ΟΙ ΔΙΧΑΣΜΕΝΟΙ ΣΟΣΙΑΛΔΗΜΟΚΡΑΤΕΣ

Στο βιβλίο του o Φίσερ παραδέχεται ότι οι μεταρρυθμίσεις ήρθαν πολύ αργά, επειδή στους Σοσιαλδημοκράτες υπήρχαν δύο διαφορετικές θέσεις: μια του Σρέντερ και μια του Λαφοντέν. «Έγιναν λάθη. Είχαμε να διαπραγματευτούμε με δύο διαφορετικά σοσιαλδημοκρατικά κόμματα. Ο Λαφοντέν πάντα άρχιζε λέγοντας: Αυτό δεν είναι διαπραγματεύσιμο. Ήταν πανίσχυρος εκείνη την εποχή. Όλα όσα υπόσχεται σήμερα θα μπορούσαν να είχαν γίνει από τότε. Και το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα θα τον είχε στηρίξει». Ένα μεγάλο μερίδιο της ευθύνης για όλα αυτά ο Γιόσκα Φίσερ το αποδίδει στον Χέλμουτ Κολ. Μολονότι του αναγνωρίζει το μεγάλο επίτευγμα της γερμανικής επανένωσης, δεν τον συγχωρεί που καθυστέρησε τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις προκειμένου να αποφύγει το πολιτικό κόστος και να διατηρηθεί στην εξουσία. Παρ΄ όλ΄ αυτά, ο Φίσερ στήριζε πάντα την ευρωπαϊκή πολιτική του συντηρητικού καγκελάριου (ο Σρέντερ, λέει, δεν υπήρξε ποτέ ολόψυχα ευρωπαϊστής όπως ο Κολ).

Πριν από ένα χρόνο, στα 58 του χρόνια, ο Φίσερ είχε πει για το τέλος της καριέρας του στην πολιτική: «Η πόρτα έκλεισε και πέταξα το κλειδί». Όταν γράφει όμως κανείς ένα τέτοιο βιβλίο, είναι σαν να ξαναμπαίνει από το παράθυρο.