Η Μαρία και τα καλόπαιδα

«Έχεις ποτέ πετάξει πάνω σε μια Κράισλερ Crossfire; Σ΄ έχει ποτέ στοιχειώσει η μυρωδιά από το δέρμα στα καθίσματα;». Διαβάζοντας το Ντράιβ ιν (Εκδ. Κέδρος) της Μαρίας Μαρκουλή μπορείς να νιώσεις, όπως οι ήρωές της, «εκατομμύρια μυρμήγκια να τρέχουν πάνω σου σαν συναγερμός πόθου» μπροστά σε ένα αυτοκίνητο. Το πρώτο βιβλίο αυτής της γελαστής μινιόν, που γνωρίζει από κοντά τους μεγαλύτερους σταρ της διεθνούς μουσικής σκηνής, είναι έκπληξη. Είκοσι δύο ιστορίες με κοινό άξονα τις τέσσερις ρόδες… αλλά πώς! Για τη Μαρκουλή αυτοκίνητο σημαίνει κίνηση· και κίνηση σημαίνει εγρήγορση, δύναμη να ονειρευτείς, να αντιδράσεις, να ενεργοποιήσεις τη φαντασία σου, να υποψιαστείς. Τρέχεις λοιπόν με τις ιστορίες της, κι όταν νομίζεις ότι φτάνεις σού τραβάνε το χαλί κάτω απ΄ τα πόδια και σου βάζουν ένα ερωτηματικό. Διότι όλα είναι υπό αμφισβήτηση, όλα είναι έτσι, αλλά και κάπως αλλιώς. «Τίποτα δεν είναι δεδομένο· σαν να έχουν τρύπες τα πράγματα…». Εκεί φωλιάζει και η ιδιαιτερότητα της προσέγγισής της. Μπορεί να ξεσπάς στα γέλια με τις ατάκες που πέφτουν βροχή, όμως αυτές οι ιστορίες δεν είναι επιπόλαιες. Διότι οι καιροί είναι «δύσκολοι για τα καλά παιδιά… πόσο μάλλον όταν δεν έχουν γεννηθεί έτσι». Το βλέπεις στους ήρωές της- goodfellas θα τους αποκαλούσε ο Σκορσέζε. Είναι παρκαδόροι που δεν μπορούν να αντισταθούν στον πειρασμό να οδηγήσουν μια Λέξους, είναι ο σοφέρ που οδηγούσε (ή μήπως το φανταζόταν;) το βαν των Στόουνς και σκότωνε την ώρα του «με τον ροκ τρόπο» παρέα με τον Κιθ, είναι «κορίτσια με μπότες και ελάχιστα άλλα τεμάχια της εμφάνισής τους άξια να αναφερθούν», είναι ο Αμβρόσιος, ο εξορκιστής αυτοκινήτων που συμμετέχει σε σόου της trash ΤV, είναι αστυνόμοι που πίνουν τσάι και γιαγιάδες «που κάνουν τη γνωστή άσκηση των πέντε ανοιχτών δαχτύλων, πράγμα που βοηθάει και στα αρθριτικά», είναι ο εμπνευστής της επιχείρησης Υou drink, we drive που κάνει ντελίβερι τους μεθυσμένους οδηγούς. Είναι με δυο λόγια εκείνοι που στήνουν παραμύθια για τη ζωή τους ή τη ζωή μας, έχοντας συνείδηση πως η αληθινή ζωή είναι αλλού… Εμείς ζούμε μόνο την παρωδία της. Αυτό μας δείχνει εντέλει η Μαρία Μαρκουλή.

