Ημερολόγιο Συνόρων Μια ουτοπία 35 χρόνων

LΙΝΚ:

www.gkapllani.com

ΓΙΑ ΤΗΝ παρέα του Longo Μai έχω ξαναγράψει. Πριν από πέντε χρόνια είχα επισκεφθεί τις αυτοδιοικούμενες φάρμες τους στην Ελβετία και Αυστρία. Φέτος πήγα και τους βρήκα στη Γαλλία, στην Άνω Προβηγκία, κοντά στη μικρή και πανέμορφη πόλη της Forcalquier. Το τοπίο που περικυκλώνει τις φάρμες θυμίζει κάτι υπέροχα τοπία, σαν αυτά που βλέπεις στον «Άρχοντα των Δακτυλιδιών». Οι φάρμες «ξαπλώνονται» στους λόφους γύρω από το μικρό χωριό Λιμάν, ενώ στον ορίζοντα ορθώνονται τα εντυπωσιακά βουνά της Lure και Luberon. Από εδώ ξεκίνησε η συλλογική ουτοπία που λέγεται Longo Μai. Πριν από τριάντα πέντε χρόνια.

●●●
Παιδιά του Μάη ΄68. Η παρέα που άρχισε αυτή την περιπέτεια αποτελούνταν από παιδιά του Μάη του ΄68. Ήταν η εποχή της εξέγερσης ενάντια στο σύστημα και τα πατροπαράδοτα. Η εποχή του ενθουσιασμού και της ουτοπίας. Έπειτα, τα παιδιά του Μάη του ΄68 πήραν διαφορετικούς δρόμους. Μερικοί πίστευαν ότι η τέλεια κοινωνία θα έρθει από τη Μόσχα. Άλλοι πήραν τον δρόμο της τρομοκρατίας, στο όνομα της «πεντακάθαρης» και «μεσσιανικής» τους ιδεολογίας. Άλλοι τον δρόμο των ναρκωτικών, ζητώντας εκεί, ματαίως, την απελευθέρωση. Άλλοι, αρκετοί, γύρισαν πίσω στα θρανία, στα σπίτια και στις δουλειές τους. Η ουτοπία έτσι και αλλιώς είναι βραχύβια, εκ φύσεως. Η πολυεθνική παρέα του Λόνγκο Μάι, μαθητές και φοιτητές από διάφορες χώρες της Ευρώπης, επέλεξε τον δικό της, ξεχωριστό, δρόμο. Θυμάμαι την αφήγηση της Κάτι Καχν, όταν την είχα συναντήσει στη φάρμα του Longo Μai στην Αυστρία. Η Κάτι ήταν δεκατεσσάρων χρόνων τότε: «Εμείς εγκαταλείψαμε τα σπίτια των γονέων μας αναζητώντας άλλες μορφές ύπαρξης και συνύπαρξης. Υποστηρίζαμε τους αγώνες των εργατών και ήμασταν κάθετα αντίθετοι με τα απόλυτα σταθερά της κοινωνίας, την καριέρα και τον καταναλωτισμό». Η τότε παρέα είχε οργανωθεί σε δυο δραστήριες ομάδες: τη «Σπάρτακους» στην Αυστρία και την «Ύδρα» στην Ελβετία. Το 1972, έστειλαν επιστολή σε διάφορες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, ζητώντας να τους παραχωρήσουν κάποια τετραγωνικά χιλιόμετρα στις εγκαταλελειμμένες περιοχές των χωρών τους, ώστε να ιδρύονται εκεί αυτόνομες κοινωνίες νέων από όλη την Ευρώπη. «Θέλουμε να κτίσουμε μιαν άλλη Ευρώπη, να κατακτήσουμε ξανά τους χαμένους χώρους και ελευθερίες» έγραφαν. Κανείς δεν τους έδωσε σημασία. Το 1973 αποφάσισαν να ιδρύσουν μια «αυτοδιοικούμενη φάρμα» με δικά τους έξοδα. Ένα από τα μέλη της ομάδας έθεσε στη διάθεση της παρέας την περιουσία του: 450.000 ελβετικά φράγκα. Αρκετά για να αγοράσουν κάποια στρέμματα γης στα εγκαταλειμμένα χωριά της Άνω Προβηγκίας. Τότε, οι δύο αρχικές ομάδες, ενώθηκαν σε ένα κοινό όνομα: Longo Μai. Στη διάλεκτο της Άνω Προβηγκίας σημαίνει «Ας διαρκέσει πολύ»…

●●●
Σκληρή δουλειά. Και πράγματι διήρκεσε πολύ η ουτοπία του Longo Μai. Μερικά από τα μέλη της αρχικής παρέας δεν άντεξαν. Παραιτήθηκαν και έφυγαν. Δεν είναι εύκολο άλλωστε να ζεις μια συλλογική ζωή όπου οι αποφάσεις παίρνονται από κοινού και όπου δεν υπάρχει αρκετός χώρος για την ιδιωτική ζωή. Αυτή όμως είναι η παρέα του Longo Μai: κάποιοι φεύγουν, κάποιοι έρχονται, κάποιοι μένουν. Προσωπικά δεν έχω καταλάβει πολύ καλά πώς λειτουργεί όλο αυτό το «σύστημα». Πώς κατάφεραν άνθρωποι από διαφορετικές χώρες να συνυπάρξουν δημιουργικά εδώ και τριάντα πέντε χρόνια; Πώς μπόρεσαν παιδιά της πόλης, μερικά από τα οποία προέρχονται από μεγαλοαστικές οικογένειες, να επιλέξουν μια ζωή, χωρίς πολλές ανέσεις, ανάμεσα στα δέντρα, τα βουνά και τα πρόβατα; Μια πρώτη εξήγηση είναι ότι το Longo Μai δεν κλείστηκε ποτέ στο καβούκι του. Διατήρησε πάντα τον πολυεθνικό του χαρακτήρα. Κατέστησε τη διαφορετικότητα το πιο δυνατό του σημείο. Σε λίγα χρόνια επεκτάθηκε σε άλλες χώρες. Σήμερα το Longo Μai έχει αυτοδιοικούμενες φάρμες σε Αυστρία, Ελβετία, Γερμανία, Ουκρανία, Κόστα Ρίκα. Μια άλλη εξήγηση είναι ότι αυτά τα παιδιά δούλεψαν σκληρά. Έγιναν βοσκοί, κτίστες, έμαθαν πώς να πωλούν τα προϊόντα τους, να κερδίσουν την εμπιστοσύνη των χωρικών που στην αρχή τους έβλεπαν σαν εξωγήινους. Επιπλέον, η παρέα του Longo Μai δεν αποκόπηκε ποτέ από την κοινωνία και τα δραστήρια κοινωνικά κινήματα. Στις φάρμες υπάρχουν τα πάντα. Ίντερνετ, αίθουσα για θέατρο, έχουν δική τους εφημερίδα, δικό τους μουσικό συγκρότημα. Και πάνω στον λόφο ένα ραδιόφωνο, το Radio Ζanzine: από τα πιο γνωστά στην Άνω Προβηγκία. Και το μοναδικό στον κόσμο, υποθέτω, όπου έξω από το στούντιο βόσκουν πρόβατα…

Το Ημερολόγιο Συνόρων ταξιδεύει στα όρη της Άνω Προβηγκίας, στη Γαλλία, και επισκέπτεται τις αυτοδιοικούμενες φάρμες του Λόνγκο Μάι