρός ενός υπουργού και αν έχει χαρτιά, και ταυτόχρονα να αγνοούμε τα πάντα για τη ζωή των μοναχών;- είτε γιατί η αναζήτηση της πραγματικής ιστορίας της χώρας πέρα από τα όρια της επίσημης ρητορικής έχει ανάγκη να σπάσουν κάθε είδους «άβατα», το αποτέλεσμα είναι το ίδιο: ένα από τα τελευταία φρούρια που αφήνουν έξω από τα τείχη την κριτική, δέχεται ισχυρές πιέσεις και ρήγματα.

Πρόσφατα κυκλοφόρησαν δύο μυθιστορήματα με θέμα τον Άθω. Είναι το μ.Χ., το μυθιστόρημα του Τηνιακού Βασίλη Αλεξάκη που κέρδισε ήδη το Μεγάλο Βραβείο Μυθιστορήματος της Γαλλικής Ακαδημίας (κυκλοφόρησε περίπου ταυτόχρονα στα γαλλικά και στα ελληνικά) και είναι και το Πανδαιμόνιο, μυθιστόρημα που έγραψε ο Βολιώτης φιλόλογος-συγγραφέας Κώστας Ακρίβος. Τα δύο μυθιστορήματα πολιορκούν τη χερσόνησο των μοναστηριών από διαφορετική ακτή. Ο Αλεξάκης, που έκανε εκτενές ρεπορτάζ πριν αρχίσει να γράφει, δεν μένει στα- εντυπωσιακά, αναμφισβήτητα- στοιχεία για τις οικονομικές δραστηριότητες των μοναστηριών, τις τεράστιες περιουσίες τους, την έλλειψη, όπως λέει, κοινωφελούς δραστηριότητας. Μιλάει και γι΄ αυτά και μάλιστα αρκετά συγκεκριμένα- για «μάνατζμεντ», συζητήσεις με υπουργούς, αλλά και, ιστορικά, για τις τραπεζικού τύπου δραστηριότητες επί οθωμανικής κατάκτησης- τα αιχμηρότερα βέλη του, ωστόσο, έχουν άλλη κατεύθυνση: το «μίσος» που τρέφουν οι αγιορείτες- αλλά και η Εκκλησία γενικότερα- για τον αρχαιοελληνικό κόσμο. Είναι η πρώτη φορά που ανακινείται από έναν συγγραφέα με επιρροή το μεγάλο αυτό ζήτημα που αφορά τα μύχια της ταυτότητας του ελληνικού έθνους. Το γεγονός ότι ώς τώρα το ζήτημα το έθεταν με λάθος τρόπο φανατικοί- ή και γραφικοίαρχαιολάτρες δεν εμπόδισε τον Αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο να συγγράψει προ διετίας σειρά άρθρων που δημοσιεύτηκαν σε απογευματινή εφημερίδαδείγμα της ανησυχίας της Εκκλησίας για το ζήτημα.

Κώστας Ακρίβος

ΠΑΝΔΑΙΜΟΝΙΟ

ΕΚΔ. ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ, ΣΕΛ.
394, ΤΙΜΗ: 17 ΕΥΡΩ.

Βασίλης Αλεξάκης

Μ.Χ.

ΕΚΔ. ΕΞΑΝΤΑΣ, ΣΕΛ.
339, ΤΙΜΗ: 18 ΕΥΡΩ.