Ανεξάρτητοι και προκλητικοί

Ανεξάρτητο σινεμά απ΄ όλο το κόσμο φέρνει στο 48ο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης δημιουργούς που σπάνε τα ταμπού
Τι κοινό έχουν μεταξύ τους ένας σημαντικός αλλά ελάχιστα γνωστός στο ευρύ κοινό Ιάπωνας auteur, μια επιτυχημένη διαφημίστρια και σκηνοθέτιδα από τη Μαλαισία, ένας Κορεάτης διανοούμενος, μια άτυπη καλλιτεχνική κολεκτίβα από τις Ηνωμένες Πολιτείες και ένας εκπρόσωπος του αμερικανικού Νo Wave της δεκαετίας του ΄70; Τη μοναδικότητά τους και το ανεξάρτητο σινεμά. Κι αυτά θα τα γνωρίσουν οι Έλληνες κινηματογραφόφιλοι μέσω του προγράμματος «Νύχτες ανεξαρτησίας» του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης.

Οι σταθμοί του φετινού ταξιδιού στις αισθητικές, θεματικές και κοινωνικές αναζητήσεις των ανεξάρτητων κινηματογραφιστών του κόσμου (με μαζικότερη παρουσία) περιλαμβάνουν πρώτα αφιέρωμα στον Ιάπωνα μετρ Μίκιο Ναρούσε (1905- 1969) που στην Ελλάδα θα τον γνωρίσουμε πρώτη φορά.

ΙΝFΟ

Στο 48ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, 16- 25 Νοεμβρίου.

Για μια «ροή πλάνων που εκ πρώτης όψεως μοιάζει ήρεμη και στη συνέχεια αποκαλύπτεται πως πρόκειται για μανιασμένο χείμαρρο μεταμφιεσμένο σε ένα βαθύ ποτάμι με γαλήνια επιφάνεια» μίλησε ο Ακίρα Κουροσάβα, θαυμαστής του έργου του Ναρούσε που η φιλμογραφία του, από τη δεκαετία του ΄30 έως το κύκνειο άσμα του «Scattered clouds», αριθμεί 87 ταινίες. Το αφιέρωμα του Φεστιβάλ θα εστιάσει στη μεταπολεμική και πλέον ώριμη δημιουργική περίοδο του σκηνοθέτη, με εξαίρεση το βωβό «Εvery night dreams» του 1933. Η Μαλαισιανή σκηνοθέτιδα, σεναριογράφος, ηθοποιός και παραγωγός Γιασμίν Αχμάντ- γεννημένη το 1958- που έκανε το ντεμπούτο το 2002 με την ταινία «Rabun» ανήκει σε μια νέα γενιά κινηματογραφιστών από τη Μαλαισία που προσπαθούν μέσα από το έργο τους να «εκσυγχρονίσουν» την εικόνα της χώρας απαλλάσσοντάς την από το κλισέ του multiculti εξωτισμού. Το σινεμά της Αχμάντ, που αμφισβητεί ανοιχτά τα στερεότυπα και ασχολείται τολμηρά με τα ταμπού, όπως τις διαφυλετικές ερωτικές σχέσεις (η ίδια είναι παντρεμένη με Κινέζο) και την ανοχή στις θρησκευτικές αντιλήψεις, έχει θέση στις «Νύχτες ανεξαρτησίας».

Στις τρεις τελευταίες δουλειές της, «Sepet» (2004), «Gubra» (2005) και «Μukshin» (2006), έχει επιλέξει ως ηρωίδα της μια κοπέλα που αντιπαρατίθεται στα αρχέτυπα της χώρας, έχοντας μεγαλώσει μέσα σε μια οικογένεια που της συμπεριφέρεται όπως σε αγόρι. «Είμαι αισιόδοξη και συναισθηματική, σε εκνευριστικό ίσως βαθμό, ιδίως για τους ανθρώπους που θεωρούν πως το να είσαι κυνικός και ψυχρός είναι “cool”. Κάθε μέρα ευχαριστώ τον Αλλάχ για πράγματα που τείνουμε να θεωρούμε δεδομένα, όπως την ικανότητα να αναπνέω, να αγαπώ, να γελώ, να τρώω και να πίνω», λέει η Αχμάντ.

Το επόμενο αφιέρωμα είναι στον Κορεάτη συγγραφέα και σκηνοθέτη Λι Τσανγκ-ντονγκ, τον οποίο καθιέρωσε και πέρα από τα σύνορα της χώρας του χαρίζοντάς του διακρίσεις σε πολλά κινηματογραφικά φεστιβάλ η ταινία «Οasis» του 2002, μια σπουδή πάνω στην έννοια της πραγματικής αγάπης.

Ξεχωριστή θέση στο φετινό πρόγραμμα των «Ημερών ανεξαρτησίας» κατέχει και η ειδική, παιδική προβολή του τμήματος, με δύο αριστουργηματικές μεσαίου μήκους δουλειές, τα φιλμ «Το κόκκινο μπαλόνι» (1956) και «Ο ασπροχαίτης» (1953) του Άλμπερτ Λαμορίς που θα προβληθούν σε νέες, αποκατεστημένες κόπιες.

Στο Νo Wave, το κίνημα που αναπτύχθηκε παράλληλα με το πανκ και ξεπήδησε στα μέσα των 70s από την καλλιτεχνική σκηνή του Εast Village, οργανώνεται επίσης αφιέρωμα με ταινίες του Έιμος Πο και την τελευταία δουλειά του με τίτλο «Εmpire ΙΙ», μια άτυπη «διασκευή» του ομότιτλου φιλμ του Άντι Γουόρχολ, με μουσικές από τους Πάτι Σμιθ, Ντέμπι Χάρι, Στιβ Ερλ, Μπι Μπι Κινγκ και άλλους. Οι κινηματογραφικοί εκπρόσωποι του κινήματος Τζιμ Τζάρμους, Έιμπελ Φεράρα και Ρίτσαρντ Κερν, άντλησαν στοιχεία από τα b-movies, την avant garde και τη γαλλική nouvelle vague και δημιούργησαν ένα φρέσκο, ζωντανό ρεύμα στο αμερικανικό σινεμά, προπομπό της σύγχρονης αμερικανικής ανεξάρτητης σκηνής.


Το ρεύμα του «μουρμουρητού»

Πέρυσι ένας ευρηματικός νεολογισμός έκανε την εμφάνισή του στον κινηματογραφικό Τύπο της Αμερικής:

mublecore (από το muble- μουρμουρητό και core- πυρήνας) που χαρακτηρίζει ένα νέο κινηματογραφικό ρεύμα της αμερικανικής ανεξάρτητης σκηνής, για πολλούς το πλέον ενδιαφέρον των τελευταίων είκοσι χρόνων. Αναφέρεται σε μια νέα γενιά κινηματογραφιστών, την DΙΥ (do it yourself) γενιά τού you tube, του my space και των blogs, που οι ταινίες της διακρίνονται για τη νατουραλιστική αφήγηση, τη low-fi παραγωγή, τους ερασιτέχνες ηθοποιούς και τους αυτοσχεδιαστικούς διάλογους. Το ρεύμα αυτό φέρνει τη δουλειά του ώς το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, όπου θα παραβρεθούν για να παρουσιάσουν οι ίδιοι τις ταινίες τους oι σκηνοθέτες Τζο Σουάνμπεργκ, Κρεγκ Ζόμπελ, Άλεξ Χόλντριντζ και Λόρα Νταν.