Στα ρεπορτάζ και στις συνεντεύξεις της έχει ύφος αναγνωρίσιμο, πνευματώδες και ανάλαφρο. Όσοι τη διαβάζουν είκοσι χρόνια τώρα στα «ΝΕΑ», ακόμα και οι φίλοι της (ή εγώ, η κουμπάρα της) δεν θα την αναγνωρίσουν στο Ντράιβ ιν. Η γραφή της δεν θυμίζει ούτε τις περίπου συνομήλικές της, την αναγνωρισμένη πια συγγραφέα Σοφία Νικολαΐδου που έκανε εντύπωση στο ντεμπούτο της με το μπιτάτο και άτακτο- έως κυνικό-στυλ τής Ξανθιάς πατημένης · ούτε την ηθοποιό Λένα Κιτσοπούλου που κατέπληξε (και βραβεύτηκε) με τις σκοτεινές και νοσηρές Νυχτερίδες της. Εδώ υπάρχει μαγκιά με πέταλα! Και ειρωνεία, αλλά όχι αφ΄ υψηλού. Ειρωνεία που πηγάζει από την αμφιβολία. Καμία σχέση με την «τρέντι» ή «λάιφ στάιλ» διάλεκτο των «έξυπνων» νέων. Η γλυκομίλητη Μαρία με το πτυχίο γαλλικής φιλολογίας, ξεδιπλώνει μια γλώσσα οξυδερκή κι ένα μάγκικο ύφος βιωμένο και όχι στερεότυπο, ενισχυμένο με γερή δόση υπόγειου χιούμορ. Οι πηγές της έμπνευσής της είναι ορατές: η ποπ κουλτούρα, η pulp λογοτεχνία και η λογοτεχνία του φανταστικού, τα βίπερ με τα νουάρ αστυνομικά, ο Στήβεν Κινγκ, ο Κρόνενμπεργκ, τα Χ-Files ή οι σύγχρονες μυθολογίες λ.χ. του Έλβις, και φυσικά η αναπόδραστη νεοελληνική πραγματικότητα των «δήθεν» και των «τζάμπα». Ωστόσο τίποτα δεν μιμείται και όλα τα παρωδεί. Ακόμα και τα «χάπι εντ»! «Επειδή είναι ανάγκη ολονών μας να μετρηθούμε με τους μύθους μας, να ξεμπερδεύουμε, και να πάμε παρακάτω».

Ο Πιστολάς ο Πίπο που «σκαλίζει τη μύτη του όταν κάτι πάει στραβά»· ο Μεγάλος που «σβήνει το τσιγάρο για να μην του κλέβει ούτε ο καπνός την προσοχή»· ο Φλώρος που είναι αργόστροφος αλλά λέει αλήθειες και έχει ταλέντο στην κηπουρική· Κι ο Μικρός που λατρεύει να στραπατσάρει αυτοκίνητα «γιατί κανένα αμάξι δεν ζει πραγματικά αν δεν γνωρίσει τον κίνδυνο».

Σαν να γεννήθηκαν από τη συνάντηση των Σοπράνος με τους Ντάλτον. Είναι οι πρωταγωνιστές της «Τέλειας σάλτσας», μιας από τις απολαυστικότερες ιστορίες του Ντράιβ ιν. Μια συμμορία της ελεεινής μορφής που ψάχνει τον συντομότερο δρόμο για τον εκσυγχρονισμό, αφού ο άσπονδος φίλος τους, το Σαΐνι, έβγαλε φόρα παρτίδα τα μυστικά τους στο Ίντερνετ… Τι να κάνουν; Να τον καθαρίσουν; Να συνετιστούν και να αρχίσουν να πουλάνε συνταγές για σάλτσες; Ή μήπως να αρπάξουν την ευκαιρία και να εξαργυρώσουν την κακή τους φήμη, στην αγορά της… δημιουργικά τσαλακωμένης λαμαρίνας; Η αλληγορία για το αδιέξοδο αυτών που μας κυβερνούν, είναι προφανής. Κι έτσι αλληγορικά διαβάζονται πολλές από τις ιστορίες της Μαρκουλή. «Δεν με ενδιαφέρει να εντυπωσιάσω τον αναγνώστη αλλά να τον κουρδίσω», ξεκαθαρίζει. «Τον θέλω μαζί μου στο αμάξι, να συνωμοτήσουμε για τα πράγματα γύρω μας».