«Τζαζ σημαίνει διαρκής εξέλιξη»

Από τις υπολογίσιμες τζαζ δυνάμεις, ο Αμερικανός Τζόσουα Ρέντμαν έρχεται στην Αθήνα. Και μας προετοιμάζει: «Η τζαζ υπάρχει σε πολύ διαφορετικά σημεία σήμερα. Και δεν έχει ανάγκη από ετικέτες»
Είναι μια μουντή μέρα στο Κλίβελαντ, χωρίς όμως να βρέχει. «Είναι μια χαρά», λέει ο Τζόσουα Ρέντμαν από εκεί. «Είναι μια χαρά για τζαζ», σκέφτομαι. Αλλά κοινότοπο όπως ακούγεται, δεν το ξεστομίζω καν. Ο Ρέντμαν παίζει εκεί το ίδιο βράδυ. Η πόλη που πριν από λίγα χρόνια ψηφίστηκε στο Εconomist σαν ο καλύτερος τόπος για επαγγελματικά συνέδρια, ετοιμάζεται να πάρει ισχυρές δόσεις τζαζ. Η μουσική χωράει παντού.

«Δεν είμαι σίγουρος ποτέ για τίποτε», λέει ο Τζόσουα όταν του λέω πως αναμένεται η συναυλία του στην Αθήνα να είναι ένα υπέροχο σόου. «Όπου και να βρίσκομαι ξεκινάω πάντα να παίξω τίμια και όσο γίνεται πιο καλά. Αλλά η μουσική είναι μια περιπέτεια, που ποτέ δεν ξέρεις πού ακριβώς θα σε πάει». Στην προκειμένη περίπτωση, το πλάνο (ας πούμε ότι υπάρχει ένα) είναι ακόμη πιο τολμηρό. Πρόκειται για ένα τρίο- σαξόφωνο, μπάσο, ντραμς- χωρίς πιάνο. Το οποίο, εξηγεί ο διάσημος σαξοφωνίστας, είναι μια πρόκληση. «Αυτό μπορεί να μοιάζει κάπως αφηρημένο στην αρχή για τον ακροατή, όμως είναι όντως ξεχωριστή υπόθεση. Θέλω να πω σε κάνει πιο προσεκτικό, πιο προσηλωμένο, σαν να υπάρχει μια πολύ ιδιαίτερη σχέση. Ταυτόχρονα, το τρίο, έτσι όπως είναι

ΙΝFΟ

Ο Joshua Redman στο «Παλλάς» (Βουκουρεστίου 5, Αθήνα, τηλ. 210-3213100), την Παρασκευή 2 Νοεμβρίου. Εισιτήρια 30, 40, 50, 60, 70 ευρώ.

χωρίς την αρμονία του πιάνου σε απελευθερώνει, δημιουργεί πιο πολύ ελεύθερο χώρο, έχει ενέργεια», περιγράφει ο Ρέντμαν. «Είναι και ένα αφιέρωμα στον Σόνι Ρόλινς (ίσως τον τελευταίο εν ζωή από τους μεγάλους τζάζμεν) που θαυμάζω πάρα πολύ και από τον οποίο έχω πολύ επηρεαστεί».

Ο Ρόλινς ξεκίνησε νωρίς στη μουσική- πολύ νέος ακόμη έπαιζε με τον θρύλο Τελόνιους Μονκ. Ο Ρέντμαν κέρδισε στον Διεθνή Διαγωνισμό Τελόνιους Μονκ, το 1991 και έχοντας τη μουσική και το σαξόφωνο ήδη στο σπίτι από τον πατέρα του, σαξοφωνίστα της τζαζ Ντιούι Ρέντμαν, το σκηνικό λίγο ως πολύ είχε στηθεί.

Πότε ακριβώς ένιωσε ότι του «μίλησε» το σαξόφωνο;

«Καλή ερώτηση είναι αυτή- λέειαλλά πραγματικά δεν θυμάμαι. Μεγάλωσα ακούγοντας τζαζ, θυμάμαι όταν πρωτάκουσα το Α Love Supreme του Κολτρέιν κάποια στιγμή, όμως δεν μπορώ να προσδιορίσω πότε ήταν ακριβώς που το σαξόφωνο στ΄ αλήθεια μίλησε σε μένα».

