Τι Βενετία, τι Λας Βέγκας

Το Εθνικό Θέατρο ανοίγει την κεντρική του σκηνή («Κοτοπούλη»- «Ρεξ») με ένα κλασικό έργο. Όχι όμως μια κλασική παράσταση. Ο σαιξπηρικός «Έμπορος της Βενετίας», ο χολερικός Σάιλοκ, μεταμορφώνεται σε αδίστακτο Μίστερ Καζίνο και ο κόσμος της Βενετίας του 16ου αιώνα σε σαρκοβόρο Λας Βέγκας του 21ου αιώνα. Από αυτή την οπτική γωνία ξεκινάει ο Γερμανός σκηνοθέτης Μαρκ Φον Χένιγκ για να προχωρήσει στην αιρετική σκηνική ανάγνωση του έργου. Ουσιαστικά το ξαναγράφει με το υλικό του Σαίξπηρ. «Αυτό που στην αρχή έμοιαζε με παιχνίδι- ένα δάνειο που παίρνει ο Αντόνιο για να βοηθήσει τον φίλο του Μπασάνο, τον φέρνει σε σύγκρουση με τον δανειστή του, τον Εβραίο Σάιλοκ, με τον οποίο έχει ανοιχτούς λογαριασμούς από παλιά- μετατρέπεται σταδιακά σε εφιάλτη που βάζει σε κίνδυνο τη ζωή του». Με δύο πατρίδες, Γερμανός, που γεννήθηκε και σπούδασε στο Λονδίνο, (σκηνοθετεί σε Βερολίνο και Λονδίνο, μεταφράζει Σαίξπηρ στα γερμανικά και Χάινερ Μίλερ στα αγγλικά), ο Μαρκ Φον Χένινγκ έχει το συγκριτικό πλεονέκτημα να γνωρίζει τον Σαίξπηρ απ΄ έξω κι ανακατωτά. Και να τον σέβεται. Σε όσους αναρωτιούνται τι είδους σεβασμός είναι να ανασκολοπίζεις τα έργα του, απαντά: «Φέρνοντας τη δραματουργία του Σαίξπηρ στο παρόν, αφαιρώντας την απόσταση του χρόνου, κατανοείς τις σταθερές, κλασικές αξίες της. Δεν έχουμε να κάνουμε με ένα μουσειακό θέατρο, αλλά με ένα ζωντανό θέατρο» λέει και φέρνει για παράδειγμα την αντιστοιχία της Βενετίας και του Λας Βέγκας.

«Ο Σαίξπηρ τοποθετεί τη δράση του “Εμπόρου” στη Βενετία, χωρίς ποτέ να έχει ταξιδέψει. Το κοινό της εποχής του, που επίσης δεν είχε ταξιδέψει, αναγνώριζε στην εξωτική Βενετία έναν ισχυρό, φιλελεύθερο τόπο οικονομικών συναλλαγών. Το ίδιο συμβαίνει με τους σημερινούς θεατές, που δεν έχουν πάει στο Λας

ΙΝFΟ

Από τις 2 Νοεμβρίου, στο «Κοτοπούλη»- «Ρεξ» (Πανεπιστημίου, τηλ. 210-
3305.074), στις 21.00. Προπαραστάσεις: Τετάρτη 31/10, Πέμπτη 1/11, στις 20.00, με μειωμένο εισιτήριο.

Βέγκας, αλλά το αναγνωρίζουν ως τη Μέκκα του τζόγου, του ρίσκου, της συναλλαγής. Τι γεφυρώνει αυτά τα δύο αστικά κέντρα; Οι σταθερές “αξίες” του ανταγωνισμού, της παράνομης συναλλαγής, της τοκογλυφίας».

Ο Μαρκ Φον Χένιγκ, πολλαπλασιάζοντας τις ανατροπές, εκσυγχρονίζει καταστάσεις και πρόσωπα και οδηγεί την ίντριγκα σε μια ανταποδοτική αντιστοιχία. Αυτός ο αιρετικός του θεάτρου είναι ένας καλλιτέχνης με σημαντική παρουσία στο σύγχρονο ευρωπαϊκό θέατρο. Τον πρωτογνωρίσαμε στο επιτυχημένο πέρασμά του από το «Αμόρε», όπου είχε παρουσιάσει την «Κουζίνα του Κυανοπώγωνα», με την ίδια διπλή ιδιότητα, του συγγραφέα και σκηνοθέτη. Γι΄ αυτό τον εμπιστεύθηκε ο Γιάννης Χουβαρδάς, αναθέτοντάς του την εναρκτήρια παράσταση του Εθνικού Θεάτρου. Στη δεύτερη παρουσία του τώρα, με τον «πειραγμένο» Σαίξπηρ, ελπίζουμε οι αυθαιρεσίες του να αποδειχθούν ιδιοφυείς κι όχι απλές προκλήσεις. Γιατί το θέμα του έργου είναι πολύπλοκο. Το μίσος που γαλβανίζει τον Σάιλοκ, με πόλο το χρήμα, περνάει από πολλούς δαιδάλους, θρησκευτικούς, κοινωνικούς, ιστορικούς. Ο αλλόθρησκος απόβλητος Εβραίος δεν είναι αδικαίωτο πρόσωπο στο έργο του Σαίξπηρ. Στο έργο του Χένιγκ;
Και «εθνικές» προπαραστάσεις

Από το Βroadway της Νέας Υόρκης ώς το W est Εnd του Λονδίνου, όπως και στα περισσότερα μεγάλα θέατρα του εξωτερικού, τα previews- προπαραστάσεις προσφέρουν στους θεατρόφιλους τη δυνατότητα να παρακολουθούν το έργο με μειωμένο εισιτήριο πριν από την πρεμιέρα. Ο Γιάννης Χουβαρδάς καθιερώνει τώρα στο Εθνικό τον θεσμό των προπαραστάσεων. Οι δύο παραστάσεις που προηγούνται της πρεμιέρας έχουν φθηνότερο εισιτήριο (γενική είσοδος 12 ευρώ) και ταυτόχρονα εμπλουτίζονται με συζήτηση που ακολουθεί μετά το τέλος της παράστασης ανάμεσα στους θεατές και στον θίασο. Το κοινό του «Αμόρε» απολαμβάνει αυτό το προνόμιο εδώ και χρόνια, καθώς πρώτος ο Χουβαρδάς το έχει εντάξει στη λειτουργία του «Θεάτρου του Νότου», το οποίο συνεχίζει τις προπαραστάσεις με μεγάλη ανταπόκριση.