Φαινόμενα

Μη μου τους νέους τάραττε

Τα βασικά δικαιώματα, που οι δημοκρατίες με κόπο διαμόρφωσαν, αμφισβητούνται στις αναστατωμένες ημέρες μας. Πρώτα εκείνα των παιδιών
Ημέρες κατά τις οποίες αποδεικνύεται πως ο κόσμος που διαμορφώθηκε μετά τον πόλεμο με μέλημα την ειρήνη και την πρόοδο δεν τα κατάφερε ούτε στο ένα ούτε στο άλλο. Ημέρες που δεν κάνουν περήφανα τα παιδιά μας για όσα φτιάξαμε και τους φορτώνουμε στους ώμους. Και Ημέρα του Παιδιού η χθεσινή, ακόμη μία από αυτές που λιβανίζουν τις πληγές του πολιτισμού μας, ημέρα επομένως που οι απολογισμοί δεν θα έκαναν κανένα να νιώθει όχι ευτυχής, αλλά ασφαλής.

Παραμένει ο κόσμος των παιδιών ξένος για τους ενηλίκους που επιμένουν να του φορτώνουν τα όνειρά τους και τη ματιά τους για τον κόσμο, να διαστρεβλώνουν την αθωότητά τους στριμώχνοντάς την στα καλούπια μιας θρησκευτικής «αγνότητας», δίνοντάς τους την «αγγελική υπόσταση» των άφυλων όντων της χριστιανικής μυθολογίας και με βάση αυτούς τους κανόνες που διαμορφώθηκαν για τον έλεγχο της σεξουαλικότητας, άρα και της συμπεριφοράς των ενηλίκων, ασκούμε τον έλεγχο και στις παιδικές ψυχές.

Αυτές τις ημέρες που το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης ασχολείται με τον «Μπομπ τον Σφουγγαράκη», ενδεχομένως όχι αδίκως, αλλά υπερβολικά πολυτελώς σε έναν κόσμο που βομβαρδίζει τα παιδιά με πρότυπα αρνητικά από τα γεννοφάσκια τους και με ένα πεδίο για προβληματισμό της Ανεξάρτητης Αρχής και για ενέργειες, εντός του πλαισίου του νόμου της λειτουργίας της, που θα είχαν πολύ περισσότερα να προσφέρουν στην κουλτούρα των ενηλίκων για να σταματήσουν να αντιμετωπίζουν τον κόσμο των παιδιών ακόμη σαν έναν χώρο προς εκμετάλλευση. Και είναι ο ιδανικός χώρος γιατί είναι και ο πιο αφελής, ο πιο εύπιστος.

Ημέρα αγώνα η σημερινή για όλους τους εργαζομένους, μόνο που το Ασφαλιστικό είναι μόνο ένα μέρος, ενδεικτικό του μέλλοντος που διακυβεύεται. Στα παιδιά και την κουλτούρα που τους κληρονομούμε βρίσκεται ο πυρήνας του πραγματικού αγώνα, ο οποίος αναλογεί στις σημερινές ενήλικες γενιές. Στα παιδιά που τα βλέπουμε για πρώτη φορά με τόση έμφαση και έλλειψη οποιουδήποτε φραγμού να πρωταγωνιστούν σαν άλλοθι, σκέψη, στόχος, προϊόν προς κατανάλωση σε όλα τα θεάματα των ενηλίκων.

Στο όνομά τους ασκείται κριτική στο οικονομικό σύστημα και την κουλτούρα που παράγει με μέσα όμως, ευτελή, με τραγούδια που απευθύνονται στη σύμφυτη με τα νιάτα αμφισβήτηση και επαναστατικότητα, με λόγο που τους κλέβει τη δροσιά και ανήκει μάλλον στη θυμωμένη ωριμότητα παρά στη νεανική ανάγκη για υπογράμμιση της διαφοράς.

Οι συνήθειες και οι κώδικές τους βρέθηκαν τις ημέρες αυτές στο «στόχαστρο» πρωινάδικων ενημερωτικών εκπομπών, που βάλθηκαν να «αποκρυπτογραφήσουν» τις σκέψεις και τις επιθυμίες των νιάτων. Οι νέοι όροι με τους οποίους αυτοπροσδιορίζονται οι νεανικές ομάδες, οι Έμο και οι Τρέντι, φιγουράρισαν μεταξύ των θεμάτων που «προκαλούν ανησυχία» στα πρωινά τηλεπαράθυρα. Εκπρόσωποι του πιο συντηρητικού και απωθητικού για τα νιάτα τηλεπαραθυράτου θεάματος, συνήθεις πανελίστες βρέθηκαν να αναλύουν χαρακτηριστικά και κώδικες από αυτούς που πάντα βρίσκουν οι νέοι για να διαμορφώνουν ομάδες, κοινότητες, με γλωσσικά ιδιώματα και ενδυματολογικά ιδιαίτερα χαρακτηριστικά μέσα από τα οποία εκτονώνουν την ανάγκη τους να δηλώσουν τη διαφορά τους με τον κόσμο των ενηλίκων, να αμφισβητήσουν τις επιλογές τους που τα καταπιέζουν.

Βρέθηκαν να συζητούν στο όνομά τους ορισμένοι από τους πλέον χαρακτηριστικούς εκπροσώπους του συστήματος των ενηλίκων, το οποίο αμφισβητούν «χτίζοντας» τη δική τους κουλτούρα. Μεταξύ αυτών, και ο «αιώνιος τηλεοπτικός κηδεμών» κ. Αναγνωστάτος στο πάνελ του Τέρενς Κουίκ, για να εκφράσει τις συνήθεις ακροσυντηρητικές του απόψεις για το πώς πρέπει τα παιδιά να ελέγχονται σαν να ΄ναι φαντάροι. Ίσως και το πιο χαρακτηριστικό δείγμα, ωστόσο, του κόσμου που απέτυχε να προστατέψει τα ίδια και το μέλλον τους.
Αντικατάσταση των ιδεών από ευρουδάκια

Σε κάθε εποχή οι νεανικές κουλτούρες αποτελούν ένα ιδιαίτερο πεδίο ανησυχίας για τους ενήλικες και ιδανικό προς εκμετάλλευση από την αγορά. Στο επίκεντρο των «ιδεολογιών» τους βρίσκονται συνήθως τα μουσικά ρεύματα. Παλαιότερα ήταν οι «καρεκλάδες»- αυτοί που άκουγαν ντίσκο και είχαν τις ανάλογες φανταχτερές ενδυματολογικές επιλογές- και οι «ροκάδες», με διαβαθμίσεις που έφθαναν στο σκληρό ροκ, το μακιγιάζ στα μάτια με μαύρη μπογιά και μια μυθολογία του θανάτου να τρομάζει και τότε τους ενηλίκους.

Το πρόβλημα της εποχής μας δεν είναι τα «ευρουδάκια» του συνταξιούχου μόνο, είναι η κουλτούρα που επικεντρώνει τη σκέψη στα φραγκοδίφραγκα χάνοντας τις ιδέες και τη δύναμή τους να αλλάζουν τον κόσμο.