Το σαξόφωνο πάλι ένα «μοναχικό όργανο», συχνά βρίσκεται εκεί για να περιγράψει μοναξιά, ή απλά είμαι επηρεασμένη από το σινεμά. «Η μουσική σημαίνει διαφορετικά πράγματα για τον καθένα. Κάτι που χαρακτηρίζει πάντως το σαξόφωνο είναι πως μοιάζει με την ανθρώπινη φωνή- έχει φωνητικά χαρακτηριστικά και επίσης ακούγεται ευάλωτο. Στ΄ αλήθεια όμως δημιουργεί μεγάλη ένταση και έχει βάθος. Εκφράζει μια πολύ μεγάλη γκάμα από συναισθήματα».

Ο Ρέντμαν μέσα από τα «κεντρικά» της τζαζ προφανώς έχει και μια πιο κοντινή ματιά στα πράγματα. Ποια λοιπόν είναι η τζαζ σήμερα; «Η τζαζ δεν είναι μόνο ένα πράγμα. Ποτέ δεν ήταν. Ούτε στη δεκαετία του ΄20, του ΄30, του ΄40, του ΄60… σε κάθε εποχή διαφορετική και όχι ένα μοναδικό στυλ. Είναι μια διαδικασία μουσικής εξέλιξης, όπου το ένα στυλ οδηγεί στο άλλο, ή είναι αντίδραση στο προηγούμενο. Τώρα είμαστε σε μια μετα-μοντέρνα εποχή, με συνεχώς καινούργια πράγματα, όπου συναντάς τη τζαζ σε πολλά διαφορετικά μέρη». Και επίσης θα πει «και φυσικά δεν χρειάζονται ετικέτες».

Ο Ρέντμαν τζούνιορ (μόλις 2 ετών) έχει την τύχη, όπως και ο μπαμπάς του, να εκτίθεται σε πολλές μουσικές. «Έχει από τώρα αρχίσει να ακούει Μάιλς Ντέιβις, αλλά και Στίβι Γουόντερ και Πρινς και Βeatles και φολκ μουσική και του αρέσει ιδιαίτε- ρα ο Τζακ Τζόνσον, με την κιθάρα του».


Με μια ματιά

Γεννήθηκε στο Μπέρκλεϊ της Καλιφόρνιας το 1969 Γιος του σαξοφωνίστα Ντιούι Ρέντμαν, ξεκίνησε μαζί του στο σαξόφωνο Στο άλμπουμ W ish παίζει μαζί με Πατ Μεθίνι, Τσάρλι Χέιντεν, Μπίλι Χίγκινς Το 1996 κυκλοφορεί το Freedom of the Groove Νέο τρίο με τους Sam Υahel και Βrian Βlade είναι ο πυρήνας στο άλμπουμ Εlastic Είναι ο καλλιτεχνικός διευθυντής του SF Jazz Collective Ανάμεσα στους δίσκους του: Βeyond, Passage of time, Εlastic, Μomentum Τελευταίος δίσκος, ο 110ος ως bandleader, το Βack Εast και μια αναφορά στο W ay Οut West του Sonny Rollins
«Με τη μουσική δεν ξέρεις πού θα φτάσεις»

Ρωτάω τον Τζόσουα Ρέντμαν για τις επιρροές στην καινούργια του δουλειά, το Βack Εast, μου λέει πως έχουν να κάνουν πολύ με τα ακούσματα που είχε από την πλευρά της μητέρας του. «Η οποία ήταν χορεύτρια και άκουγε μουσικές που δεν ήταν μόνο δυτικές αλλά έρχονταν από την Ασία και την Αφρική και έτσι τις άκουγα και εγώ. Οι δυτικές μουσικές βασίζονται κατά πολύ στην αρμονία, σε μαθηματική βάση και δομή. Κάτι που δεν ισχύει στις μουσικές της ανατολής- έτσι χάρη στο τρίο τώρα όπου δεν υπάρχει πιάνο ή κιθάρα της αρμονίας, είμαστε και εμείς πιο ελεύθεροι κάπου να εξερευνήσουμε τέτοιους ήχους. Μετά είναι τα μπλουζ που πάντα σου επιτρέπουν να εκφράσεις πολύ συναίσθημα». Άλλωστε- το είπε και ο ίδιος στην αρχή- «όταν ξεκινάς με τη μουσική δεν ξέρεις πού θα φτάσεις».