[ ΓΝΩΜΗ ] Ο επίκαιρος Καζαντζάκης

Σήμερα, που τα σοσιαλιστικά κινήματα σε όλη την Ευρώπη και στη χώρα μας περνούν δύσκολες μέρες, τα λόγια του μεγάλου μας συγγραφέα Ν. Καζαντζάκη, οραματιστή του Σοσιαλισμού στην Ελλάδα, ηχούν εξαιρετικά επίκαιρα. «Η αγωνία του σύγχρονου ανθρώπου είναι η ίδια η παλιά εκάστοτε ανανεούμενη αγωνία, που πλακώνει τους ανθρώπους στις μεταβατικές εποχές της ιστορίας. Όταν ένας κόσμος γκρεμίζεται και ο κόσμος ο νέος, διασκορπίζοντας τα παλιά, οργανώνοντας τα καινούργια, μάχεται ακόμη να δημιουργηθεί, οι άνθρωποι κυριεύονται από ένα είδος ομαδικής παραφροσύνης με διπλά διαφορετικά φανερώματα: άλλοι, οι βολεμένοι, οι προνομιούχοι άρχοντες της εποχής κυριεύονται από φόβο μη χάσουν τα αγαθά τους υλικά και πνευματικά. Άλλοι, οι δημιουργοί, που φαντάζουν- φυσικά για τους βολεμένους- σαν αντάρτες, κυριεύονται από ανυπομονησία και λύσσα να καταστρέψουν τον παλιό κόσμο και να δημιουργήσουν έναν καινούργιο καλύτερο. Φρικτή είναι η μέθοδος που ανανεώνεται ο κόσμος, μα έως τώρα άλλη ειρηνικότερη “ανθρωπινότερη” δεν υπάρχει. Σωστός άνδρας είναι αυτός, που όχι μονάχα δεν θα τρομάξει από αυτό το θέαμα, αλλά και που θα μπορέσει να το αγαπήσει. Έτσι μονάχα θα μετατρέψει ίσως την αγωνία σε γόνιμη συνεργασία και την αβεβαιότητα σε εμπιστοσύνη».

(Από το κείμενο του Ν. Καζαντζάκη στο Σοσιαλιστικό Μανιφέστο του 1945)

Η Στέλλα Πριόβολου είναι καθηγήτρια στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών